शब्द

विश्‍वेश्‍वरप्रसाद कोइरालाको आत्मवृत्तान्त

2012-01-16T17:41:00.002+01:00

विश्‍वेश्‍वरप्रसाद कोइरालाको आत्मवृत्तान्त (अडियो पुस्तक)
वाचनः खगेन्द्र नेपाली,सँकलनः गणेशराज शर्मा ।

साभारः चिसापानी नेपाल ब्लग ।
http://www.chisapaninepal.blogspot.com/

2012-01-05T15:22:00.002+01:00

बेल्जियममा ३५ औँ मेलमिलाप दिवस तथा शुभकामना आदान-प्रदान कार्यक्रम सम्पन्न

-विष्णु सापकोटा

लुभेन बेल्जियम ।

नेपाली काँग्रेसका नेता स्वर्गिय बीपी कोइराला मेलमिलापको नीति लिएर २०३३ साल पुष १६ गते भारत प्रवाशबाट स्वदेश फर्किएको दिनलाइ नेपाली काँग्रेसले स्वदेश तथा बिदेशमा राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवशको रूपमा मनाउँदै आएको छ । बिपी कोइरालाको यसै नीतिका कारण नेपालमा लोकतन्त्रको पक्षमा वातावरण सिर्जना भै २०३६ सालको जनमत सँग्रह,२०४६ को प्रथम जनआन्दोलन र २०६३ को द्वित्तिय जन-आन्दोलन सफल भएको र नेपाल सँघात्मक गणतन्त्रमा पदार्पण गरेको छ । यसै उत्सवलाइ बेल्जियममा पनि विगत वर्षमा जस्तै जनवरी १ तारिखका दिन भब्यतासाथ मनाइएको छ । राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस तथा नयाँ वर्ष २०१२ को उपलक्षमा नेपाली काँग्रेस महासमिति सदस्य इन्द्र क्षेत्री पकवानले लुभेन शहर स्थित रेष्टुराँ एभरेष्ट बेसक्याम्पमा एक विशेष चियापान तथा शुभकामना आदान प्रदान कार्यक्रमको आयोजना गर्नु भयो ।

विस्तृत भित्र...

गौतमले तत्काल राजिनामा दिनुपर्छ: ईन्द्र क्षेत्री "पकवान" :

2012-01-05T14:40:00.003+01:00

२० पौष: नेपाली जनसम्पर्क समिति बेल्जियमका निवर्तमान अध्यक्ष तथा बेल्जियमबाट नेपाली काँग्रेसका महासमिति सदस्य ईन्द्र पकवान क्षेत्रीले जनसंपर्क समिती बेल्जियमको ८ जनवरीमा हुने भनिएको अधिवेशन दोस्रो पटक स्थगित हुनु निकै लज्जास्पद कुरा भएको जनाउदै अध्यक्ष गंगाधर गौतमले तत्काल राजिनामा दिनु पर्ने बताउनु भएको छ ।

विस्तृत भित्र...

मेलमिलप दिवस उहिले र अहिले

2012-01-05T14:23:00.000+01:00

मेलमिलाप दिवस यस वर्ष २०१२ जनवरी १ ।

मेलमिलाप दिवस पोहोर साल इ.सम्वत २०११ जनवरी १ ।

अडियो अन्तरवार्ता

2012-01-05T14:11:00.001+01:00

यथास्थितिमा जनवरी ८ को अधिवेशनमा सहभागी हुन सकिँदैन ।

नेपाली जनसम्पर्क समिति बेलजियममा कायम रहेको गतिरोधका सम्वन्धमा नमस्ते युरोपका महेश थापालाइ दिएको अडियो अन्तरवार्ता डिसेम्बर २०११ ।

चन्द्रे

2011-12-13T00:57:00.001+01:00

मेरो काहिँलो भाइ हो चन्द्रे । मैले जुन स्कूलमा पढेँ र पढाएँ त्यहि स्कूलमा अहिले उ शिक्षक छ । उ म भन्दा यस्तै ५ वर्ष कान्छो छ । उ सँग मेरो बाल्यकालका धेरै अविस्मरणीय सम्झनाहरू छन् । उ अहिले बुज्रुक छ,शिक्षक छ,मलाइ धेरै कटाक्ष पनि गरिरहन्छ,मुग्लान पसेर हरायो भन्छ । मलाइ याद हुन्छ जव उ सानो थियो,म अल्लि ठूलो थिएँ,उ मेरो पछि-पछि लुत्रुक-लुत्रुक हिँडिरहन्थ्यो-जहाँ जाँदा पनि । म आफ्नै धूनमा हुन्थेँ,उ आफ्नै धूनमा । त्यतिबेला कुन्नि के हुन्थ्यो उ मेरो पछि लागेको मलाइ बिल्कूलै मन पर्दैन्थ्यो । हप्कायो,ट्वाल्ल परेर हेर्थ्यो,अनि फेरि पछि छोड्दैन्थ्यो । मैले यसो फर्केर अतित तिर हेर्छु,वास्तवमा म पनि उसलाइ धेरै नै मायाँ गर्थेँ र गर्छु पनि । अहिले पनि उसले भनेका कुरा र गरेका तर्कहरू म निःसँकोच स्विकार्दछु । घर-व्यवहार देखि लिएर दुनियाँ सँसार बारे उसले देखाएको व्यवहार मलाइ मन पर्छ ।

विस्तृत भित्र...

गाउँको ठेक्दार-किस्ने हल्दार

2011-12-13T00:54:00.000+01:00

हाम्रो गाउँमा एकजना समाजसेवी दाइ थिए-नाम थियो कृष्ण बहादुर लाम्छाने । उनले इण्डियाको फौजमा हवल्दारको पेन्सन पकाएको हुँदा उनलाइ गाउँघरमा किष्ने हल्दार भनेर चिनिन्थ्यो । उनले आफ्नो परिचय दिँदा पनि "यो किस्ने हल्दार परो" भनेर शानसँग चिनाउँथे । गाउँघरमा जन्म,मरण,कार्जे,बिहे,ब्रतवन्ध,पूजा इत्यादि जुनसुकै अनुष्ठानका हर्ता-कर्ता उनै हुन्थे । आपद-बिपदमा उनकै नाम उच्चारण हुन्थ्यो । बिकाश र सुधारका काममा पनि उनि अग्रपँक्तिमै हुन्थे । १० कक्षासम्म पढेका र देश दुनियाँ देखेका हुनाले उनको बिचार अलिकति प्रगतिशील हुन्थ्यो । लाहूरे भएर पनि उनि जुवातास र जाँड-रक्सीको सख्त बिरोधी थिए । समयको महत्व राम्रोसँग बुझेकाले उनको दिनचर्या र कृयाकलाप पल्टनकै तौर-तरिकामा हुन्थे । सबै कुराबाट उनि समाजका हितैषी थिए । त्यसैले उनलाइ लिएर एउटा कहावत नै चलेको थियो-“गाउँको ठेक्दार किष्ने हल्दार” ।

विस्तृत भित्र...

बादशाको नयाँ लुगा

2011-12-13T00:38:00.001+01:00

एकादेशमा एकजना बादशाह थिए-लुगाका ज्यादै शोखिन । उनले राज्यकोषको सबैजसो पैसा पोशाकमा खर्चिन्थे । उनको ध्यान पोशाकमा बाहेक अन्य केहिमा थिएन । "अन्य शासकहरू सभामा हुन्छन यी बादशाह चाहिँ ड्रेसिँग रूममा हुन्छन्" भन्ने कहावत नै चलेको थियो । उनि बस्ने सम्वृद्ध शहरमा सहस्र अपरिचित मानिसहरूको आवत-जावत भैरहन्थ्यो । तीनै मध्य एक दिन दुइजना ठगहरू पनि त्यहाँ आइपुगे । उनिहरूले आफुलाइ बुनकर भनेर परिचय दिए । सँसारमा सबैभन्दा सुन्दर,अलौकिक र असाधारण कपडा आफुहरूले मात्र बुन्न सक्ने भनेर उनिहरूले दावा गरे । लुगाको रँग र ढाँचा मात्र असाधारण होइन कि ति कपडामा अयोग्य र मूर्खहरू देखि अदृष्य हुने विलक्षण क्षमता पनि हुन्छ भनेर उनिहरूले बढाइ-चढाइ गरे ।

विस्तृत भित्र...

खनाल-दाहाल सात बुँदे सहमति

2011-02-22T14:21:00.003+01:00

१. राष्ट्रिय स्वाधीनता, अखण्डता र मुलुकको सार्वभौमिकताको रक्षार्थ दृढतापूर्वक उभिँदै सामन्ती व्यवस्थाका सबै रूपको अन्त्य गर्दै देशमा सामाजिक-आर्थिक रूपान्तरण गरी स्वाधीन अर्थतन्त्रको निर्माण गर्दै जनताको समावेशी लोकतन्त्रलाई सुदृढ गर्ने र समाजवादउन्मुख राजनीतिक, सामाजिक व्यवस्था निर्माण गर्न अगाडि बढ्न हामी दुवै सहमत छौं ।
विस्तृत भित्र...

बिपि कोइरालाका प्रसिद्ध उक्तिहरू

2011-02-22T10:33:00.001+01:00

जीवन

१—जीवन नै एक सुनिश्चित जोखिम हो।

२—जीवनको सार्थकता कुनै उद्देश्यका लागि प्रतिवध्दतामा निर्भर गर्दछ। मानिस आफ्नो सङ्कल्प र आस्थाले यथार्थमा मानिस हुन्छ।

३—मेरो राजनैतिक जीवन खुलेको पाना हो। मलाई आफ्नो सम्बन्धमा सफाई दिइरहने एकदम आवश्यकता छैन।
विस्तृत भित्र...

सभ्यता,शान्ति र हिँसा

2011-01-14T17:12:00.004+01:00

—ईन्द्र क्षेत्री

समाज विकाशको क्रममा भौगोलिक अवस्थिति, जीजिविषाको अनुकुलता,श्रोतहरुको उपलव्धता तथा मानव नश्ल र सोचको विविधता सँगै मानिसका फरक जीवनशैली,विस्वास,परम्परा,मान्यता र सँस्कृतिहरु विकसित भए । मानव जातीको व्यवस्थित बसोवाससँगै मानव समाज विभिन्न गण,कबिला,सम्प्रदाय, जाती,धर्म हुँदै वर्ग,सिध्दान्त,समूह,राज्य र बादहरुमा बिभाजित भयो । उसमा रहेको क्षमता,बिचार,आस्था,विस्वास,चाहना र हैसियत आदिको विविधताका कारण समाजमा क्रमशः बहूआयामिक द्धन्द्धहरुको जन्म भयो । यीनै द्धन्द्धहरुको कारणबाट मानव जातीले भयानक अशान्ती र युद्ध–विभिषिकाहरुको प्रकोप भोग्न बाध्य भैरहेको छ ।,राज्य–प्रणाली,समाज–व्यवस्था,विधि–विधान र विनियमहरुको बन्दोबस्त समाजमा रहेका यिनै द्धन्द्धहरुको कुशल व्यवस्थापन गरेर युध्दको त्रासदीबाट जोगिन र शान्ती प्राप्त गर्नको लागि गरिएका उपक्रमहरु हुन् । धर्म,सिध्दान्त र बादहरुको उत्पत्ति युध्द र अशान्तीबाट समाजलाई जोगाउने उद्देस्यका साथ भएको हो । सबै धर्म,दर्शन,सिध्दान्त,शास्त्र र बादहरुको अन्तिम निचोड शान्ती हो । शान्तीको लागि धर्मको प्रादुर्भाव भएको हो । दर्शन,सिद्धान्त र बादहरुको लक्ष्य पनि शान्ती प्राप्ति नै हो ।

विस्तृत भित्र...

पुनःमुसिको भवः

2011-01-05T16:04:00.001+01:00

-इन्द्र क्षेत्री

मैले जनता मावि सर्कुवामा पढाउने ताका भवानी सर हुनुहुन्थ्यो शास्त्रमा पोख्त । उहाँ सँस्कृत साहित्यका प्रकाण्ड विद्वान हुनुहुन्थ्यो तर उहाँले पढाउने विषय थियो गणित । त्यसै गरि हाम्रो हेडसर हुनुहुन्थ्यो नारायण पौडेल । उहाँको त विषय नै सँस्कृत । उहाँले सँस्कृतमा आचार्य गर्नु भएको थियो र नेपाली पढाउनुहुन्थ्यो । उहाँहरू बीच जो शास्त्रार्थ हुन्थ्यो,त्यो सुन्न लायक हुन्थ्यो । सँस्कृतका शास्त्रहरू त मानौँ उहाँहरूले खर्लप्पै खानु भएको थियो ।

विस्तृत भित्र...

रुम्जाटार,टारेली गुरुँग र पहिचानका कुरा

2011-01-04T14:09:00.000+01:00

—सुवास गुरुँग

भौगोलिक अवस्थिति

रुम्जाटार पूर्वी नेपालको सगरमाथा अञ्चलको ओखलढुँगा जिल्लामा अवस्थित छ । ओखलढुँगा जिल्लाका ५६ गाविस मध्य यो एक मनमोहक र रमणीय गाउं हो ।

विस्तृत भित्र...

बेल्जियममा ३५ औं मेलमिलाप दिवस भब्यतापूर्वक सम्पन्न

2011-01-03T17:07:00.000+01:00

बिष्णु सापकोटा, लुभेन,बेल्जियम

बेल्जियमका तीन प्रमूख शहरमा जनवरी १ तारीख २०११ का दिन राष्ट्रिय मेलमिलाप तथा नयाँ वर्ष २०११ को उपलक्षमा आयोजना गरिएका छुट्टाछुट्टै चियापान तथा शुभकामना आदान-प्रदान कार्यक्रमहरू भब्यतापूर्वक सम्पन्न भएका छन् ।

विस्तृत भित्र...

सन्दर्भ राष्ट्रिय एकता र मेलमिलापको

2011-01-01T13:41:00.001+01:00

-उमेश अधिकारी

आज ३४५ औँ राष्ट्रिय मेलमिलाप दिवस । राष्ट्रिय अखण्डता र राष्ट्रिय स्वाधीनता को रक्षा गर्नको निमित्त आफ्नू प्राण उत्सर्ग गर्न पनि पछी नहट्ने प्रतिबद्दताका साथ स्वर्गीय महामनाब बिश्वेस्वर प्रसाद कोइराला र उहाँको साथमा साथ दिएर अहिलेसम्म पनि राष्ट्रिय मेलमिलापमा विश्वास राख्ने समस्त नेपाली हरुको सदभाब प्रति कोटी कोटी नमस्कार !

विस्तृत भित्र...

जाँडबार, पत्रकार र मण्डिखाटार

2010-12-21T15:35:00.012+01:00

-इन्द्र क्षेत्री

हाम्रो एउटा संस्कृति के छ भने हामी छोराले अरूकी छोरी भगाएर ल्यायो भने उत्सव मनाउँछौँ,जलेसा निकाल्छौँ जबकि छोरी भागेर गइ भने मातम् मनाउँछौँ,रूवाबासी गर्छौँ । अघिल्लो घटनाले हाम्रो छाती चौडा हुन्छ,पछिल्लो घटनाले नाक काटिन्छ । बुहारी भित्र्याउँदा आरती उतारिन्छ-छोरी अन्माउँदा अश्रुधारा बगाइन्छ । यो मानवीय स्वभाव हो । बुहारी भित्राउँदा एउटा नयाँ सदस्य थपिन्छ,छोरी अन्माउँदा पुरानो सदस्य गुमिन्छ ।

पारस-रूबेल प्रकरणमा पनि कमोबेश यही मानसिकताले काम गरेको छ । रूबेल चौधरीलाइ एकजना सामान्य बँगाली नागरिकको रूपमा लीइएन । सरकारले उनलाइ एकजना भिआइपी को रूपमा लियो,मिडियाले भयँकर माफियाको रूपमा चित्रण ग-यो भने सर्वसाधारणले छोरी भगाउने गु ण्डा-मवालीको रूपमा । गोली पारसले चलाए-गाली रूबेलले खाए-बदनामी सुजाताको भयो । टाइगर

विस्तृत भित्र...

तस्वीर बोल्छ...

2010-12-20T23:58:00.002+01:00

विस्तृत भित्र...

धोवी-धुलाइ

2010-12-19T23:00:00.018+01:00

हाम्रो बुवाहरू हुनुहुन्थ्यो ११ भाइ । जेठो बा जिम्मावाल र माहिलो चाहिँ मुखिया हुनुहुन्थ्यो रे जमानामा । हामी उहाँहरूलाइ जेठो बुवा-माइलो बुवा नभनेर जिम्माल बा,मुखिया बा नै भन्थ्यौँ । ठाइँला मुनिका सबैलाइ हामी कान्छो बुवा भनेर पुकार्छोँे । अब एकजना बुवा मात्र जीवित हुनुहुन्छ,साइँलो बुवा-८८ वर्ष ।

विस्तृत भित्र...

लाइट हरायो ।

2010-12-19T12:26:00.008+01:00

२०४८ मा प्रहरी निरिक्षक ज्ञानेश्वर वैध्यको हत्या हुनुभन्दा अघिसम्म ज्यामिरघाटमा ज्यादै ठूलो मेला लाग्दथ्यो, माघे सक्रान्तीको दिनमा । मेला भर्न जानेहरूको लर्को लाग्थ्यो राङ्गखानी देखि लिएर ज्यामिरघाट सम्मै । बाजा-गाजा र भजन-किर्तन सहीत कालीगण्डकीमा तोरण लानेहरूको जलेशा हुन्थ्यो । बाटोको किनार र खेतका फाँटभरी गाउँलेहरूले सेलरोटी,चना,मासू र रक्सीका पसल राख्थे । तन्नेरी-तरूनीहरूको डम्फु-मादल र झ्याम्रेले पूरै ठेउले खोला घन्किन्थ्यो । समूह-समूहमा केटाकेटीहरू नाचगान र खानपीन गर्थे ।

विस्तृत भित्र...

अति गर्नुस अतिचार नगर्नुस

2010-11-27T02:45:00.002+01:00

(बिवादहरू बैठकमै सुल्झाउनु पर्ने सबैको भावनाको कदर गर्दै मैले यो लेख छलफलको लागि समितिमा प्रस्ताव गरेको थिएँ तर समितिको बैठक बोलाएर छलफल गराउने तर्फ कुनै छाँट-काँट नदेखिएको र अद्यक्षबाटनै उल्टो मिडियाबाजी <span>( </span>http://www.nepalbritain.com/contents.php?q=a2fae53916271a33912f278457d5a2543 )शुरू भए पछि सार्वजनिक गर्न बाध्य भएको छु ।)

                                                                                                                     -इन्द्र क्षेत्री
                                                                                                             नेपाली काँग्रेस महासमिति सदस्य ।

बिगत केहि दिन देखि नेपाली जनसम्पर्क समिति बेल्जियमका बारेमा आग्रहपूर्ण लेखहरूको बाढी नै ल्याइएको छ । मानौ यो संगठनमा कुनै महासंकट वा त्यस्तै महाबिपत्ति वा महाबिभाजन आइपरेको छ । वास्तविक र अवास्तविक नामहरूमा प्रकाशित अधिकाँश लेखहरूमा समितिका प्रतिबद्द पदाधिकारी एवम् सदस्यहरूका बारेमा नानाथरिका आक्षपहरूको वर्षा नै गरिएको छ मानौं तीनिहरूले संगठनै बिभाजन गरेका छन् अथवा संगठन नै नष्ट –भ्रष्ट गर्न उद्यत होउन् । बेमौसममा बजार तताइएको छ । बिनाकारण एकताबद्द संगठनमा कित्ताकाट शुरू गरिएको छ । न अधिवेशन आएको छ,न कुनै चुनाब हुँदै छ,न कसैले प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ,न कसैले अन्तरघात गरेको छ । अहिले बेल्जियम भरी जुन म्याग्निच्युडमा गोयबल्स प्रोपोगाण्डा मच्चाइँदै छ र स्वाभिमानी काँग्रेसीहरूलाइ उत्तेजित र दिग्भ्रमित बनाइँदै छ त्यसले न त संगठनको हीत गर्छ न समुदायको । बिभिन्न आरोह-अवरोह र बिभाजनका बावजूद आफ्नो उपस्थिति र एकता दरिलो रूपमा कायम गर्न सफल यस संगठनको नेतृत्व नै अहिले कालिदास कारनामामा उत्रिएको मैले महसूस गरेको छु । पत्रकार,पदाधिकारी,सदस्य देखि लिएर सामान्य कार्यकर्तासम्ममा भयानक अविस्वास र आतँकको माहोल सिर्जना गर्न खोजिएको छ । घर-घरमा पुगेर सदस्यहरूलाइ गुमराहमा पार्ने दुस्चक्र चलाइएको छ । साथीहरूलाइ मनको बाघले खाएको छ । गलत कृयाकलापको सशक्त बिरोध हुन थाले पछि नेतृत्व अत्तालिएको छ । बिगतमा जब-जब नेतृत्वले यस्तै संकटहरू पैदा गरेको छ तब-तब त्यसका बिरूध्द सिँगो कार्य समिति एकताबद्द हुने गरेको छ । यसपल्ट फेब्रिकेट गरिएको संकटबाट पनि गरिमामय कार्य समिति समाधान दिन सक्षम हुने छ भन्ने कुरामा म विस्वस्त छु । सार्वजनिक मिडियामा मलाइ आरोपित गरिएको हदसम्म सम्बन्धित मुद्दाहरूमा मैले आफ्नो तर्फबाट सार्वजनिक रूपमै स्पष्ट पार्नु पर्ने आवस्यकता देखिएकोले सम्पूर्ण कृयाशील सदस्यहरू,कार्यसमितिका सहकर्मी साथीहरू तथा आम जनसमुदाय समक्ष मेरो अभिमत निवेदन गर्न चाहान्छु ।

१- पत्रकार सन्तोष न्यौपानेको रिपोर्टीँग सम्बन्धमा

पत्रकार सन्तोष नेउपानेको समाचार टिप्पणीलाइ आधार बनाएर कोकोहोलो मच्चाइएको छ । सर्वप्रथम म के निवेदन गर्न चाहान्छु भने पत्रकार नेउपानेले तयार पारेको समाचार आँशिक रूपमा उज्यालो रेडियोको मिति १३ सेप्टेम्बर २०१० का दिनको कायाकैरन कार्यक्रममा प्रसारित भैसकेको छ । जसको कोर्टेसी जुनसुकैबेला अनलाइनमा सुन्न सकिन्छ । यसरि धेरै अघिनै प्रसारित भैसकेको विषयमा हाल आएर किन होहल्ला गरिँदै छ ? मैले बुझ्न सकेको छैन । मेरो,राधाकृष्ण अधिकारी र माधव सापकोटाको अन्तरवार्ता उज्यालोले बजाइसकेको विषय हो भने त्यसैमा उल्का घिमिरे तथा प्रेम गुरूँगको भनाइ र मिनेन्द्र रिजालको कार्यक्रमको प्रसंगका कुराहरूलाइ समयानुकुल थपेर पत्रकार न्यौपानेले लेखेको समाचारलाइ लिएर उहाँमाथी समेत धाक-धम्की र चरित्रहत्याको प्रयास भएको छ भने सो रिपोर्ट प्रकाशित गर्ने मिडियाका साथीहरूलाइ समेत धारे हात ( यस सृँखलामा प्रकाशित सबै लेखहरूमा ) लगाइएको छ । यस्तो कार्यको म भर्त्सना गर्न चाहान्छु । साथै नेपाली काँग्रेस सदैव मिडिया मित्र रहेको कुरा अवगत गराउँदै आफ्नो कर्मक्षेत्रमा स्वतन्त्र र निस्पक्ष ढँगले खटिरहनुभएका कर्मशील पत्रकार मित्रहरूलाइ यस्ता धाक धम्कीबाट बिचलित नहुन हार्दिक आग्रह गर्दछु ।

२-आफु भए ठीक अरू सबै बेठीक भन्ने आरोपका सम्बन्धमा

म व्यवहारमै लोकतन्त्रलाइ अवलम्बन गर्नु पर्छ भन्ने मान्यता राख्दछु । यसैका लागि मेरो जीवनको बिगत २५ वर्ष काँग्रेसमा रहेर संघर्ष गर्दै बितेको छ । म दर्जनौंपटक प्रत्याक्रमणमा परेको छु । अपहरणमा परेको छु । हिरासतमा बसेको छु । राजनैतिक कारणबाट नै मेरो परिवार नष्ट भएको छ । त्रासदी सहन नसकी नेपाली काँग्रेसको कर्मठ कार्यकर्ता मेरो पिताजी पक्षाघात पीडित भएर घिर्सँदै पोहोरसाल स्वर्गेबास हुनुभयो । म र मेरो परिवारले कहिल्यै पद वा अन्य कुनै कुराको दावी गरेको छैन । म पदको लागि मरिहत्ते गर्ने मान्छे होइन । अहिले पनि मैले कुनै पदको दावी गरिरहेको छैन । तत्कालीन दुइ समितिका दुइ अद्यक्षद्वारा वरिष्ठ साथीहरूको संयुक्त बैठकमा दुइ-दुइ पल्ट लिखित रूपमै मित्र बलिराम झाजीलाइ अद्यक्ष बनाइँदा पनि केही साथीहरूलाइ हजम हुन नसके पछि झाजीकै प्रस्ताव र केही बरिष्ठ साथीहरूको समर्थनमा २००६ सालमा सम्पन्न प्रथम महाधिवेशनमा म उममेद्वार बनेको हूँ र जीतेको हूँ । त्यो अधिवेशनको व्यवस्थापन फितलो भएता पनि त्यसमा सहभागी हुने,प्रतिस्पर्धा गर्ने र मतदान गर्ने साथीहरूले नै यो वा त्यो रूपमा यो संगठनलाइ यहाँसम्म ल्याइपु-याएको यथार्थलाइ बिर्सन खोज्नु इतिहाँस र साथीहरूको योगदान प्रति कृतघ्न हुनु हो । मेरो कार्यकालमा सबैलाइ समेटेर लान भरमग्दूर कोशिश गरेको हूँ । केहि सँकिर्ण ब्यक्तिहरूको असहयोग,तिगडमबाजी र घेराबन्दीका कारण मैले सबैमाथी न्याय गर्न नसकेको कुरा भन्न मलाइ कुनै संकोच छैन । म असल नीयतका साथ नै अघि बेढेको हूँ । प्रजातान्त्रीक जनसम्पर्क समितिसंग एकता गर्दा मैले स्व.मनोज के.सी.जीलाइ अद्यक्षता लिन आग्रह गरेको कुरा धेरै साथीहरूलाइ थाहा छ । तर उहाँले त्यसलाइ हार्दिकतापूर्वक इन्कार गर्नु भएको थियो । जसरि मनोजजीले सहजतापूर्वक अद्यक्षको दावी परित्याग गर्नु भयो त्यसरि नै हाम्रो तर्फबाट महामन्त्रीज्यूले उदारता देखाउनुहोला भन्ने साथीहरूको अपेक्षा पूरा हुन सकेन । म रहरले होइन मनोजजीको अनुरोध र दायित्वबोधले मात्र फेरी अद्यक्ष बनेको थिएँ । मेरा मित्र वर्तमान अद्यक्ष श्री गँगाधर गौतमजीलाइ कार्यबाहक लेखेरै दिएको कुरा सबैलाइ थाहा छ । शायद त्यो पत्र अझै पनि उहाँसंग होला । तर त्यसलाइ उहाँले कार्वान्वयन गर्ने साहस जुटाउन नसके पछि ब्यक्तिगत जोखिम उठाएर उहाँलाइ बरिष्ठ उपाद्यक्ष बनाएको हो । त्यसपछि पनि केहि साथीहरूको अत्यासलाग्दो जालझेल र तिगडमबाजीकै कारण कार्यकाल पूरा नहुँदै अधिवेशन गरेर साथीहरूको नाशो उहाँहरूलाइ नै बुझाइदिएको हूँ । मैले अधिवेशनको मिति तोकेर मात्र समिति बिघटन गरेको थिएँ । यस विषयलाइ साथीहरूले कसरी मूल्याँकन गर्नुहुन्छ त्यो इतिहाँस र उहाँहरूकै जिम्मामा छोड्दछु । वर्तमान कार्य समितिमा पनि कोही भन्दा कम्ता काम गरेको छु जस्तो मलाइ लाग्दैन । संगठनको बिभाजनबाट ठूलो क्षति हुन नदिन र साथीहरूलाइ पुनः एक गराउनमा मेरो पनि थोरबहूत योगदान छ जस्तो लाग्दछ मलाइ । कृयाशील सदस्यता वितरण अभियान र तत्पश्चातका सबै कदमहरूमा मेरो सकृयता कायम रहेको सबैलाइ बिदितै छ । म माथि थोपरिएको आफु भए ठीक र अरू सबै बेठीक भन्ने आरोप वाहियात हो ।

३- युरोपीयन काँग्रेस र अतिमहत्वाकाँक्षा सम्बन्धमा

बर्लीन भेलाको बेला मैले चाहेको भए महत्वपूर्ण पद लिन सक्थेँ । तर साथीलाइ ओहोदा भिराएर फर्केको हूँ । युरोपीयन काँग्रेसको महासचिब पदको कुरालाइ लिएर मलाइ जुन आक्षप लगाइएको छ त्यो म माथीको अन्याय हो । मलाइ महासचिब चाहिएको कुराले कुनै माने राख्दैनथ्यो । युरोपीयन समितिमा रहेर काम गर्न इच्छुक रहेको कुरा म लुकाउँदिन । तर यसलाइ ह्वात्तै बढेको महत्वकाँक्षा भन्न मिल्दैन किनभने यसको गठन र बिकासमा मेरो पनि योगदान रहेको छ । बर्लिन घोषणा पत्र मैले नै मस्यौदा गरेको थिएँ र यो संगठनलाइ संस्थागत रूपमा बिकास गर्नको लागि बिधानको मस्यौदा पनि मैले नै गरेको हूँ । वास्तविकता के हो भने दिल गुरूँगजीलाइ युरो काँग्रेसमा गँगाधरजी नचाहिएको र गँगाधरजीलाइ बेल्जियमको अद्यक्ष चाहिएको कारण म बिबादमा फंसेको मात्र हूँ । यो कुरा जानकीजी लगायत धेरै साथीहरूलाइ थाहा छ । उहाँहरूको समझदारी अनुसार म युरो काँग्रेसको महासचिब भएर काम गर्न राजी हुनु मेरो अतिमहत्वाकाँक्षा हो भने पदको लागि सुरसाको थुतुनो जस्तो फुक्ने आकाँक्षा बोक्नेहरूलाइ के भन्ने ? तर पछि युरो काँग्रेसको नाममा लिस्वनमा जे भयो ( यहाँ हेर्नुहोसhttp://shavda.blogspot.com/2009/08/blog-post_17.html) त्यस पछि यो संगठनमा रहेर काम गर्न सकिनेमा मेरो बिस्वास रहेन । उक्त नाटक पछि त्यस संगठनको अस्तित्व करीब-करीब समाप्त भएको भन्ने मेरो ठहर हाल आएर यथार्थमा परिणत भएको छ । भर्खरै मात्र नेपाली काँग्रेसको बा-हौं महाधिवेशनको क्रममा बिस्वभरका जनसम्पर्क समितिहरूको काठमाण्डौंमा भएको भेलामा (जहाँ म पनि उपस्थित थिएँ) दिल गुरूँगज्यूले प्रस्तूत गरेको प्रस्तावले समर्थन प्राप्त गर्न सकेन भने नेपाली काँग्रेस केन्द्रिय कार्यालयले यसबारे अनभिज्ञता प्रकट गरेको छ । त्यसै गरि नवनिर्वाचित सभापति श्री सुशील कोइरालाले म,संस्थापक अद्यक्ष श्री ध्रुब पौडेल र सभासद श्री पासाँग सेर्पासंगको भेटमा कुनै पनि महादेशीय वा प्रादेशिक संरचना मान्य नहुने बताउनु भएको छ । यस अघि मैले दिलदाइलाइ बारम्बार अगाडी बढ्न आग्रह गरेको हूँ । मैले बाहिर बसेर पनि सक्दो सहयोग गर्ने प्रतिबद्दता जाहेर गरेकै हूँ । यसको साँक्षी उहाँ नै हुनुहुन्छ । उहाँले मलाइ वरिष्ठ उपाद्यक्ष भएर सहयोग गर्न आग्रह गर्नु भएको थियो जसलाइ मैले बिनम्रतापूर्वक अस्विकार गरेको हूँ । मलाइ जसरि पनि पदै चाहिएको भए लिस्वनको नाटकमा अभिनय गर्न पुगेको हुन्थें वा दिलदाइले प्रस्ताव गरे बमोजिम बरिष्ठ उपाद्यक्ष भएको हुन्थेँ अझ उहाँले त कार्यवाहक दिने पनि भन्नु भएको हो । यसको लागि पनि सधन्यबाद इन्कार गरेको हूँ । पद पाए धोबीको पद समेत स्याहार्नेहरूले मलाइ पदलोलुप भन्नुमा कुनै तूक छैन । पदमा बस्नेहरूले बिरोधीहरूले काम गर्न दिएनन् भनेर पार पाइँदैन । केन्द्रबाट मान्यता ल्याउन नसके पछि यो संगठनको फिलहाल कुनै बैधानिकता बाँकी छैन । युरो समितिको नाममा कोही कसैलाइ तन्नेरी हुनु छ र खल्ति रित्याउनु छ भने मेरो भन्नु केहि छैन ।

४- समितिको निर्णय उल्लँघन र गलत शैलीको बिरोध

बेल्जियममा कृयाशील सदस्यता बितरण कार्य समाप्त भैसकेपछि महाधिवेशन प्रतिनीधि र महासमिति सदस्य चयन अधिवेशनबाट गर्नु पर्छ भन्नेमा मेरो जोड् थियो । अधिवेशन,साधारण सभा वा भेला कुन माध्यमबाट चयन गर्ने भन्ने विषयमा चर्को बिवाद भैरहेको बेला युरो बिवादलाइ अघि नबढाउँ भन्ने हाम्रो अनुरोधलाइ अस्विकार गरिए पछि हाम्रो समितिको बैठकले हाललाइ युरो काँग्रेसमा प्रतिनीधि नै नपठाउने निर्णय गरेको थियो । यस निर्णयको भावनाको ठीक बिपरित युरो समितिका महासचिव समेत रहेका हाम्रा अद्यक्षज्यूद्वारा बेल्जियमबाट बिभिन्न पदमा गरि १३ जना ब्यक्तिहरूलाइ मनोनित गर्ने काम भयो । यसरि समितिको सर्वसम्मत निर्णयको अद्यक्षबाटै ठाडो उल्लँघन भएको कुरालाइ हामीले बिरोध गरेका छौं । सर्वसम्मत निर्णयको अवज्ञा भएको तथ्यलाइ नजरअन्दाज गर्दै पद पाएका साथीहरूद्वारा पद नपाएर बिरोध गरेको भन्ने बेसूरको गाना गाइँदै छ र ताल न बेताल ताली ठोकिँदै छ । स्पेन भेला महासमिति सदस्यको बार्गेनिँग पावर-पीन थियो । जुन सुपर-डुपर फ्लप हुन पुग्यो । न युरो काँग्रेस सफल भयो न महासमिति सदस्यबाट मलाइ वञ्चित गर्न सकियो । कार्यसमिति बैठकमा मत बिभाजन गराएर महासमिति सदस्य चयन गर्ने काम भयो । हामीले यसो गर्दा कृयाशील सदस्यहरूको अधिकार हनन् हुन्छ भनेका हौं र पनि यसैमा सहभागी हुनु हाम्रो बाध्यता थियो । समितिको निर्णय प्रकृयामा अद्यक्षबाट समेत मतदान गर्ने काम भएको छ जवकि हाम्रो विधानले स्पष्ट रूपले अद्यक्षले निर्णायक मत मात्र हाल्न पाउने व्यवस्था गरेको छ । समितिको होमपेजबाट समितिको मौजूदा विधान हटाइ पुरानो विधान अद्यावधिक गरिएको छ । होमपेज एकपक्षीय मूखपत्रको रूपमा प्रयोग भएको छ । प्रकाशक मण्डलबाट म र महेश थापालाइ बिना जानाकारी हटाइनुका साथै पासवर्ड चेञ्ज गरिएको छ । समितिको साझा प्रयोगको लागि खोलिएको इ-मेल ठेगानाको पासवर्ड चेञ्ज गरि एकपक्षीय बनाइएको छ । एनडिएफ बेल्जियमलाइ सनकका भरमा प्रतिबन्धित गर्ने र सनककै भरमा प्रतिवन्ध हटाउने काम भएको छ । निर्णयहरूमा छेड्खानी गर्ने,तोड्मरोड् गरेर प्रकाशित गर्ने,परिपत्रहरू लुकाउने र गलत ब्याख्या गर्ने कुराहरू त सामान्य भएका छन् । हामीले सनकका भरमा बिरोध गरेका हैनौं । गलत शैली र प्रवृत्तिको बिरोध गरिएको हो ।

५-कार्यकाल असफल सम्बन्धमा

दुइ चिरामा रहेका संगठनहरू एक बनेको लगत्तै मैले अद्यक्षता लिन पुगेँ । प्रथम महाधिवेशन एकतालाइ अनुमोदन गर्ने प्रमूख उद्देस्यका साथ सम्पन्न गरिएकोले अन्य व्यवस्थापकीय कार्यहरू केहि पनि हुन सकेनन् र हामी भावनात्मक रूपले एक भैसकेका पनि थिएनौं । बिधान थिएन,सदस्यताको रेकर्ड थिएन । र पनि हामीले संगठनलाइ संस्थागत र सशक्त बनाउन कुनै कसर बाँकी राखेनौं । यसै बीचमा प्रजातान्त्रीक जनसम्पर्क समितिको गठन र एकताको चुनौति पनि थपियो । यसमा पनि हामी सफल भयौं । बिधान निर्माण गरि लागू गरियो । सदस्यता वितरण गरियो । ५०० को हाराहारीमा सदस्य मेरै कार्यकालमा अद्यावधिक भएका हुन । एनआरएनमा उपाद्यक्ष,महासचिव सहित सम्मानजनक रूपमा हाम्रो उपस्थिति रहेको थियो । सोसलिष्ट इण्टरन्याशनलको शुल्क तिर्नेदेखि लिएर पार्टी केन्द्रमा बेल्जियमलाइ उच्चस्थान दिलाउने र बेल्जियमको नेपाली समुदायमा स्थापित गराउने कार्य त्यहि कार्यकालमा भएका हुन् । युरोपभरिका काँग्रेसहरूलाइ संगठीत गर्ने अभियान हामीले नै शुरू गरेको हो । सोही कार्यकालमा युरो समिति गठन भएको हो भने पोर्चुगल,स्पेन,हल्याण्ड र लग्जम्बर्गमा हाम्रा साथीहरू पुगेर समितिहरू खडा गर्नु भएको हो । युरोप घुम्न निक्लेका नेताहरूलाइ भाषण गराएर र साथीहरूलाइ अनावस्यक आर्थिक बोझ थोपरेर मात्र सफल भइने हो भने त्यो पनि मेरो कार्यकालमा नभएको हैन । बिनोद कायस्थ देखि रमेश धमला,रमेश लेखक,चित्रलेखा यादब,राम शरण महत, अर्जुन जोशी,डिना उपाध्याय,रामचन्द्र पौडेल,शुशील कोइराला सम्मका नेताहरू त्यहि डेढ वर्षमा बेल्जियम पाल्नुभएकै हो । डेढ वर्षे शुरूवाती र उतार-चढावपूर्ण कार्यकाललाइ हामीले पूर्वाधार तैयार गरिदिएको अहिलेको ३ वर्ष बित्नै लागेको कार्यकालसँग तुलना गरेर तत्कालिन समितिलाइ खिसी-ट्युरी गर्नु दुरासय बाहेक अरू केहि होइन । मैले यसो भनेर अहिलेको कार्यसमितिलाइ तल देखाउन खोजेको हैन । अहिलेको सिँगो समिति प्रति म गर्व गर्दछु । मेरो कार्यकालमा कुन-कुन मित्रहरूले के-कस्ता जालझेलहरू गर्नु भयो भन्ने कुरा बेल्जियमका सामान्य काँग्रेसी जनहरूलाइ समेत थाहा भएकै कुरा छ,मैले नाम किट्न जरूरी छ जस्तो लाग्दैन । यदि पूर्वाग्रह नै राखेको भए वर्तमान नेतृत्वलाइ मैले सहयोग नगेरको भए पनि जनमानसले अन्यथा लिने थिएन ।

६-संगठनको अनुशाशन सम्बन्धमा

रेडियोलाइ दिएको अन्तरवार्ता र पत्रकार न्यौपानेको समाचार टिप्पणीका विषयमा समितिका महामन्त्रीज्यूले प्रेस बिज्ञप्ति निकालेर आपत्ति जनाउनु भएको छ ( यहाँ हेर्नुहोस  http://www.ncbelgium.org/congress/?p=1498) । तर अन्तरवार्ताको कुन कुराले समितिको गरिमामा आंच आउन पुग्यो भन्ने कुरा खुलाउनु भएको छैन । संगठन बिभाजनको बेला संगठन बचाउन म बाहेक एकजना पनि माइकालाल सार्वजनिक मिडियामा देखा परेन तर अहिले खण्डन बिज्ञहरूको लाम लागेको छ । हामीलाइ बिधि र पद्दतिका लेक्चर दिइँदै छ । मानौं हामी अपराधी हौं र उनिहरू न्यायधीश हुन् ।

नेपाली काँग्रेसको परम्परामा पदभार बोकेका जुनसुकै ब्यक्तिको गलत कार्यशैली र प्रवृत्तिको बिरोध सार्वजनिक रूपमै गर्न पाइन्छ । बिपी कोइराला,गणेशमान,किशुनजी तथा गिरिजाबाबु सम्मका नेताहरूका कार्यशैलीका बारेमा यथेष्ट आलोचनाहरू सार्वजनिक रूपमै भएका यथेष्ट उदाहरणहरू छन् । नेपाली काँग्रेस खुला बहस र उदार लोकतन्त्रमा विस्वास राख्ने दल हो । यो दलमा २०४६ पछि गोप्यता भन्ने कुनै चीज मैले देखेको छैन । यहाँ खुल्ला बहस र छलफलबाटै निचोड निकालिन्छ । काँग्रेसको सुन्दर पक्ष नै यहि हो । हामीले पनि हाम्रा अद्यक्षको गलत कार्यशैलीको बिरोध गरेका छौं,समितको निर्णयको उल्लँघन भएकोमा आवाज उठाएका छौं,फरक मत राख्नेहरूको सम्मान गर्न भनेका छौं । यसमा रूवावासी गर्नुपर्ने कारण के छ ? उहाँको ब्यक्तिगत जीवन र कार्यसमितिको बिरूद्दमा एक शब्द पनि बोलिएको छैन । कसैको बारेमा बोल्न नपाइने नै हो भने लोकतन्त्र किन चाहियो ? काँग्रेसमा किन लाग्ने ? पद धारण किन गर्ने ? अनि यो (http://www.namasteeurope.com/getnews.php?Action=Full&NewsID=12585) के गरेको हो नि ?? अनि यो (http://www.nepalbritain.com/contents.php?q=a2fae53916271a33912f278457d5a2543) नि ??? सन्तोष नेउपानेको लेखको ( यहाँ http://www.namasteeurope.com/getnews.php?Action=Full&NewsID=12512) बारेमा समितिले बिज्ञप्ति नै निकालेर बिरोध गर्छ भने इन्दु चामलिँग भन्नेको लेखको बारेमा किन बिरोध गर्दैन ?? सन्तोष न्यौपानेको लेखले समितिको गरिमामा आंच पुग्छ भने इन्दु चाम्लिँग भन्नेको लेखले गरिमा बढाउँछ ? आफ्ना कुरा चाहीँ कुरा, अरूका कुरा माकुरा ? जहाँसम्म सबै कुरा बैठकमा राख्ने भन्ने छ त्यो हामीले राख्ने नै छौं । बैठकबाट म कहिल्यै भाग्ने गरेको छैन । हाम्रो समितिको बैठकले ठूल्ठूला बिवादहरूको समाधान दिने गरेको छ । मैले बोलेको बारेमा समितिले स्पष्टिकरण चाहान्छ भने म त्यो गर्न सहर्ष तैयार हुनेछु । म विधी,पद्दति र मूल्यमा विस्वास गर्ने मानिस हूँ । तर सेप्टेम्बर देखि यता बैठक बोलाइएको छैन भने एकपक्षलाइ अब हुने बैठकमा नबोलाउने भन्ने सुनिएको छ । बैठकका बारेमा केहि साथीहरूसंग इमेल मार्फत परामर्श लिइएको छ । तर मलाइ अहिलेसम्म त्यो प्राप्त भएको छैन ।

७- शिघ्र महाधिवेशन सम्बन्धमा

मैले गत अगस्त महिनाकै बैठकमा महाधिवेशन गरेर जाउँ भनेर बैठकमा एजेण्डा इण्डोर्स गराएको थिएँ । यसमा मेरो कुनै स्वार्थले त्यो गरेको थिइन । मैले विधी,पद्दति र लोकतान्त्रीक अभ्यासको कुरा गरेको हूँ । यसमा अन्यथा लिनु पर्ने कुनै कारण छैन । हाम्रो विधानमा बिना अधिवेशन चल्न सक्ने वा कार्यकाल बढाउन सक्ने कुनै व्यवस्था छैन । त्यसो हुँदा महाधिवेशन प्रतिनीधि र महासमिति सदस्य चुन्न र नेपाली काँग्रेसको बिधानसंग कार्यकाल मिलान गर्न अधिवेशन गरेर जानु अनिवार्य थियो । तर हाम्रो वर्तमान कार्यसमितिको तोकिएको कार्यकाल बाँकी रहेकोले त्यसमा कन्सिडर गरिएको हो । अब भने शिघ्र अधिवेशनको बिकल्प म देख्दिन । त्यसका पनि बस्तुगत कारणहरू छन,जस्तैः-

क) एनआरएनको चुनाब
गैर-आवासीय नेपाली संघ बेल्जियमको चुनाव जुन महिनाको दोश्रो साता सम्पन्न हुने गरि आव्हान भैसकेको छ । त्यस अभियानमा एकताबद्द भै सामेल हुनको लागि हाम्रो संगठन भित्र थाँती रहेका सबै मत-मतान्तर र बिवादका विषयहरूलाइ समाधान गर्न जरूरी छ । यसको लागि उपयुक्त थलो महाधिवेशननै भएकोले एनआरएनको चुनाव हुनुभन्दा अघि नै हाम्रो महाधिवेशन सम्पन्न गरि ताजा जनादेश लीएर सम्पूर्ण एकताका साथ अघि बढ्नु संगठन,समुदाय र हामी सबैको हीतमा हुनेछ ।

ख)     संशोधित विधान अनुमोदन

कार्य समितिको बैठकले संशोधित विधान पारित गरि अनुमोदनको लागि केन्द्रिय कार्यालयमा पठाइसकेको छ । संशोधित विधानको धारा १ को उपधारा ५ अनुसार वर्तमान कार्य समितिको हकमा यो विधान लागू भैसकेको छ । त्यसै गरि विधानको धारा ३० बमोजिम मौजूदा कार्य समिति संशोधित विधान अनुसार नै गठन भएको मान्नु पर्ने बाध्यात्मक व्यवस्था छ । ब्यवहारतः पनि संशोधित विधानको धारा १० को खण्ड ख बमोजिम कार्य समितिको बैठकबाट कार्यकारिणी समिति बिस्तार गरिएको छ भने सोही धाराको खण्ड ग र घ बमोजिम नेपाली कांग्रेस महाधिवेन प्रतिनीधि र महासमिति सदस्य चयन गर्ने काम सम्पन्न भएको छ । संशोधित विधानले पुरानो विधानलाइ प्रतिस्थापन गरेको छ । नयाँ विधान लागू भैसकेको तर महाधिवेशनबाट पारित नभएको हुँदा मौजूदा कार्य समिति अन्तरिम/तदर्थ कार्यसमितिमा परिणत भएकोले नयाँ जनादेश र विधान अनुमोदनको लागि यथासक्य चाँडो महाधिवेशन गर्न अत्यावस्यक भैसकेको छ । त्यसै गरि संशोधित विधान बमोजिम अधिवेशनमा भाग लिनको लागि नेपाली काँग्रेसको कृयाशील सदस्य हुनै पर्ने बाध्यात्मक व्यवस्था गरिएको र त्यसै अनुसार कृयाशील सदस्यता वितरण भैसकेकोले नयाँ सदस्यता धारण गर्ने सदस्यहरूले संगठनको नीति निर्माण र कार्यकारिणी चयन गर्न पाउने हकको उपभोगको लागि पनि महाधिवेशन अपरिहार्य भएको छ । विधानको पूर्ण पाठ यहाँ हेर्न सकिन्छ http://shavda.blogspot.com/p/blog-page_14.html ।

ग)      बिगतका समझदारीहरू कार्यान्वयन

नेपाली काँग्रेस केन्द्रिय कार्यालायको परिपत्र अनुसार उल्का घिमिरेको नेतृत्वमा रहेको समितिलाइ समायोजन गर्दा बिधान संशोधन गरि सो समितिका सदस्यहरूलाइ पद मिलान गर्ने र तूरून्तै महाधिवेशनमा जाने भन्ने समझदारी भएको थियो । सहमति अनुसार बिधान संशोधन गरीएको,कार्य समिति बिस्तार गरी सो सममितिका सदस्यहरूलाइ सामेल गरी सकिएको छ । तर महाधिवेशन बोलाउन ढिला गरिएकोले समायोजनको मर्म बमोजिम संगठनको एकता र गतिशीलताको लागि यथासक्य चाँडो महाधिवेशन सम्पन्न गर्नु हामी सबैको प्राथमिक कार्यभार हुन आउँदछ ।

घ)      समितिको कार्यकाल समाप्त हुँदै

मौजूदा कार्य समितिको यो तेश्रो वर्ष हो । विधान अनुसार यस कार्य समितिको कार्यकाल २०११ को जुलाइ महिनामा समाप्त हुँदै छ । कार्यकालको अन्तिम वर्ष अधिवेशन वर्ष हो । यो वर्ष खास गरि आगामी अधिवेशनको तैयारी, नीति निर्माण र व्यवस्थापनमा खर्च हुने भएकोले अन्तिम वर्षलाइ अधिवेशन वर्ष भनिएको हो । कार्यसमितिले औचित्य,आवस्यकता र अनुकुलता हेरी २०११ साल जुलाइ २८ को समयसिमा नकाट्ने गरि जुनसुकै बेला अधिवेशन सम्पन्न गर्न सक्दछ । त्यसैले उपरोक्त कारणहरूलाइ हृदयँगम गर्दा शिघ्र अधिवेशन गर्न हिचिकिचाउनु पर्ने कुनै कारण देखिँदैन ।

८-मिनेन्द्र रिजालको कार्यक्रम सम्बन्धमा

म नेपालबाट फर्कनु भन्दा अगावै उहाँको कार्यक्रम राखिएको रहेछ । मैले यो कुरा नेपालमै थाहा पाएको थिएँ । हाम्रा अद्यक्षले उहासंग पार्टीका झण्डाहरू मगाउनु भएको रहेछ । ती झण्डाहरू केन्द्रिय कार्यालय पुगेर मैले नै लिएर आएको छु । यहाँ आइपुगे पछि कतिपय जिम्मेवार साथीहरूसंग परार्श नै नगरि कार्यक्रम घोषणा गरिएको कुरा थाहा भयो । मैले यसबारे अद्यक्ष संग जिज्ञासा राख्दा यसबारे कुरै गर्न जरूरत छैन भन्नुभएको हो । जवाफमा मैले त्यसो भए भाषणबाजीको कुनै जरूरत छैन भनेको हूँ । अब सबै मिलेर अधिवेशन तर्फ ध्यान दिनु पर्छ अन्य कुराहरूमा समय र साधन खर्च गरिरहनु आवस्यक छैन भनेको हूँ । त्यसपछि आवस्यक परे सम्पर्क गर्छु भनेर बिदा हुनुभएका अद्यक्षज्यूले आजका मितिसम्म सम्पर्क गर्नुभएको छैन । शायद उहाँलाइ अवस्यक नपरेको हुन सक्छ यसमा मेरो कुनै चासो छैन । शायद त्यसैले होला कार्यकम तालिका बारे पनि कुनै सल्लाह गरिएन । यस्तो अवस्थामा कार्यक्रम गर्दा राम्रो हुँदैन भनेर हामीले श्री रिजाल ज्यूलाइ जानकारी गराएको हो र दुतावासमा उहाँसमक्ष हाम्रो पोजिशन स्पष्ट पनि पारेको हो । अहिले त्यो प्रमाणीत भएको छ । सल्लाहै नगरि,बैठकै नराखी ब्यक्तिगत तजबीजमा मनोमानीपूर्ण ढँगले राखिएका कार्यक्रमहरूमा लुरू-लुरू उपस्थित हुनै पर्छ भन्ने कुनै बाध्यता हुँदैन । तापनि हाम्रा नेताको सम्मानको लागि हामी उहाँको बोल्ने पालोमा उपस्थित भएकै हो । यसमा ज्यादा मच्चिनु पर्ने कुनै कारण छैन । हामी पूर्णकालीन राजनीतिक कार्यकर्ता पनि होइनौं । यो नेपाल हैन । यहाँ पावर एक्सरसाइज हुने होइन । लाभको पद धारण गर्न सकिँदैन । यहाँ निष्ठाको लागि राजनीति गर्ने हो कसैको नाक राख्न र कसैलाइ लाहूरे बनाउन राजनीति गर्न कोही बाध्य छैन । कोही कसैका हनुमान छैनन,कोही हरूवा-चरूवा हैनन् । लोकतन्त्रमा जसले अर्काको अस्तित्व स्विकार्दैन उसलाइ जयनेपाल गरिरहन कोही बाध्य हुँदैन । त्यो कुरा हैकमबादमा मात्र संभव हुन्छ । काँग्रेसको सिद्दान्तले यहि भन्छ ।

९-उपाद्यक्षहरूको राजिनामा र समिति पुनर्गठन सम्बन्धमा

समितिका उपाद्यक्ष द्वय माधव सापकोटा र प्रेम गुरूँगलाइ राजीनामा दिन भयानक दवाव दिइएको छ । निकृष्टताको हद पार गरेर उहाँहरूलाइ मिडियामा अपमान गर्ने काम भएको छ । उहाँहरू विधानको एउटा पद्दति मार्फत पदासीन हुनु भएको हो । कसैको निगाहाले वा दास बन्ने हेतुले उपाद्यक्ष बन्नुभएको हैन । यदि कसैले यस्तो सोच्छ भने निर्वाचित र पदेन बाहेक सबै दयाका पात्र हुन र बन्दुवा मजदूर हुन् भन्न कर लाग्छ,माधव सापकोटा र प्रेम गुरूँग मात्र हैन । हैसियत र हद बिर्सेर भट्टे श्रापमा उत्रनेहरूले इतिहाँस,वर्तमान र भविष्यको हेक्का राखुन् ।
मौजुदा कार्य समिति संशोधित विधानको धारा ३० अनुसार गठन भएको हुँदा समितमा कोहि पनि मनोनित र नियुक्त छैन । साथै मौजुदा विधानमा समित पुनरगठन गर्न सक्ने कुनै व्यवस्था पनि छैन । विधानको धारा १० खण्ड (ख) ७ अनुसार ८ जना सदस्य र ऐजन को ९ बमोजिम एक जना उपाद्यक्ष र एकजना सहकोषाद्यक्ष मनोनित र नियुक्त,हेरफेर र बर्खास्त गर्न सक्ने व्यवस्था छ तर त्यसो गर्न पनि जटीलता छ । किनभने ८ जना मनोनित सदस्य, एक जना नियुक्त उपाद्यक्ष र सहकोषाद्यक्ष को हुन भन्ने प्रष्ट छैन । समितिमा मनोनित ८ सदस्य,नियुक्त १ उपाद्यक्ष र १ सहकोषाद्यक्ष को हो ? त्यो घोषणा गरेर देखाउन म चुनौति दिन चाहान्छु । अद्यक्षले धारा ९ बमोजिम विशेष महाधिवेशन आह्वान गरेको अवस्थामा बाहेक समिति बिघटन हुन सक्दैन । तर यसरि बिघटन भएको समिति पुनरगठित हुने कुनै व्यवस्था छैन । अवैधानिक कदमको प्रतिवाद अवैधानिक तरिकाबाटै हुन सक्ने तर्फ सचेत रहन म सम्बन्धित पक्षलाइ निवेदन गर्न चाहान्छु ।

१०-विशेष महाधिवेशन सम्बन्धमा

हामीलाइ बारम्बार विशेष महाधिवेशनको चुनौति दिने गरिएको छ । यो एकता बिरोधी मानसिकता हो । फरक मत राख्नुको अर्थ अद्यक्ष वा कार्यसमिति माथी अविस्वास गरिहाल्नु होइन । कृयाशील सदस्यहररूले बोलाएको विशेष महाधिवेशनले अद्यक्षका बिरूद्द अविस्वास प्रस्ताव ल्याउने हो । तोकिएको कामबाहेक अन्य बिजनेस सो अधिवेशनले गर्न सक्दैन । अविस्वास प्रस्ताव पारित भएमा अद्यक्ष हट्ने हो र उपाद्यक्षले का.वा. लिने हो,अर्को अद्यक्ष वा अर्को कार्य समिति बन्ने होइन । उपाद्यक्षले ६ महिनाको थप समय पाउँछ । यसो गर्दा समितिको टर्म बिचैमा सकिने हुँदा बैधानिक संकट उत्पन्न भै झन अविस्वास र अस्थिरता बढेर जान्छ । म अस्थिरता र मनमुटावको पक्षधर होइन । सबै समस्याको समाधान सम्बाद र लोकतान्त्रीक बिधीबाट हुन्छ भन्नेमा मेरो अटल विस्वास छ । अधिवेशनको वर्षमा विशेष अधिवेशन हुँदैन । एकतिहाइ कृयाशील सदस्यहरूले समावेदन गरे पनि हुने नियमित अधिवेशन नै हो । त्यसैले सबैको सहमतिमै अधिवेशनमा जाउँ भन्ने मेरो आग्रह हो । एकतिहाइ सदस्य जुटाउन नसकेर त्यो नगरिएको हैन । उसै पनि यो समिति नै विधानतः तदर्थ समिति हो । तदर्थ अद्यक्षको बिरूद्दमा अविस्वास प्रस्ताव ल्याउ भनेर चुनौति दिनु हाँस्यास्पद कुरा हो । समयमा अधिवेशन भएन भने अरू धेरै बाटाहरू बिधानमा छन । विधानमा भएका बाटाबाट पनि सकारात्मक परिणामा निस्कन सकेन भने ५२० कृयाशील सदस्यले त्यसको समाधान गर्नेछन । सर्वोच्च निकाय नेपाली काँग्रेस केन्द्रिय कार्यालय त थप छँदै छ ।

कार्यपत्र

2010-09-14T17:33:00.002+02:00

श्रीमान सभापति ज्यू,
महाधिवेशन प्रतिनीधि,पर्यवेक्षक तथा महासमिति सदस्य ज्यूहरु,
नेपाली कांग्रेस बा¥हौं महाधिवेशन–२०६७
काठमाण्डौं, नेपाल ।
विस्तृत भित्र...

कांग्रेस महाधिवेशन र डायस्पोरा कांग्रेस

2010-08-20T18:10:00.004+02:00

-इन्द्र क्षेत्री
१२ वर्ष पछि गत वर्ष बसेको नेपाली कांग्रेसको महासमितिको बैठकले बिदेशमा बस्ने नेपाली कांग्रेस प्रति निष्ठावान नेपालीहरुलाई पनि बा¥हौं महाधिवेशनमा सहभागी गराउने व्यवस्था गरे पछि डायस्पोरा कांग्रेसमा एक खालको हलचल पैदा भएको छ । धेरै जसो समितिहरुमा आन्तरिक विवाद रहिरहेकै अवस्थामा पार्टीको कृयाशील सदस्यता वितरण र प्रतिनीधि चयन प्रकृयाले मलजल प्रदान गरेको छ ।

विस्तृत भित्र...

यूरो काँग्रेसको अभियान अधिवेशन स्थगन

2010-08-20T18:05:00.001+02:00

सन् २००७ सालको जुलाई महिनामा बर्लिनमा गठन गरिएको नेपाली कांग्रेसको युरोप स्तरिय सञ्जाल “नेपाली जनसम्पर्क समन्वय समिति युरोप” लाई नेपाली कांग्रेसको गत महासमिति बैठकले वैधानिक मान्यता दिन अस्विकार गरेको छ । बिदेश स्थित सबै देशका जनसम्पर्क समितिहरुलाई बैधानिक मान्यता प्रदान गरेको अवस्थामा युरोप भरि संगठन बिस्तारमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको यो समन्वय समितिलाई यो अवसरबाट किन वञ्चित गरियो ?

विस्तृत भित्र...

आजको सरल राजनीति

2010-06-24T23:45:00.005+02:00

—ईन्द्र क्षेत्री

नेपालीहरुको एउटा दुर्व्यसन छ,हत्पतमा काम गर्ने र फुर्सतमा पछुताउने । यो महारोग राजनीतिमा पनि सल्केको छ । २००७ सालमा नेपाली कांग्रेसले दिल्ली सम्झौता हतारमा गरेको ईतिहांस छ । यति हतारमा कि राजा त्रीभूवनले आफ्नो सम्वोधन साफी गर्न सम्म भ्याएनछन् । उनले २००७ सालको शाही घोषणामा गणतन्त्र उल्लेख गरिदिए । जनक्रान्तीका कमाण्डर विश्वेश्वर प्रसाद कोईराला वार्तामा सहभागी हुनै नपाई दिल्ली सम्भौता सम्पन्न भएको कुरा उनको आत्मवृत्तान्तमा छ । राणाले खोरमा थुनेर राखेको सिंह(राजा)लाई मुक्त गर्ने काम त्यहि सम्झौताले ग¥यो ।

विस्तृत भित्र...

गिरिजाप्रसादका १० बिवादास्पद भनाईहरु

2010-04-20T23:24:00.001+02:00

—ईन्द्र क्षेत्री
१–यो जीत राजाको पनि हो पञ्चको पनि हो
०४६ मा नेपालमा प्रजातन्त्रको पुनःस्थापना पछि खुलामञ्चमा आयोजित विजय सभामा गिरिजा प्रसाद कोइरालाले भने “यो सबैको जीत हो,हाम्रो पनि,राजाको पनि र पञ्चको पनि जीत हो” । अनि उनि माथी ढुँगा–मुढा वर्षिन शुरू भयो । चर्को हूटिँग गरियो । स्थिति अनियन्त्रित हुन थाले पछि उनले आफ्नो मन्तब्य बीचमै रोक्नु पर्ने अवस्था आयो । भीडलाई शान्त पार्न गणेशमानजीले हस्तक्षप गर्नु परेको थियो । सतही रुपमा हेर्दा ४९ दिन चलेको जनआन्दोलनद्धारा आएको परिवर्तनलाई गिरिजा प्रसादले होच्याएका थिए,शहिदहरुको एक प्रकारले अपमान भएको थियो ।

विस्तृत भित्र...

यसर्थ बन्दैन सँविधान —ईन्द्र क्षेत्री

2010-02-13T17:23:00.003+01:00

सँविधान जारी गर्ने समयसिमा जति नजिकिँदै छ त्यति नै राजनैतिक दल, लक्षित समुदाय तथा सरोकारवालाहरुका बीच मतभेदहरु सतहमा अवतरित हुँदै छन । राजनैतिक तहमा राज्यको शाशकीय स्वरुप, न्याय प्रणाली र राज्यको पुनरसँरचना तथा जनस्तरमा जातीय आधारमा राज्य बिभाजनले ज्यादा ध्यान खिँचेको छ । सँविधान सभाको राज्यपुनरसँरचना तथा राज्यशक्तिको बाँडफाँड समितिले जातीय आधारमा राज्यको नक्शाङ्कन गरेपछि आमबेचैनी व्हात्तै बढेको छ ।

विस्तृत भित्र...

काँग्रेस पतनको कारण सैद्धान्तिक विचलन

2010-01-19T11:15:00.002+01:00

–इन्द्र क्षेत्री
एकजना विश्लेषकले कहिँ लेखेका थिए साहित्यमा त्यतिका कृतिनीधि दिएका विश्वेस्वर प्रसाद कोइरालाले राजनीतिमा एउटै खँदिलो किताव नदिइकन गए । साम्यबादमा प्रजातन्त्र थपीदिए समाजबाद हुने र समाजबादबाट प्रजातन्त्र झिकिदिए साम्यबाद हुने बिपीबादको सारसँक्षपको नेपाली सन्दर्भमा व्यावहारिक ढँगले ब्याख्या हुन सकेको छैन ।

विस्तृत भित्र...

बेल्जीयममा काँग्रेसको कृयाशील सदस्यता वितरण

2010-01-06T11:37:00.003+01:00

—ईन्द्र क्षेत्री
बेल्जियम ।

नेपाली काँग्रेसको महासमितिको बैठकले बिदेशमा स्थापित प्रवासी काँग्रेसी सँस्था नेपाली जनसम्पर्क समितिहरुलाई पनि पार्टीको आगामी महाधिवेशनमा भाग लिन पाउने र महासमिति सदस्य समेत दिने गरि विधानमा व्यवस्था गरे पछि नेपाली जनसम्पर्क समिति बेल्जीयमले नेपाली काँग्रेसको कृयाशील सदस्यता बाँड्न थालेको छ ।

विस्तृत भित्र...

आहालको कमल– माओबादी दल

2009-11-06T17:37:00.003+01:00

—ईन्द्र क्षेत्री
राष्ट्रपतिको कदमबाट नागरिक सर्वोच्चतामा हनन भयो भन्दै ६ महिना अघि सरकार र शान्तीप्रकृयाबाट बिच्किएको एनेकपा माओवादीले अन्ततः त्यसैको बहालीको लागि भनेर दोश्रो चरणको आन्दोलनको शुरुवात गरेको छ । यो आन्दोलन प्रारम्भमा शान्तीपुर्ण देखिएको भए पनि नेताहरुका हाउभाउ र कार्यकताहरुको मुड् हेर्दा यसले सितिमिति विश्राम लिने छाँट देखिँदैन ।

विस्तृत भित्र...

काँग्रेसको कालजयी निर्णय !

2009-11-04T18:08:00.003+01:00

-इन्द्र क्षेत्री

नेपाली काँग्रेसको महासमितिको बैठक यस पार्टीको जीवनमा दूरगामी प्रभाव राख्ने एतिहाँसिक निर्णय गर्दै समापन भएको छ । बैठकले नेपाली काँग्रेसको शँशोधित विधान ब्यापक छलफल र वादविवाद पछि अन्ततः पारित गरेको छ । जसमा एक महामन्त्री, एक कोषाध्यक्ष सहित ७५ प्रतिशत सदस्य निर्वाचित हुने व्यवस्था गरिएको छ भने उपसभापतिहरू, एक महामन्त्री र सहमहामन्त्री सहित २५ प्रतिशत सदस्य सभापतिले मनोनित गर्न पाउने प्रावधान राखिएको छ । तर सभापतिले नियुक्त गर्ने उपसभापतिहरू,महामन्त्री र सहमहामन्त्री निर्वाचित सदस्यहरू मध्यबाट नियुक्त हुनेछन । १ सभापति र २५ जना केन्द्रीय सदस्यहरू खुल्ला प्रतिस्प्रधाबाट, प्रतेक अंचल बाट १/१ जना गरि १४ जना, आरक्षण (दलित,महिला,जनजाती र मधेशी) २७ मा ५ जना मनोनीत र २२ जना निर्वाचन बाट र १६ जना सभापतिबाट मनोनीत हुने गरि जम्मा ८३ सदस्यीय कार्य समिति रहने ब्यवस्था नेपाली कांग्रेस महासमिति बैठक बाट निर्णय भएको छ । त्यसै गरि जनसम्पर्क समितिहरूको हकमा पारित विधानमा विशेष ब्यबस्था गरिएको छ, जस अनुसार ५०० जना सम्म क्रियाशील सदस्य भएका समितिहरुको केन्द्रिय भेलाबाट छानिएका ६ र १ सभापति सहित ७ जना र २००० जना वा सो भन्दा बढि क्रियाशील सदस्य भएका समितिको हकमा १४ जना प्रतिनिधि पाउने व्यवस्था छ । क्रियाशील सदस्यता शुल्क सार्क मुलुकहरू का लागि ३२० रूपैयाँ,युरोप,जापान,अस्ट्रेलिया,अमेरिका,द.कोरिया र हंगकंग का लागि $२५,मलेसिया र खाडी मुलुकहरूका लागि $५ बराबरको रकम लाग्ने छ । नेपाली काँग्रेसको विधानमा गरिएको यस युगान्तकारी परिवर्तनले जहाँ आम रूपमा उत्साहको सञ्चार भएको छ त्यहिँ काँग्रेस जस्तो मासबेस पार्टीलाइ सामुहिक नेतृत्वमा लैजाँदा भद्रगोल सृजना हुने त होइन भन्ने अशँकाहरू पनि गरिएका छन । नेकपा एमाले जस्तो क्याडरबेस दलमा त सामुहिक नेतृत्वमा लग्ने त्यो पार्टीको निर्णयले राम्रो गरेको देखिएको छैन भने काँग्रेस जस्तो कुनै सीमा र हद नभएका मानीसहरू नेता र कार्यकर्ता रहेको दललाइ दशतिर मुख फर्काएर बसेको सामुहिक नेतृत्वले कसरि व्यवस्थापन गर्ला भन्ने अशँका हुनु अस्वभाविक हैन । जे होस ढिलै भए पनि काँग्रेसले यो कदम उठाएर मुलुकमा उपस्थित नयाँ हाँकलाइ सामना गर्ने तदारूकता देखाएको मान्नै पर्छ । यसबाट पार्टीमा रहेको हैकमवादलाइ हटाउन एक हदसम्म सहयोग पुग्ने छ । त्यसै गरि भारत बाहेकका जनसम्पर्क समितिहरूलाइ पनि महाधिवेशनमा प्रतिनीधित्व गराउने निर्णयले डायस्पोरा काँग्रेस उत्साहित भएको छ । यस व्यवस्था अनुसार भारत लगायत जापान,हँगकँग,दक्षिण कोरिया,अष्ट्रेलिया,मलेसिया,अरव देशहरू,बेलायत,बेल्जीयम,अमेरिका र क्यानाडाले आसन्न बा-होँ महाधिवेशनमा प्रतिनीधित्व पाउने देखिएको छ ।

एनआरएन बेल्जीयममा बरिष्ठहरू ‘ब्ल्याक आउट’!

2009-09-10T00:05:00.006+02:00

-ईन्द्र क्षेत्री
गैर आवासीय नेपाली सँघ अन्तरराष्ट्रीय समन्वय परिषदको आगामी अक्टोबर १३ गते देखि १५ सम्म काठमाण्डौँमा सम्पन्न हुन गैरहेको चौथो ग्लोबल सम्मेलनमा राष्ट्रीय समन्वय परिषद बेल्जीयमको आइसीसी सदस्य पदका लागि सेप्टेम्बर ७ गते भएको उम्मेद्वारहरूको मनोनयन दर्ता सँगसँगै एनआरएन बेल्जियमको चुनावी माहौल एक्कासी तात्न पुगेको छ । साधारण सदस्यहरू साधारण सभामा उठ्न सक्ने गम्भिर विषयहरूमा भन्दा जनमतको जोडघटाउमा बढी ब्यस्त देखिन थालेका छन ।

तीनजनाको मात्र उम्मेद्वारी दर्ता

उम्मेदवारहरुको मनोनयनको लागि तोकिएको समय सेप्टेम्बर ७ तारीख साँझ १७.०० बजे सम्ममा प्रेम गुरूँग,अर्जुन श्रेष्ठ र श्रीप्रसाद सापकोटा गरि तीन जनाको मात्र उम्मेदवारी परेको कुरा निर्वाचन समितिले जनाएको छ । एनआरएन बेल्जीयमको यस निर्वाचनलाइ ब्यापक रूपमा राजनीतिकरण गरिएको चर्चा-परिचर्चा चलिरहँदा नेपाली काँग्रेस निकटको जनसम्पर्क समितिले एनआरएन बेल्जीयमका अग्रजहरू क्रमशः वर्तमान आइसिसि सदस्य रविन्द्रमान श्रेष्ठ,निवर्तमान अद्यक्ष युवराज गुरूँग,युरोपीयन उपसँयोजक जानकी गुरूँग,भु.पु उपाद्यक्ष द्वय पुष्पराज अधिकारी र अनन्ता गुरूँग तथा महिला आइसिसि प्रतिनीधि रजनी प्रधान मध्य एक जनालाई सर्वसम्मत बनाउने र त्यसैलाइ समर्थन गर्ने भनेर गरेको प्रयास असफल भएपछि अन्ततः नयाँ अनुहार प्रेम गुरूँगलाइ समर्थन जनाउने निधो गरेको जनाएको छ । स्मरणीय छ यहाँस्थित एमाले निकटको लोकतान्त्रीक मञ्च र माओबादी निकटको जनप्रगतिशील मञ्चले हप्तादिन अगाडि नै आ-आफ्ना आधिकारीक उम्मेदवारहरू सार्वजनिक गरिसकेका थिए ।

उम्मेद्वारहरुको प्रोफाइल

१-प्रेम गुरुँगः- १० वर्ष देखि बेल्जीयममा बस्दै आएका प्रेम बहादुर गुरुँग सफल युवा व्यवसायी हुन । यी उत्साही युवा व्यवसायी यहाँस्थित नेपाली व्यवसायी सँघका सँस्थापक उपाद्यक्ष तथा वर्तमान सल्लाहाकर रहेका छन । नेपाल तरूण दल बेल्जीयमका भु.पु. उपाद्यक्ष रहेका श्री गुरूँग हाल नेपाली जनसम्पर्क समितिका पनि उपाद्यक्ष नै हुन । जनसम्पर्क समिति उहाँको प्रचार-प्रसारमा निक्लीसकेको अवस्था छ ।

२-अर्जुन श्रेष्ठः-लामो समय देखि बेल्जीयममा रहँदै आएका अर्का युवा उम्मेदवार अर्जुन श्रेष्ठ सफल रेष्टुराँ व्यवसायी हुन । नेपालमा रहँदा विभिन्न गैरसरकारी सँघ-सँस्थाहरूमा सकृय रहेका श्रेष्ठ नेपाली व्यवसायी सँघका अद्यक्ष रहनुका साथै एनडिएफ बेल्जियमसँग सम्बद्ध छन । उहाँलाइ एनडिएफ बेल्जीयमको समर्थन प्राप्त छ ।

३- श्रीप्रसाद सापकोटाः- हाल एनआरएन बेल्जीयमका उपाद्यक्ष रहेका अर्का उम्मेद्वार श्रीप्रसाद सापकोटा सफल दिवा पसल व्यवसायी हुन । लामो समयदेखि बेल्जीयममा रहँदै आएका सापकोटा गएको एनआरएन साधारण सभादेखि सामाजिक क्षेत्रमा निकै सकृय देखिएका छन । उनलाइ जनप्रगतिशील मञ्चको समर्थन रहेको छ ।

बरिष्ठहरू ब्ल्याक आउट !

यस चुनावबाट बिगतमा एनआरएन बेल्जियममा महत्वपुर्ण भूमिका निभाउने प्रमुख हस्तिहरू किनारा लाग्ने निश्चित भएको छ । वरिष्ठहरू मध्य रविन्द्रमान श्रेष्ठले कुनै पनि दलको समर्थन जुटाउन सकेनन् भने युवराज गुरूँगले अन्य वरिष्ठहरूको समर्थन प्राप्त गर्न नसकेपछि अन्तिम अवस्थामा काँग्रेसले पनि उनको साथ छोड्यो । पुष्पराज अधिकारीलाइ उनकै सँगठन लोकतान्त्रीक मञ्चले नै साथ दिएन । अनन्ता गुरूँगको पक्षमा स्वतन्त्र व्यक्तिहरू देखिएका भए पनि कुनै बलियो सँगठनले रूचि राखेन भने अन्तिम अवस्थामा आएर युवराज गुरूँगको समर्थनले पनि रजनी प्रधानलाइ उद्दार गर्न सकेन । जानकी गुरूँग आफ्नो युरोपीयन उप-सँयोजकको पद थमौति राख्ने धुनमा आफै पाखा लागिन् । चर्चामा रहेका मध्य ईन्द्र क्षेत्री,कृष्ण खतिवडा र सुवास जोशीले अनिच्छा प्रकट गरे भने गँगाधर गौतम जनसम्पर्क समितिको अद्यक्ष रहेका कारण पछि हट्न बाध्य भए । यसरि यस चुनावबाट सबै वरिष्ठहरू एकैचोटी ‘ब्ल्याक आउट’ भएर नयाँ अनुहार नेतृत्वमा आउने स्थिति बन्न पुगेको छ ।

हिसाब-किताब साधारण सभाले नै गर्ने

एनआरएन बेल्जीयम भित्र भने अग्रज एनआरएनहरूलाइ निषेध गर्ने काम गत वर्षदेखि नै प्रारम्भ गरिएको हो जुनबेला साधारण सभाले कार्य समितिमा मिश्रित परिणाम प्रदान ग-यो । यो अमिल्दो कम्बिनेशनले यो सँगठनलाइ यति थिल्थिलो र निकम्मा बनायो कि उपलव्धिमूलक कार्य प्रगतिको त कुरै छाडौँ समिति आफैँले पूर्णता सम्म प्राप्त गर्न सकेन । गएको साधारण सभाले आइसिसि सदस्य चयन गर्ने जिम्मेवारी कार्यसमितिलाइ सुम्पेकोमा त्यो जिम्मेवारी पूरा गर्नु त कता हो कता सल्लाहकार सँरक्षक र मनोनित कार्यकारी सदस्यहरु नियुक्त गर्दै र खारेज गर्दैमा एक वर्ष खेर फालियो । आसन्न साधारण सभामा गएको साधारण सभाले तोकेको जिम्मेवारी पूरा गर्न नसक्ने र राजनैतिक पुर्वाग्रह साँध्ने पक्षहरुको अस्तित्व माथि निश्चित रूपमा सवालहरू त उठ्ने नै छन् साथसाथै समितिको कार्यशैली, प्रवृत्ति र न्युन कार्य प्रगति प्रति ब्यापक असन्तुष्टीहरु राखिने छन ।

वैधानिक सँकट उत्पन्न हुन सक्ने

विधानमाथि छलफलको लागि फ्लोर खुला गरिनासाथ विधानबाट निःसृत सम्पुर्ण कुराहरूमा बहस हुनबाट कसैले रोक्न सक्ने छैन । साथै साधारण सभाले पारित गरेको वैधानिक व्यवस्थालाइ केन्द्रबाट पत्र मगाएर निरस्त गराउने कार्यको पनि स्पष्टीकरण खोजिने छ । यसै मेसोमा भूलवश वा जानाजान हो विधानमा विशेष महाधिवेशन आह्वान गर्नको लागि एकाउन्न प्रतिशत साधारण सदस्यको हस्ताक्षर आवस्यक पर्ने प्रावधान राखिएको छ जुन प्रचलित कानून र विश्वब्यापी लोकतान्त्रीक मान्यताको खिलाफमा छ । एकाउन्न प्रतिशत भनेको विश्वास वा अविश्वासको लागि आवस्यक बहुमत नै हो भन्ने तथ्यलाई नजरअन्दाज गरिएको छ । समावेदन वा प्रत्याव्हानको लागि विशेष साधारण सभा बोलाउनको लागि दुनियाँ भरिमा आवस्यक गणपुरक अँक भनेको एक तिहाई वा एक चौथाई सदस्य सँख्या हो । यसमा एनआरएन बेल्जियम अपवाद हुन सक्दैन । यो धारा यसै साधारण सभामा शँशोधन हुन जरुरी छ । राष्ट्रीय समन्वय समितिको साधारण सभा र ग्लोबल समितिको सम्मेलनको आयोजनामा एकरुपता ल्याउन वर्तमान कार्यसमितिको कार्यकाल १ वर्ष थप गर्नु पर्ने हुन्छ । यसको लागि विधानमा पनि सँसोधन गर्न जरुरी छ । विद्यमान विधान अनुसार अर्को साधारण सभा हुनु अगावै यो कार्यसमितिको कार्यकाल समाप्त हुने हुँदा यो सँसोधन यहि साधारणसभाबाट अनिवार्य रुपमा गरिनु पर्ने छ । यसरि विधान सँसोधन सम्बन्धि प्रस्तावहरू सत्रमा टेबल हुने भए पछि यो कार्य समितिको एक्जिस्टेन्सी माथि समेत सदस्यहरूले प्रश्न उठाउन सक्ने बाटो खुल्न सक्दछ । यसबारेमा कार्यसमितिका पदाधिकारीहरु प्रयाप्त गृहकार्यका साथ उपस्थित हुन आवस्यक छ ।

जनमत सर्वेक्षणमा प्रेम गुरूँगको अग्रता कायम

गैर आवासीय नेपाली सँघ अन्तरराष्ट्रीय समन्वय परिषद सदस्य पदका लागि आगामी सेप्टेम्बर १३ तारीखका दिन बेल्जीयममा हुन लागेको निर्वाचनमा युवा उम्मेद्वार प्रेम गुरूँग अगाडि देखिएका छन । नमस्ते युरोप डट कमले सञ्चालन गरेको अनलाइन ओपिनियन पोलमा अहिले सम्म सहभागी हुने जम्मा १८४ जना सहभागी मध्य ६५ जनाले प्रेम गुरुँगलाइ रोजेका छन भने ५५ जनाले अर्जुन श्रेष्ठलाइ आफ्नो अभिमत प्रदान गरेका छन । त्यसै गरि ४१ जनाको मत श्री प्रसाद सापकोटाको पक्षमा गएको छ भने २४ जनाले उपरोक्त तीनै उम्मेद्वारलाइ अस्वीकार गरेका छन । यो नतिजा प्रारम्भिक भएकोले यसै भन्न सकिने स्थिति छैन । तर प्रतिस्पर्धा भने कडा हुने निश्चित देखिएको छ ।

हेर्दै गर्नुहोसः http://namasteeurope.com/ ।सेप्टेम्बर ८, २००९ । बेल्जीयम ।

गजल

2009-08-26T23:05:00.003+02:00

अधुरा ती रहरहरु, साँचेर हुन्छ के ?
मायाँ बिनाको जीन्दगी, बाँचेर हुन्छ के ??

तिमी छौ म छु र पो, यो महफील छ
एक्लै-एक्लै रोदीमा, नाचेर हुन्छ के ?

जे भन्नु छ हाकी-पछारी, समक्ष भन,
पीठ्युँ पछाडी कुरा, काटेर हुन्छ के ?

पीरलो के हो आउ, बसौँ वार्ता थालौ,
आफैँलाइ यस्तो सधैँ, ढाँटेर हुन्छ के ?

फोक्कैमा झर्किन्छौ ’ईन्द्र’! मदेखि तर्किन्छौ,
मनका कोमल आँकुरा, भाँचेर हुन्छ के ?

-------------0000-------------------

गजल

2009-08-26T00:28:00.002+02:00

जा भ"वरा जा,जा अव जा !

कर्कश आवाज, भैगो नसुना !!

देखे" तेरो प्यार,छद्म व्यवहार,

झुठ्ठो लोकाचार,अव नजता !

कहा" गए ती कसम ? वाचा के भए ??

विर्सीए कसरी ? बितेका कुरा !

जा भ“वरा त“,वापस न आ,

प्रेम-आलाप कहि“,अन्तै दोहोरा !

--------------000-----------------

गजल

2009-08-23T01:02:00.006+02:00

न रस् न राग्,न सूर न ताल् ! यसै टिपेर मिल्कायौ फूल् !
चिनेनौँ कि त तिमीले माल ! यसै टिपेर मिल्कायौ फूल् !!

तिमी पत्थर हो,फलामको खील,खै कुरा बुझेको तिमिले ?
कठैबरा त्यो निर्दोषको बेहाल ! यसै टिपेर मिल्कायौ फूल् !!

आह ! कति दुखे होला निर्धाको दील,खै कुरा बुझेको तिमिले ?
कसरी ठग्यौ बुनेर नौजाल ! यसै टिपेर मिल्कायौ फूल् !!

तिमी स्याल-ब्वाँसो हो,तिमी चील, खै कुरा बुझेको तिमिले ?
जे मा पनि काढ्छौ तिमिले –याल ! यसै टिपेर मिल्कायौ फूल् !!

कहाँ ती सौरभ,कहाँ त्यो जलील,खै कुरा बुझेको तिमिले ?
यो "इन्द्र"-कमल,त्यो गन्दा आहाल ! यसै टिपेर मिल्कायौ फूल् !!

-----------------0000000000------------------

युरोप काँग्रेसमा राजनैतिक नरसँहार

2009-08-17T10:03:00.003+02:00

-इन्द्र क्षत्री
२६ मे २००७ का दिन नेपाली काँग्रेस विदेश विभाग प्रमुख सुजाता कोईरालाको उपस्थितिमा जर्मनीको बर्लीन शहरमा सम्पन्न भेलाले युरोप महादेशका विभिन्न मुलुकहरुमा कार्यरत जनसम्पर्क समितिहरुका बीच समन्वय र सहकार्य गर्ने र जनसम्पर्क समितिहरु स्थापना नभएका देशहरुमा यथाशिघ्र समितिहरु खडा गर्ने जनादेशका साथ नेपाली काँग्रेस युरोपको गठन भएको हो । सोहि भेलाले ६ महिनाभित्र युरोपीयन सम्मेलन बोलाउने म्यण्डेटका साथ १५ सदस्यीय समन्वय समिति बनायो । त्यसैगरि भेलाले सबै देशका समितिका अद्यक्षहरु पदेन सदस्य रहने र पदेन सदस्यहरु आगामी युरोपीयन सँरचना अन्तरगत अद्यक्ष देखि कोषाद्यक्ष सम्मका पदहरुमा नबस्ने निर्णय भएको थियो । त्यसै निर्णयका कारण संयोजक दिल गुरुङले जर्मनीको नेतृत्व हस्तान्तरण गरेका थिए । भेलाले बर्लीन घोषणपत्र जारी गरि सँठनको अवधारणा,उद्देश्य,अन्तरिम विधान र कार्यविधी तय गरेको थियो ।
यस दौरान यो सँगठन आफ्नै प्रकारले युरोपभरी सकृय रहनुका साथै निरन्तर पार्टी केन्द्रको प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहि आएको छ । तर पार्टी केन्द्रले अहिले सम्म युरोपीयन सँगठनको मान्यता प्रदान गरेको छैन । कार्यवाहक सभापति श्री शुशील कोईरालाले बेल्जियम समितिको महाधिवेशनका अवसरमा यो पङतीकारले युरो काँग्रेसको मान्यताको बारेमा विज्ञासा राख्दा यसको कुनै औचित्य नरहेको र कुनै पनि महादेशमा यसप्रकारको सञ्जाल बनाउने पार्टीको कुनै सोचाइ नरहेको तर साथीहरु संगठन गर्न चाहान्छन भने आफ्नो ढँगले सकृय रहेमा आपत्ति पनि नहुने भन्ने निर्देशन दिनु भएको थियो भने उपसभापति रामचन्द्र पौडेलको गत डिसेम्बरमा भएको बेल्जियमको भ्रमणका बेला उहांले पनि यस बारे कुरा नगर्न भन्नुभएको थियो । सुजाता कोईरालाको अनुमतिको भरमा टिकेको यो सँगठन पार्टीका वरिष्ठ नेता शेरबहादुर देउवाको उपस्थितिमा भएको भनिएको लिश्बोन साधारण सभाको वैधानिक सून्यता सँगै विधिवत रुपमा विघटीत हुने सम्भावना बढेर गएको छ ।
लिस्वन साधारण सभाको सन्दर्भमा कुरा गर्दा कुनैपनि राजनैतिक दल, भार्तृ संगठन, सरकारी वा गैरसरकारी संघ—सँस्थाहरुले साधारण सभाको लागि अनिवार्य रुपमा अपनाउनु पर्ने निम्नलिखित सामान्य शर्तहरुका बारे ध्यान दिनु वाञ्छनीय छः—
१) प्रचलित कानून र स्थापित मान्यता अनुसार कुनै पनि सँघ—सँस्थाको साधारण सभा हुनको लागि साधारण सदस्यहरु वा निजहरुले चुनेका प्रतिनीधीहरुको उपस्थिति अनिवार्य हुन्छ, तोकिएको मितिमा गणपुरक संख्या नपुगेर वा अन्य कुनै कारणले सम्पन्न हुन नसकेमा अर्को सुचना जारी गरी पुनः अर्को स्थान,मिति र समय तोक्नु पर्दछ ।
२) साधारण सभा हुनको लागि साधारण सभा हुने स्थान,मिति र समय सम्बन्धि सूचना वा जानकारी कमसेकम एक महिना अगावै सम्बन्धित पक्षले पाइसकेको हुनु पर्छ ।
३) नियमित साधारण सभा सम्बन्धि सम्पुर्ण तयारी संस्थागत निर्णयबाट मात्र तय गरिएको हुनुपर्छ वा विशेष परिस्थिति हो भने त्यसको उल्लेख गरि अद्यक्षले वा एक तिहाइ साधारण सदस्यहरुको हस्ताक्षरमा कार्य समितिले विशेष साधारण सभा बोलाउन सक्दछ ।
४) नयां कर्यसमितिको निर्माणार्थ निर्वाचन समिति,आयोजक समिति,सदस्यता वितरण वा अद्यावधिक समिति लगायत विभिन्न उपसमितिहरुको गठन गरि कार्य विभाजन हुनुपर्दछ ।
५) नयां समितिमा चयन हुनको लागी दरखास्त दिने,प्रचार—प्रसार गर्ने, छलफलमा सहभागि हुने र आवस्यक परे मतदानमा सहभागी हुने अधिकारबाट वञ्चित हुनेगरि साधारण सभा गरिनुहुंदैन ।
६) साधारण सभा हुने मिती,समय र स्थान सकभर सबैलाइ पायक पर्ने गरि तोकिनु पर्दछ ।
७) साधारण सभाको पूर्वसन्ध्यामा अधिवेशनको समग्र तयारीको अन्तिम समिक्षा गर्ने,प्रगति प्रतिवेदन पारित गर्ने,विधान समितिले पेश गरेको मस्यौदा विधान पारित गर्ने र त्यसैका आधारमा निर्वाचन समितिले तय गरेको कार्यकारिणीको निर्वाचन प्रकृया र कार्यविधी अनुमोदन गर्ने र निर्वाचन समितिले प्रकाशित गरेको निर्वाचन सम्बन्धि कार्य तालीका र मतदान सम्बन्धि नियमावली र आचारसँहिता पारित गर्ने उद्देस्यको लागि कार्यकारिणी समितिको अन्तिम बैठक बस्नु पर्दछ ।
नेपाली जनसम्पर्क समन्वय समिति युरोपले उपरोक्त कुनै पनि प्रकृयाको अनुशरण नगरेको हुनाले युरोप कांग्रसको नाममा त्यहां गरिएको कार्यक्रमलाइ कुनै पनि विधि र कानूनले साधारण सभा भन्न सक्ने आधार दिंदैन । यस्तो अवस्थामा एकले अर्कोलाई कमशः अद्यक्ष र महामन्त्रीमा प्रस्ताव गरेर चयन भएको अद्यक्ष र महामन्त्री रहेको दुइ सदस्यीय थकुल्लो कार्य समितिको वैधानिक अस्तित्व पनि सून्य हुन्छ ।
निश्चित उद्देश्यका लागि गठीत नेपाली कांग्रेस इयू जनसम्पर्क समन्वय समिति विभिन्न देशमा समितिहरु गठन गर्ने कार्यमा केहि हदसम्म सफल भए पनि बर्लिन भेलाले निर्दिष्ट गरेको समयावधिमा आफ्नो अधिवेशन बोलाउन असफल भएको सन्दर्भमा तुरुन्तै अर्को भेला बोलाउन वा साधारण सभा आह्वान गर्न वा समितिको विघटन गर्न अत्यावस्यक भैसकेको थियो । उपरोक्त कदमहरु चाल्नुको सट्टा संस्थापनले एक हप्तामा दुई वटा सूचना जारी गरेर भ्रम सिर्जना गर्ने काम गर्यो । समितिले ०७ जुलाइ २००९ का दिन पोर्चुगलमा समितिको बैठक बस्ने सुचना जारी ग¥यो भने १२ जुलाइ २००९ का दिन हचुवाका भरमा साधारण सभा गरिने इमेल फरवार्ड गर्यो । ज्ञातब्य छ ईमेल सर्कुलरहरु सिमित व्यक्ति सम्म मात्र पुग्न सक्दछन् । साधारण सभाको तयारी सम्बन्धि कुनै पनि सुचना वा जानकारी कुनै पनि सञ्चार माध्यममा सार्वजनिक गरिएन । समितिको कुन बैठकको निर्णयबाट वा कुन प्राधिकार प्रयोग गरेर साधारण सभा बोलाइएको हो भन्ने कुरा कहिं पनि उल्लेख छैन । साधारण सभामा कुन देशबाट कति प्रतिनीधि रहने, संगठनको गठन प्रकृया के हुने, पदपूर्ति कसरि गरिने र उम्मेदवार बन्ने प्रकृया र समयावधि बारे केहि पनि खुलाइएन । यीनै कारणले साधारण सभामा कार्यकर्ताहरुको उपस्थिति नगण्य रहन गएको कुरा प्रष्ट छ ।
केहि अनौठा झलकहरु र उठेका प्रश्नहरु
१) चार दर्जन बढि (४९) कार्यकारी सदस्य रहेको समितिको कथित साधारण सभामा १० जना ( संयोजक,सचिव र सदस्यहरुः—ध्रुव पौडेल,जानकी गुरुङ,पुर्ण हमाल, ओम शर्मा,स्पेनका एक जना र पोर्चुगलका तीन सदस्य) को मात्र उपस्थिति रह्यो ।
२) डेनमार्क,जर्मनी,नेदरल्याण्ड,बेल्जियम,लक्जम्बर्ग,फ्रान्स,स्पेन,पोर्चुगल,स्वीट्जरल्याण्ड र बेलायत गरि १० वटा देशमा जनसम्पर्क समितिहरु सकृय रहेकोमा दुइ वटा ( पोर्चुगल र बेल्जियम) समितिहरुको मात्र सँस्थागत प्रतिनीधित्व रह्यो ।
३) दुइटा देश का अद्यक्षहरु (पोर्चुगल—पुर्ण हमाल र बेल्जियम—गँगाधर गौतम आका युरो सचिव ) उपस्थित भए ।
४) एउटा अद्यक्ष ( पोर्चुगल ) तथा समितिका संयोजक र सचिव बसेर थोपरिएको निर्णय मान्न कोहि बाध्य होला ?
५) युरो समितिका उपस्थित सबै सदस्यहरुको राय सुनियो त ? ध्रुव पौडेल,ओम शर्मा,जानकी गुरुङ आदिले उठाएका जायज आवाजहरुलाइ हूलहुज्जतका भरमा दबाइयो । स्पेन,फ्रान्स,पोर्चुगल आदि देशमा पुगेर समिति गठन गर्ने बेल्जियमका सँस्थापक अद्यक्ष ध्रुव पौडेलले अर्को मिति तोक्न गरेको आग्रह र नोट अफ डिसेण्टको बेवास्ता मात्र गरिएन बेल्जियमको कार्यकर्ता भेलामा वरिष्ठ नेताकै अगाडी निकृष्ट ढँगले उहाँको अपमान गरियो भने युरोपीयन अवधारणा अघि सार्ने, तिब्र बिरोधका बावजुद बर्लीन भेलाको लागि जनमत तयार पार्ने, बर्लीन घोषणापत्र तयार गर्ने,सँगठनका हरेक कृयाकलापको डकुमेण्टेशन गर्ने र रातोदिन यसको बिकासको लागि खट्ने यो पङितकारले प्रस्तुत गरेको कार्यपत्रको समिक्षा गर्नुको सट्टा पङतीकार माथि दुर्व्यवहार गरीयो ।
६) बेल्जियममा १० अगस्तमा भएको कार्यकर्ता भेलामा अद्यक्षहरुको एसएमएस र तारमा सहमति लिइएको भन्ने हाँस्यास्पद तर्कहरु प्रस्तुत गरियो । एकातिर विधानमा सबै पदहरु साधारण सभाले चयन गर्ने भनेर शँशोधन गरियो भने अर्कातिर अद्यक्ष र महामन्त्री बाहेक अन्य पद खाली राखियो । यसबारे जिज्ञासा राख्दा जवाफ आयो,“उम्मेदवारी नै परेन,अब राखिन्छ”। मतदानको त कुरै छाडौ“, उम्मेदवार नै नहुने यो कस्तो साधारण सभा भयो ? दुईजनाको मात्र उम्मेदवारी परेको र ती निर्विरोध चयन भएको भन्ने तर्कलाइ सत्य मान्ने हो भने त्यहाँ तेश्रो व्यक्ति उपस्थित नभएको र भए पनि यो कृत्यसँग असहमत भएको कुरा स्पष्ट हुन्छ । यस्तो जगहँसाइ हुने कार्यको प्रत्यक्षदर्शी हुनुभयो नेपाली काँग्रेसका वरिष्ठ नेता शेर बहादुर देउवा र श्रीमति देउवा । बेल्जियममा प्रस्तुत कार्यपत्रमाथी उहाँहरुको मौनता देख्दा कि त उहाँहरु वशिभूत हुनुहुन्थ्यो कि कुनै ग्राण्ड डिजाइन अन्तरगत युरोप भ्रमणमा आइपुगेको हुनुपर्छ । अव पदको हरियो देखाएर विरोध मत्थर पार्ने कुचेष्टा हुने कुरा निर्लज्जतापुर्वक कार्यकर्ता भेलामै नवनिर्वाचित भनिएका महामन्त्रीले “ कुनै समितिले विरोध गरेर देखाउन चुनौति दिन्छु” भनेर प्रष्ट पारे ।
६) बेल्जियमका अद्यक्ष युरो समितिको पदेन सदस्य पनि हुने,महामन्त्री पनि हुने,एनआरएन बेल्जियमको सँरक्षक बस्न पनि पुग्ने र अब हुने एनआरएन ग्लोबल सम्मेलनमा आइसीसी सदस्यमा पनि -याल काढ्ने होला ! यसरी कसरी सँगठन सुदृढ हुन्छ ? भनि यहाँ उठेको आवाजलाई हल्लाका भरमा दबाइयो ।
६) केहि व्यक्तिहरु बसेर पारित गरिएको (भनिएको) विधान सबैलाई मान्य हुन्छ ? नेपाली कांग्रेसको विधानको अनुशरण गरि मस्यौदा गरिएको विधानमा कुन तर्कको आधारमा हेरफेर गरियो ? आ—आफ्ना देशका समितिहरुमा पचास प्रतिशत सदस्य र सबै पदाधिकारीहरु स्वविवेकमा मनोनित गरेका अद्यक्षहरुले युरो समितिको सन्दर्भमा दोहोरो मापदण्ड अपनाउन मिल्छ ? युरोपमा सबै पदहरु साधारण सभाले चयन गर्ने व्यवस्था गर्नेहरुले आ—आफ्ना समितिहरुमा पनि यो व्यवस्था लागू गर्ने हिम्मत देखाउने कि नदेखाउने ?
७) बर्लिन भेलाको म्याण्डेट अनुसार पदेन सदस्यहरु ( राष्ट्रिय अद्यक्षहरु) पदाधिकारी नबस्ने भन्ने समझदारी के असान्दर्भिक भएको हो ? के अरु अयोग्य भएका हुन वा राजनीतिबाट पलायन भएका हुन ? यसलाई राजनैतिक नरसँहार नभने के भन्ने ??
८) २००७ देखि हालसम्म युरोपभरीका विभिन्न तह र तब्काका साथिहरुले आ—आफ्नो क्षेत्रबाट लगानी गरेको समय,श्रम र साधनको यहाँ भन्दा ठूलो दुरुपयोग अरु के हुन सक्छ ?
९) जुन—जुन देशका अद्यक्षहरुको मौखिक वा एसएमएस सहमति लिइएको भनेर दावी गरिएको छ,उनिहरु के पपेट अद्यक्षहरु हुन ? के उनिहरुमा राजनैतिक विवेक छैन ? जो आफु अनुपस्थित रहेको र दुइजनाको खुशामदले साधारण सभाको नाममा गरेको मनोमानीको जिम्मा लिन तयार हुन्छन ! कसैको यहाँ भन्दा ठूलो राजनैतिक अवमूल्यन अरु के हुन सक्छ ? ति अद्यक्षहरुले आ—आफ्नो समितिको संस्थागत म्याण्डेट लिएर कसैलाइ यस्तो मनोमानी गर्ने अनुमति दिएका हुन वा ब्यक्तिगत झुकावको भरमा ? अथवा उहांहरुको दुरुपयोग गरिएको हो ? उहांहरु स्पष्ट हुन जरुर छ । के एसएमएस र टेलिफोन वार्ताका आधारमा दुनियाँमा कहिँ कुनै राजनैतिक सँगठनको महाधिवेशन वा साधारण सभा हुने गरेको छ ? यो हैकमबाद नभए के हो ?
१०) तीन—तीन दिनको बेल्जियम बसाइमा असन्तुष्ट पक्षले श्री देउवासँग १० मिनेटको लागि पनि समय नपाउनु र कार्यकर्ता भेला चल्दाचल्दै बीचैमा नेताहरु उठेर हिँडनु अनिष्टको सँकेत हो ।
यी यावत कारणहरुले गर्दा लिश्वन जमघटलाइ साधारण सभा मानेर अगाडी बढ्न सक्ने कुनै पनि वैधानिक तथा नैतिक आधार छैन । आदरणीय नेताहरुको उपस्थितिमा भएको यस्तो मनोमानीपूर्ण कार्यले युरोपभरि छरिएर रहेका आम कांग्रेसीहरुको नूर गिरेको छ । कुनै गोप्य स्वार्थ छैन भने हचुवाका भरमा गरिएको यस्तो बदनीयत पूर्ण कार्यको किनाराको सांक्षी बस्न वरिष्ठ नेता श्री शेरबहादुर देउवालाइ सुहाउने कुरा होइन । उहांले शुशील कोईराला वा रामचन्द्र पौडेलले जस्तो अडान किन लिनुभएन ? के पार्टीले युरो समितिलाइ मान्यता दिने मन बनाएको हो ? यदि त्यसो हो भने उत्तरहरु स्वतः उजागर भएर आउंछन् ।
महिनादिन अघिको सुजाता कोइरालाको ३ दिने पोर्चुगल बसाइ, दुइ हप्ता अघि भएको तरुण दल अद्यक्ष महेन्द्र यादवको बर्लीन र ब्रसेल्सको तुफानी दौडाहा र उहांद्धारा युरोपमा तरुण दलको प्रतिनीधिको रुपमा उल्का घिमिरे कृयाशील हुँदाहुँदै तरुण दल केन्द्रिय सदस्यको लागि खोलिएको टेण्डर आह्वान, दुई वर्ष सम्म हात बांधेर काम गर्न नदिने युरो सचिव र काम गर्न खोज्ने संयोजकको अस्वभाविक गठवन्धन, पोर्चुगलमा मञ्चन गरिएको नौटङ्की, बेल्जियम कार्यकर्ता भेलामा उठेका प्रश्नहरुमाथी प्रदर्शित वरिष्ठ नेताको रहस्यमय मौनता,ध्रुव पौडेल र ईन्द्र क्षेत्री माथि गरिएको दुर्व्यवहार, वार्ता र समझदारी प्रतिको अरुचि,आदि सबै घटनाक्रमहरुले एउटा अमुर्त चित्र उपस्थित हुन्छ । गदि यो अमुर्त चित्रले आकार ग्रहण गर्न थाल्ने हो भने युरो काँग्रेस विघटन हुन सक्ने र युरोपका हरेक मुलुकका रावणहरुको लँकामा अग्निदहन शुरु हुने पनि निश्चित हो । भन्नैपर्ने हुन्छ, नेपाली काँग्रेसमा जन्मेको धुन्धकारी कालो छायाँले युरोपमा पनि नयाँ शिराबाट विभाजनको रेखा कोरेर गएको छ । वरिष्ठ नेता शेरबहादुर देउवालाई भयँकर गुमराहमा राखेर विवादमा मुछ्ने र यो कलँकको टीका उहाँको चाँदोमा पोत्ने ग्राण्ड डिजाइन गरीएको पनि उत्तिकै यथार्थ हो ।
१२ अगस्त २००९ । निवर्तमान अद्यक्ष
नेपाली जनसम्पर्क समिति,बेल्जियम ।

Published @ Europeko Nepalipatra

गजल

2009-08-09T00:59:00.003+02:00

सज्जनको छ कन्तबिजोग,दुस्कर्म भो हावी हजूर !
निर्धा,दीन-दुःखी उपर,हुन्छ जथाभावी हजूर !!

मुलुक बन्यो पापकुण्ड,पापै फुल्छ,पापै फल्छ,
फलिफाप छ गोरखधन्दा,ठगै इन्कलावी हजूर !

भविष्य छ रसातलमा,जिम्मा लिने कोहि छैन ,
नैतिकता नै बिके पछि,के जिम्मा के दावी हजूर ?!

हाँडीगाउँ भो देश हाम्रो,कहिँ न हुने यहिँ हुन्छ,
असँभव यहाँ केहि छैन,नेता छन मेधावी हजूर !

गाइको दुधले नुहाएका,अग्रज हाम्रा स्नीग्ध छन,
ओँठमा छ रे दीव्य वाणी,जीवन छ मायावी हजूर !

-------------------0000----------------------

गजल

2009-07-22T12:07:00.003+02:00

रस चुसेर माहूरी, फुर्र उडेर हरायौ !

केवल याद अनुपम,यहाँ छोडेर हरायौ !!

भाव जगाइ भर्खर,मायाँको बीज फुटाइ,

आफ्नै हातले अँकुर,किन गोडेर हरायौ !

शहनाइ बज्दै थियो,महफिल सज्दै थियो,

हतारमा यस्तो किन ? मुख मोडेर हरायौ !

चाहना अपुरै रहे,मेरा योजना अधुरै,

निमेषमा यसै कसरि,नाता तोडेर हरायौ !

पात-पात आभास तिम्रो,फुल-फुल सुवास,

रोम-रोममा मादकता,तिमि जोडेर हरायौ !

-----------0000000--------------

द्वन्द्वले खनेको खाडल

2009-07-16T00:41:00.009+02:00

-इन्द्र क्षत्री
बेल्जीयम ।
एनेकपा (माओबादी) ले सँयुक्त राष्ट्र सँघका आँखा छलेर केहि बढी लडाकुहरूलाइ उसको जनसेनामा घुसाउन सफल भएको रहेछ । टिका-टिप्पणी जे भए पनि सकल माओबादीको रूपान्तरण र पुनःस्थापनाको सन्दर्भमा यो सकारात्मक कुरा नै हो । प्रमाणीकरण भएका यी लडाकुहरू यो वा त्यो रूपमा अन्ततः राज्यको यो वा त्यो अँगमा समायोजन हुने नै छन । शिविरमा रहेका लडाकुहरू सेना समायोजन विशेष समितिको मातहतमा आइसकेको हुनाले यसमा राजनैतिक दलहरूले ज्यादा ध्यान दिइरहनु पर्ने जरूरत छैन । यो मुद्दा लडाकु प्रमाणीकरण भएको दिनदेखिनै एक प्रकारले समाप्त भैसकेको छ । त्यसैले दलहरूले जति उछाले पनि लडाकुहरूको समायोजन ठूलो समस्या होइन ।

विस्तृत भित्र...

गजल

2009-07-04T10:21:00.002+02:00

आतँकको भेलबाढीमा,बस्ती उजाड् हुन्छन् तमाम् !

खण्डहरमा उभिएर, हाँस्छ एउटा रून्छन् तमाम् !!

कल्पनाको मधुवनमा,भँवरालाइ घुमाउँछन्,

फक्राएर फूल कृतृम,विचरालाइ थुन्छन् तमाम् !

रणनीति छ कण्-कणमा,इमान-जमान बिक्रीमा छ,

बडे-बडे विद्वान् अचेल, भ्रमजाल बुन्छन् तमाम् !

जलप लगाइ बोल्न सके, सुनको भाउमा नून बिक्छ,

हाम्रो यहाँ स्वभावतः, चिल्ला कुरा सुन्छन् तमाम् !

खुकुरीलाइ थाहा हुँदैन,अचानोको पीर-वेदना,

सुदूर गाउँमा निश्छल मुहार,खून-आँसुले धुन्छन् तमाम् !
-------------------------00000---------------------

गजल

2009-05-31T17:17:00.003+02:00

चाहना डढेर मेरा,चिहान बन्दै गए !

सपना मेरा क्रमशः,बैमान बन्दै गए !!

सम्बन्ध टुटेको छ,साथ हठात छुटेको छ,

अब ठाँटी-चोेतारीहरू,मुग्लान बन्दै गए !

मन बेचैन छ अचेल,मगज असहज छ,

भाव तड्पेर सतत् , अन्जान बन्दै गए !

दग्ध हृदय लीएर,भग्न जीवन जीएर,

हर साँझ-बिहान मेरा,विरान बन्दै गए !

कसलाइ के थाहा ? कति दुखेको छ मन यहाँ,

तिम्रो पलायनमा रहरहरू,अवशान बन्दै गए !

-------------00000---------------

गजल

2009-05-27T12:37:00.002+02:00

मायाँमा म बर्बाद भएँ, सर्वस्व गुमाएँ !

जानी-जानी मैले तिम्लाइ,यो दिल लुटाएँ !!

अँोठ भए मदिरा ती, अँाखामा छ जादू ,

मदहोश म यन्त्रचालीत,शनै-शनै अाएँ !

गालामा स्याउ फलेको छ,चुल्ठो नागवेली,

त्यसमाथी यो छुनुमुनु,मैले मन पराएँ !

वाणीमा छ सूर तिम्रो,चालमा छ ताल,

ढुकढुकीले भाखा हाल्यो,प्रेम-गीत गाएँ !

प्रारव्ध त्यस्तै भयो,बिवेक डगमगायो,

धेरै दुःख पाएँ मैले,धेरै हण्डर खाएँ !

----------0000------------

समझदारी,सहकार्य र एकतामा कसैको हार हुँदैन ।

2009-05-24T10:13:00.004+02:00

-इन्द्र क्षेत्री
१-समावेशी लोकतन्त्र र अस्थीर सरकार:-
नेपालले सँविधानसभाको निर्वाचनमा मिश्रित निर्वाचन पद्धति अवलम्वन गरेर बहुमतको सरकार र अल्पमतको प्रतिपक्ष हुने वेस्ट मिनिष्टर शैलीको सँसदीय शाशन पद्धति परित्याग गरिसकेको छ । दुनियाँमा अभ्यास गरिएका भिन्न-भिन्न प्रकारका समानुपातिक निर्वाचन पद्धतिहरूको एउटै निष्कर्ष सहमतीय सरकार र सम्मानित प्रतिपक्ष हो । नेपालको अन्तरिम सँविधानले पनि यस तथ्यलाइ आत्मसात गरेको छ । सँविधानमा राष्ट्रीय सरकार वा सँयुक्त सरकारको परिकल्पना गरेर नेपालले एकमना बहुमतीय शाशनपद्धतिबाट सर्वदलीय वा बहुदलीय सहमतीय शाशनपद्धतिमा विधिवत रूपमा सँक्रमण गरिसकेको छ। यो तथ्यलाइ दलहरूले या त बुझेकै छैनन या बुझपचाइरहेका छन अथवा उनिहरूको नीयतमा खोट छ ।
वस्तुतः सँघीयता र समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अपनाएका अधिकाँश देशका सरकारहरू पायः अस्थीर नै हुने गर्दछन । गठबन्धन सँस्कृति यसको अपरिहार्यता हो । गठबन्धनहरू बन्नु र भत्कनु नीयति हो भने एकता टुट्नासाथ सरकार ढल्नु यसको बाध्यता । यो पद्धति अन्तरगत कुनै एउटा दलले पुर्ण बहूमत प्राप्त गर्ने कुरा असँभवप्रायः हुन्छ । तर कुनै दलले प्रष्ट बहूमत ल्याइहाल्यो भने पनि सशक्त प्रतिपक्षको अभावमा त्यो एकखाले अधिनायकबादमा परिणत हुन बेर नलाग्ने पनि यथार्थ हो । यहिनै यसको कमजोरी हो । निर्वाचनमा सहभागी हुने सबै दलहरूले आफुले प्राप्त गरेको मतप्रतिशतका आधारमा प्रतिनिधित्व हाँसील गर्ने हुँदा विधायिकामा कुनै एकदलले एकाउन्न प्रतिशत स्थान सुरक्षित गर्ने कुरा सहज हुँदैन । अर्कातिर जात-जाती,भाषा,धर्म र सम्प्रदायका आधारमा हुने समानुपातिक प्रतिनिधित्वले पनि कुनै एक दलको बहुमत प्राप्तीको दिशामा अवरोध गरिराखेको हुन्छ । प्रत्येक जात-जाती,धर्म,भाषा र सम्प्रदायका आ-आफ्नै दलहरू निर्माण हुनसक्नेहुँदा जनमत खण्डीकरणको सँभावना बढी हुन्छ । त्यसै गरि मुलुक सँघीयतामा जाँदा प्रादेशिक विधायीका र प्रदेश सरकारहरूको स्थापना सँगसँगै क्षत्रीय दलहरूको उदय हुने र राष्ट्रीय दलहरू झनै कमजोर पर्ने सँभावना रहन्छ, जो अहिले नै देखिन थालिसकेको छ । नेपालमा अभ्यास गर्न थालिएको मिश्रित निर्वाचन प्रणाली अन्तरगत प्रत्येक्ष निर्वाचन प्रणालीले कुनै दललाइ बहुमत प्रदान गर्ने दिशामा केहि योगदान गर्ने भएपनि समानुपातिक प्रणालीले त्यसलाइ सन्तुलनमा लेराउँछ । गएको सँविधानसभाको निर्वाचनमा ने.क.पा.(माओबादी) ले प्रत्यक्ष निर्वाचन पद्धति अन्तरगत पचास प्रतिशत स्थान पाप्त गर्न सफल भएकोमा समानुपातिक पद्धतिले यसलाइ खुम्च्याएर अठ्रतिस प्रतिशतमा सिमित बनायो । यसबाट समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीले मुलुकलाइ कुनै एकदलको एकमना सरकार प्रदान गर्दैन भन्ने कुरा प्रष्ट हुन्छ । जित्ने दलले बहूमत प्राप्त गर्न नसक्ने र हार्ने दलको पनि समानुपातिक प्रतिनिधित्व रहिरहनाले समानुपातिक निर्वाचन पद्धतिलाइ सबैले जित्ने पद्धति भनिएको हो । साना दल र अल्पसँख्यकहरूले यो पद्धतिप्रति अनुराग राख्नुको कारण पनि यहि हो । खड्ग ओलीको "गएको चुनावमा कसैले धेरै सिट जितेको र कसैले थोरै जितेको तर कोहि विजयी र कोहि हरूवा नभएको" भन्ने भनाइमा सत्यता छ ।
समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अपनाएर हामीले समझदारी र सहकार्यको सँस्कृति बसाउन खोजेको तथ्यलाइ सबैले आत्मसात गर्नु पर्दछ । यो समावेशी प्रकारको पद्धति भएको हुनाले कसैको पनि एकमना प्रशाशन सँभव नहुन सक्छ । यसर्थमा गठबन्धन बन्नु/भत्कनु,सरकार ढल्नु/बन्नु अब नेपालको लागि सामान्य कुरा हो । यसलाइ सहज ढँगले लिन नसक्ने हो भने सँघियता र सामेली लोकतन्त्रले काम गर्न सक्दैन । हरेक पल्टको सरकारको पतन र निर्माण अहिलेकै जस्तो पीडादायी र भारीभर्कम सावित हुने हो भने मुलुकले सँघीयता र समावेशी लोकतन्त्र धान्न सक्दैन । अन्तरिम सँविधानको भावनासँग मेल नखाने किशिमको ठूलो दलको एकमना रणनीति,साझेदार दलहरूको अन्यमनस्कता,प्रमूख प्रतिपक्षी दलको अविश्वास र राज्ययन्त्रको अहिलेको धरातलीय यथार्थलाइ हृदयँगम गर्ने हो भने प्रचण्ड सरकारको पतन अस्वभाविक थिएन । प्रथम गणतान्त्रीक सरकारले राष्ट्रीय एजेण्डाहरूमा मुलुकको ध्यान केन्द्रीत गर्न नसकेकै हो । दलहरूको सहमति,सहकार्य र एकतामा भाँजो हाल्ने काम गरिएकै हो । अरू सबै हरूवा अनि गलत हुन र आफुमात्र विजयी र सहि हूँ भन्ने दम्भ देखिएकै हो । अरूको कुरा सुन्न जरूरी छैन र ऑफुले जे गरे पनि हुन्छ भन्नेजस्तो भ्रम पालेकै हो । एनेकपा (माओवादी) ले परिवर्तित सन्दर्भलाइ ख्यालै नगरि ०४६ पछिका काँग्रेस वा एमालेको स्थानमा ऑफूलाइ अनुभूत गर्न पुग्यो । यहिनै सरकारको पतन र दलहरूबीच सहमतिको अन्त्यको कारण बन्यो ।

२-माधव नेपाल सफल हुन सक्छन:-
जसरि प्रचण्ड सरकारको अवशान अपरिहार्य हुन गयो त्यसैगरि माधव नेपाल सरकारको आवस्यकता,स्थायित्व र औचित्य उसका कृयाकलापहरूले निर्धारण गर्ने छन । सँख्या र आकार मात्र सबै कुरा होइन । राष्ट्रको आवस्यकता प्रमूख कुरा हो । माधव नेपाललाइ प्रधानमन्त्री पदको कति चाहना छ भन्ने कुराले मायने राख्दैन,मुलुकलाइ माधव नेपालको कत्तिको जरूरत छ भन्ने कुरा प्रमूख हो । उनको नम्रता,लचकता,समन्वयकारी ब्यक्तित्व र सबैलाइ समेटेर अघि बढ्न सक्ने क्षमताकै कारण उनलाइ सभासदमा मनोनयन गरि सँवैधानिक समितिको अद्यक्ष बनाइएको कुरालाइ विर्सनु हुँदेन । अहिलेको विषम परिस्थितिमा गिरिजा प्रसाद कोइराला पछि राष्ट्रको नेतृत्व गर्न सक्ने ब्यक्ति कोहि छ भने त्यो माधव नेपाल नै हो ।
पटक-पटक दक्षिणपन्थी यथास्थितिवादलाइ घिसारेर र वामपन्थी उग्रबादलाइ लगाम लगाएर राजनीतिको मूलमार्गमा ल्याउने कुरा गरेर नथाक्ने नेकपा (एमाले) को वास्तविक परीक्षाको घडी अब आएको छ । यस परिक्षामा असफल भयो भने एमाले उठनै नसक्ने गरि थेचारिने छ । त्यस्तै राष्ट्रका तीन प्राथमिक कार्यभारमा आफूलाइ,प्रमूख दलहरुलाइ र सारा मुलुकलाइ दत्तचित्त बनाउन सक्यो भने नेपाल सरकार वास्तवमै कोषेढुँगा सावित हुने छ भने एमालेले आफ्नो गुमेको मान-प्रतिष्ठा पुनः प्राप्त गर्न सक्ने छ । यो कुरा बिल्कुल सँभव छ किनभने यो गठबन्धनमा सामेल दलहरू र यसका नेता माधव कुमार नेपाललाइ चमत्कार गर्नु छैन,छलाँग मार्नु छैन,सैन्य विजय प्राप्त गर्नु छैन,कसैलाइ अराष्ट्रीय घोषित गर्नु छैन,अमुक बादको स्थापना गर्नु छैन,अन्तरराष्ट्रीय समर्थनको लागि वाह्य शक्तिकेन्द्र धाउनु छैन,कार्यकर्तासँग एकथोक र दुनियाँसँग अर्कै कुरा गर्नु छैन र मूख्य कुरा सत्ता सधैँको लागि कब्जा गर्नु छैन । यति कुरा गर्नु नपरेपछि यो सरकारसँग शान्ती प्रकुयाको तार्कीक निष्कर्ष,सँविधान निर्माण र राज्यको पुनरसँरचनाको लागि समय,सामर्थ्य,साधन,सहयोग र समर्थनको छेलोखेलो हुनेछ । यहि नै आगामी सरकारको सफलताको बलीयो आधार हो । तर एमालेले पहिला आफ्नो आन्तरिक द्वन्द्वको कुशल व्यवस्थापन गर्न जरूरी छ । अद्यक्ष झलनाथ खनाल र उपाद्यक्ष वामदेव गौतमका पछिल्ला ब्यवहार र अभिब्यक्तिहरू सन्देहास्पद छन । त्यसै गरि दुइतिहाइ बहुमत प्राप्त शक्तिशाली क्रान्तिकारी भनिएको सरकारलाइ फू गरेर ढाल्न सक्ने क्षमता राख्ने नेपाली काँग्रसको मर्म (प्रजातन्त्र) माथी प्रहार गर्ने भूल यो सरकारले गर्नु हुँदैन । कुरा नमिलेको खण्डमा आफ्नै सरकार गिराउन पछि नपर्ने काँग्रेसले माधव नेपाललाइ "बरा" भन्ने छैन । एमालेलाइ सहयोग गर्नु उसको सदासयता पनि हो र बाध्यता पनि । काँग्रेसको शक्ति र कमजोरीसँग माधव नेपाल बेखबर पक्कै छैनन ।
३- भविष्यमा अयोग्य हुने गरि चुनाव हारेको होइन
सबैभन्दा ठूलो पार्टी माओवादी र दुइ-दुइ स्थानबाट चुनाव जित्ने त्यसका नेता कमरेड प्रचण्डले त सरकार चलाउन सकेनन भने तेइस-तेइस दलको गठबन्धन सरकार र दुइ-दुइ स्थानबाट हारेको नेताले के गर्ला भन्ने जस्ता निराशाजनक अभिब्यक्तिहरू स्वभाविक भए पनि यी यथार्थमा अनुबाद नहुन सक्छन । नपताएको फाँडोले मुख पोल्न सक्छ । शँकाको लाभ माधव नेपालले पनि पाउनु पर्छ । सोनिया गान्धीका पपेट प्रधानमन्त्री भनिएका मनमोहन सिँहले सबैभन्दा ठूलो लोकतन्त्रको कुशलतापूर्वक नेतृत्व गर्लान भन्ने कुरा कसले चिताएको थियो र ? उनले भारतलाइ समृद्दिको उकालो मात्र चढाएनन विश्व रँगमञ्चमा अभूतपूर्व प्रतिष्ठा पनि दिलाए । सिँहले भारतीय काँग्रेसको पुनरागमन सँभव तुल्याएका मात्र होइनन स्वतन्त्र भारतमा जवाहरलाल नेहरूपछि गान्धी-नेहरू डाइनाष्टीले समेत गर्न नसकेको लगातार दोश्रो कार्यकालको लागि जनमत आर्जन गरेर किर्तिमानै कायम गरे । एकजना ब्यूरोक्र्याटले यति गर्न सक्छ भने माधव नेपालमा कमी के छ ? एउटा चुनावमा हार हुनुलाइ कसैको योग्यता,इमान्दारिता र विश्वसनीयता नै समाप्त भएको रूपमा परिभाषित गर्ने प्रयत्न गर्नु उमाथीको अन्याय मात्र होइन अमानवता पनि हो । के माधव नेपालले गएको चुनाव सधैँको लागि हारेका हुन ? के जनताका प्रतिनीधिहरूको मत जीतेर प्र.म.भएकोलाइ जीत नभन्ने ? चुनाव जीतेकै आधारमा प्र.म.हुने हो भने बबन सिँहलाइ बनाइदिए पनि भयो नि । अथवा दुइ ठाउँबाट जितेको हुनु पर्ने हो भने उपेन्द्र यादव वा शेर बहादुर देउवाले पनि त दुइ-दुइ ठाउँबाट जीतेकै हुन । तिनीहरूको नाम किन उच्चारण हुँदैन ? खालि प्रचण्ड सरकारलाइ जे गरे पनि चलाउनै हुन्नथ्यो र चलाइहाले पनि फेरि रिँगाइ-घुमाइ उनैलाइ दिनु पर्थ्यो,चुनाव जित्ने उनि र उनको दल मात्रै हो भन्ने जस्तो आग्रह वा लाचारी अब नपालेकै राम्रो हो । जुन औचित्य र आवस्यकताले विद्रोही माओवादीलाइ अन्तरिम सँसदमा ८० स्थान प्रदान गरेर ससम्मान शान्तीप्रकृयामा ल्याइयो त्यहि औचित्य र आवस्यकताले माधव लेपाललाइ सँविधान सभा र प्रधानमन्त्रीमा ल्याउनु परेको हो । सँविधान सभाको चुनावमा काँग्रेस-एमाले सधैका लागि अयोग्य हुने गरि हारेका होइनन । लोकतन्त्रमा हार-जीत सामान्य कुरा हो । यहाँनेर गिरिजाबाबुको "समझदारी,सहकार्य र एकतामा कसैको हार हुँदैन" भन्ने भनाइ स्मरण गर्न जरूरी छ ।
४- नागरिक सर्वोच्चताको हनन र बिदेशी प्रभूको हस्तक्षप
परन्तु केही दलले उपरोक्त वस्तुतथ्यलाइ बुझेको देखिएको छैन । बुझेको भए एउटा सरकारको बिघटन र अर्को सरकारको गठनलाइ यति अतिरञ्जनापूर्ण बनाइने थिएन । एउटा सरकारको वहिर्गमनलाइ नागरिक सर्वोच्चतामा आघात र अर्को सरकारको आगमनलाइ बिदेशी प्रभुको हस्तक्षपको रूपमा अर्थ्याउने हो भने भविष्यमा यस्ता नागरिक सर्वोच्चताका हनन र बिदेशी प्रभूका हस्तक्षपहरू महिनैपिच्छे दोहोरिनेवाला छन । हामीले इमान्दारितापूर्वक सँघीयता र समानुपातिकताको लागि पहलकदमी गरेका होँ भने यसका विशिष्ठताहरूलाइ पनि अँगिकार गर्ने हिम्मत गर्नु पर्दछ । अहिले हामीकहाँ जोरसोरसँग अपनाउन थालिएको शासनपद्धतिमा सरकार गिर्नु र बन्नु नियमित आकस्मिकता हो । यसलाइ सहज रूपमा लिन नसक्ने हो भने सँघीयता र समावेशी लोकतन्त्रको वकालत गर्नु बेकार छ । जापान,इस्रायल,नेदरल्याण्ड,बेल्जीयम लगायतका देशहरूमा ६-६ महिना सरकार बन्न नसकेका,महिनैपिच्छे सरकार ढलेका र वर्षैपिच्छे चुनाव भएका उदाहरणहरू छन । कहिँपनि सरकार ढल्दा र गठन हुँदा यत्रो कोकोहोलो गरिँदैन । नेपालमै पनि प्रजातन्त्रोत्तर कुनै पनि सरकार पूरा अवधि चलेका छैनन तर कहिल्यै पनि यतिविधि हारगुहार गर्ने र रूनेकराउने काम गरिएन । न त अहिले जसरि नागरिक सर्वोच्चता र राष्ट्रीयता जस्ता अतिसँवेदनशील मुद्धाहरूमा देशलाइ बिभाजीत गर्ने काम भयो । यस अघिका कुनै पनि प्रधानमन्त्रीले कुटनैतिक मर्यादाको यसरि चीरहरण गरेका थिएनन जसरि निवर्तमान प्रधानमन्त्रीले गरे । सरकार निर्माणमा जुटेका दलहरूलाइ दलालको पगरि भिराउने, विधायकहरूलाइ खसी-बोकाको सँज्ञा दिने र आफुले आन्तरिक मामिलामा छिमेकी गुहार्ने,देश-दुनियाँलाइ उल्लू बनाउने र पशुपतिको साँढे जस्तो ढोकामा गजधम्म बसेर बाटो नछोड्ने प्रमूख दललाइ कर्कश,चालवाज,अलोकतान्त्रीक र गैरजिम्मेवार दल नभनेर के भन्ने ? एनेकपा (माओवादी) ले सरकार परिवर्तनलाइ सहज रूपमा ग्रहण गर्न सक्नु पर्दथ्यो । ठूलो दलको हैसियतमा मुलुकको राजनीतिक निकासको लागि अगुवाइ गर्नु पर्नेमा गतिरोध उत्पन्न गर्ने,समस्यालाइ झनै बल्झाउने र भाँडभैलो सृजना गर्ने उद्यममा उ ज्यान फालेर लागेको छ । यसो गरेर उ बुर्जुवा व्यवस्थाको धज्जी उडाउन सकेकोमा र आफ्नो भित्री उद्देश्यमा केहि हदसम्म सफल भएकोमा मक्ख होला तर लोकतन्त्रको लागि अस्ति भर्खर बलिदान दिएको र यसैलाइ जीवनशैली बनाइसकेको वर्तमान पीँढीका लागि यो ग्लानी र लज्जाको विषय हो ।
५- मिल्नुको छैन बिकल्प:-
अहिलेको राष्ट्रीय प्राथमिकता शान्ति प्रकृयाको तार्किक निष्कर्ष,सँविधान निर्माण र राज्यको पुनरसँरचना हो । मुलुकको शान्ती सुरक्षा र जनताका न्यूनतम समस्याहरूको सम्बोधन जुनसुकै सरकारको दैनिक कार्यभार हुनुपर्दछ । फिलहाल सरकारले विभिन्न बर्ग,क्षेत्र र समुदायहरूको चिन्तालाइ उपरोक्त तीन प्राथमिकतातिर मोड्न प्रयत्न गर्नु पर्दछ । अहिलेको सँवेदनशील सँक्रमण काललाइ उपलव्धिमुलक बनाउन सबैमा सँयम,समझदारी र सहकार्यको आवश्यकता छ । लामो प्रतिक्षा र ठूलो बलिदान पछि हामीले आफ्नो भाग्यरेखा आफै कोर्ने महान अवसर आएको छ । हामीले बेसाएका बिकारहरूको सरसफाइ हामी आफैले गर्नु पर्दछ । सबै वर्ग,क्षत्र र समुदायमा ब्याप्त अभूतपुर्व बेचैनि र असुरक्षालाइ अनुभूत गर्नु पर्दछ तर अतिरञ्जित गर्नु हुँदैन । अहिले मुलुक सामू उपस्थित समस्याहरू अस्वभाविक हैनन । समाजको तहमा लुकेर बसेका बेथितिहरू सतहमा आएका मात्र हुन । चुनौतिहरूसँग भागेर पार पाइदैन, डटेर सामना गर्नु पर्दछ । नेपाली समाजले आफ्नो भविष्य देखिसकेको छ । अब कुनै दल जनता आफैले पहिचान गरि प्रस्तुत गरेको मार्गचित्रबाट विचलित हुन सँभव छैन । हाम्रो समाजले समस्या मात्र पहिल्याएको छैन त्यसको निदानका उपाय पनि साथसाथै लेराएको छ । खाँचो छ सुझबुझ,समझदारी,सहकार्य,एकता र बुद्धिमत्ताको । मेरा गोरूका बाह्रै टका भन्ने बेला यो होइन ।

Belgium 30 May kshetriindra@yahoo.com .

अब कसैले हार्दैन यहाँ !

2009-05-21T01:36:00.005+02:00

-इन्द्र क्षेत्री

नेपालले सँविधानसभाको निर्वाचनमा मिश्रित निर्वाचन पद्धति अवलम्वन गरेर बहुमतको सरकार र अल्पमतको प्रतिपक्ष हुने वेस्ट मिनिष्टर शैलीको सँसदीय शाशन पद्धति परित्याग गरिसकेको छ । दुनियाँमा अभ्यास गरिएका भिन्न-भिन्न प्रकारका समानुपातिक निर्वाचन पद्धतिहरूको एउटै निष्कर्ष सहमतीय सरकार र सम्मानित प्रतिपक्ष हो । नेपालको अन्तरिम सँविधानले पनि यस तथ्यलाइ आत्मसात गरेको छ । सँविधानमा राष्ट्रीय सरकार वा सँयुक्त सरकारको परिकल्पना गरेर नेपालले एकदलको बहुमतीय शाशनपद्धतिबाट सर्वदलीय वा बहुदलीय सहमतीय शाशनपद्धतिमा विधिवत रूपमा सँक्रमण गरिसकेको छ।

वस्तुतः समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अपनाएका अधिकाँश देशका सरकारहरू पायः अस्थीर नै हुने गर्दछन । गठबन्धन सँस्कृति यसको अपरिहार्यता हो । गठबन्धनहरू बन्नु र भत्कनु नीयति हो भने एकता टुट्नासाथ सरकार ढल्नु यसको बाध्यता । यो पद्धति अन्तरगत कुनै एउटा दलले पुर्ण बहूमत प्राप्त गर्ने कुरा असँभवप्रायः हुन्छ । तर कुनै दलले प्रष्ट बहूमत ल्याइहाल्यो भने पनि प्रतिपक्षको अभावमा त्यो एकखाले अधिनायकबादमा परिणत हुन बेर नलाग्ने पनि यथार्थ हो । यहिनै यसको कमजोरी हो । निर्वाचनमा सहभागी हुने सबै दलहरूले अाफुले प्राप्त गरेको मतप्रतिशतका अाधारमा प्रतिनिधित्व हाँसील गर्ने हुँदा विधायिकामा कुनै एकदलले एकाउन्न प्रतिशत स्थान सुरक्षित गर्ने कुरा सहज हुँदैन । अर्कातिर जात-जाती,भाषा,धर्म र सम्प्रदायका अाधारमा हुने समानुपातिक प्रतिनिधित्वले पनि कुनै एक दलको बहुमत प्राप्तीको दिशामा अवरोध गरिराखेको हुन्छ । किनभने प्रत्यक जात-जाती,धर्म,भाषा र सम्प्रदायका आ-आफ्नै दलहरू निर्माण हुनसक्नेहुँदा जनमत खण्डीकरणको सँभावना बढी हुन्छ । त्यसै गरि मुलुक सँघीयतामा जाँदा प्रादेशिक विधायीका र प्रदेश सरकारहरूको स्थापना सँगसँगै क्षत्रीय दलहरूको उदय हुने र राष्ट्रीय दलहरू झनै कमजोर पर्ने सँभावना रहन्छ, जो अहिले नै देखिन थालिसकेको छ । नेपालमा अभ्यास गर्न थालिएको मिश्रित निर्वाचन प्रणाली अन्तरगत प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीले कुनै दललाइ बहुमत प्रदान गर्ने दिशामा केहि योगदान गर्ने भएपनि समानुपातिक प्रणालीले त्यसलाइ सन्तुलनमा लेराउँछ । गएको सँविधानसभाको निर्वाचनमा ने.क.पा.(माओबादी) ले प्रत्यक्ष निर्वाचन पद्धति अन्तरगत पचास प्रतिशत स्थान पाप्त गर्न सफल भएकोमा समानुपातिक पद्धतिले यसलाइ खुम्च्याएर अठतिस प्रतिशतमा सिमित बनायो । यसबाट समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीले मुलुकलाइ कुनै एकदलको एकमना सरकार प्रदान गर्दैन भन्ने कुरा प्रष्ट हुन्छ । जित्ने दलले बहूमत प्राप्त गर्न नसक्ने र हार्ने दलको पनि समानुपातिक प्रतिनिधित्व रहिरहनेहुनाले समानुपातिक निर्वाचन पद्धतिलाइ सबैले जित्ने पद्धति भनिएको हो । साना दल र अल्पसँख्यकहरूले यो पद्धतिप्रति मरिहत्य गर्नुको कारण पनि यहि हो । खड्ग ओलीको "कसैले धेरै सिट जितेको र कसैले थोरै जितेको तर कोहि विजयी र कोहि हरूवा नभएको" भन्ने भनाइमा सत्यता छ ।

परन्तु केही दलले यो वस्तुतथ्यलाइ बुझेको देखिएको छैन । बुझेको भए एउटा सरकारको बिघठन र अर्को सरकारको गठनलाइ यति अतिरञ्जनापूर्ण बनाइने थिएन । एउटा सरकारको वहिर्गमनलाइ नागरिक सर्वोच्चतामा आघात र अर्को सरकारको आगमनलाइ बिदेशी प्रभुको हस्तक्षपको रूपमा अर्थ्याउने हो भने भविष्यमा यस्ता नागरिक सर्वोच्चताका हनन र बिदेशी प्रभूका हस्तक्षपहरू महिनैपिच्छे दोहोरिनेवाला छन । हामीले इमान्दारितापूर्वक सँघीयता र समानुपातिकताको लागि पहलकदमी गरेका होँ भने यसका विशिष्ठताहरूलाइ पनि अँगिकार गर्ने हिम्मत गर्नु पर्दछ । अहिले हामीकहाँ जोरसोरसँग अपनाउन थालिएको शासनपद्धतिमा सरकार गिर्नु र बन्नु नियमित आकस्मिकता हो । यसलाइ सहज रूपमा लिन नसक्ने हो भने सँघीयता र समावेशी लोकतन्त्रको वकालत गर्नु बेकार छ । इस्रायल,नेदरल्याण्ड,बेल्जीयम लगायतका देशहरूमा ६-६ महिना सरकार बन्न नसकेका,महिनैपिच्छे सरकार ढलेका र वर्षैपिच्छे चुनाव भएका उदाहरणहरू छन । कहिँपनि सरकार ढल्दा र गठन हुँदा यत्रो कोकोहोलो गरिँदैन । नेपालमै पनि प्रजातन्त्रोत्तर कुनै पनि सरकार पूरा अवधि चलेका छैनन तर कहिल्यै पनि यतिविधि हारगुहार गर्ने र रूनेकराउने काम गरिएन । न त अहिले जसरि नागरिक सर्वोच्चता र राष्ट्रीयता जस्ता अतिसँवेदनशील मुद्धाहरूमा देशलाइ बिभाजीत गर्ने काम भयो । यस अघिका कुनै पनि प्रधानमन्त्रीले कुटनैतिक मर्यादाको यसरि चीरहरण गरेका थिएनन जसरि वर्तमान प्रधानमन्त्रीले गरे । सरकार निर्माणमा जुटेका दलहरूलाइ दलालको पगरि भिराउने, विधायकहरूलाइ खसी-बोकाको सँज्ञा दिने र आफु पशुपतिको साँढे जस्तो ढोकामा गजधम्म बसेर बाटो नछोड्ने प्रमूख दललाइ कर्कश,अलोकतान्त्रीक र गैरजिम्मेवार दल नभनेर के भन्ने ? सत्तासीन दलले परिवर्तनलाइ ग्रहण गरेर मार्ग प्रशस्त गर्ने वा मार्ग दर्शन गर्ने त कता हो कता प्रचलित मान्यता र सामान्य शिष्टाचारको पालना गर्ने औपचारिकता समेत पूरा गरेन । यसो गरेर उ बुर्जुवा व्यवस्थाको धज्जी उडाउन सकेकोमा मक्ख होला तर लोकतन्त्रको लागि अस्ति भर्खर बलिदान दिएको र यसैलाइ जीवनशैली बनाइसकेको वर्तमान पीँढीका लागि यो ग्लानी र लज्जाको विषय हो ।

नयाँ नेपाल : चिली वा भेनेजुएला !

2009-04-29T11:26:00.023+02:00

-इन्द्र क्षेत्री
एलाण्डेकालिन चिली,ह्युगो चावेज शाशीत वर्तमान भेनेजुएला र अहिलेको नेपालको राजनैतिक परिवेशमा धेरै समानताहरू छन । १९७० को दशकमा चिली समाजवाद लागू गर्ने प्रयत्नमा दुइ दशक लामो सैन्य शाशनको जाँतोमा पिसिन पुग्यो भने २००२ को भेनेजुएलन सैन्य कू असफल भएपछि त्यहाँ अधिनायकवादको सफल अभ्यास भैरहेको छ । चिलीमा साल्भाडोर एलाण्डे र भेनेजुएलामा ह्यूगो चावेज दुबैजना जनमत जीतेर नेतृत्वमा स्थापित भएका हुन । यस अालेखमा यि ल्याटिन अमेरिकी देशका भिन्न-भिन्न कालखण्डमा सम्पन्न भएका तर समान चरित्रका पछिल्ला विद्रोह र प्रतिविद्रोहहरूको कसिमा हाम्रो सन्दर्भलाइ हेर्ने प्रयत्न गरिएको छ ।
१- चिली र सैन्य विद्रोह
ल्याटिन अमेरिकन राष्ट्र चिलिमा १९७० मा सम्पन्न विवादास्पद राष्ट्रपतीय चुनाव जीतेर साल्भाडोर एलाण्डे विश्व इतिहाँसमा प्रथम जननिर्वाचित कम्युनिष्ट राष्ट्रपति बने । सेनाको अलिच्छाका बावजूद एलाण्डेले पद तथा गोपनीयताको सपथ ग्रहण गरे । उनको सत्तारोहणका बेला चिली अहिलेको नेपाल जस्तै अार्थिक दुरावस्था,न्यून अार्थिक वृद्धि,चर्को मुद्रास्फिति,अायको असमान वितरण र मुलुकको अर्थतन्त्रमा मुठ्ठीभर ब्यक्तिहरूको हालिमुहाली जस्ता समस्याले ग्रस्त थियो । एलाण्डेले अाफ्नो कार्यकालको शुरूवात अार्थिक सुधार अभियानबाट गरे । फलस्वरूप प्रथम वर्षमै अार्थिक वृद्धदर ८.६ प्रतिशत पुग्यो,मुद्रास्फिति ३४ बाट २२ प्रतिशतमा झर्यो । औध्योगिक उत्पादन १२ प्रतिशतले बढ्यो ।
अर्थतन्त्रको यो सामान्य सुधारसँगै उनले राज्यका अँगहरूमा राजनैतिक सिकञ्जा कस्दै लग्न थाले । १९७१ मा चिली भ्रमणमा अाएका क्यूबन कम्यूनिष्ट राष्ट्रपति फिडेल क्यास्ट्रोले चिलियन अग्रसरता क्यूबन समाजबाद हुँदै अन्ततः सोवियत साम्यबादमा परिणत हुने उद्घोष गरे । यहिँबाट बिख्यात चिलियन सैन्यबिद्रोहको गर्भधारण भयो । सरकारको एकपक्षीय अार्थिक सुधार कार्यक्रमबाट असन्तुष्ट बनेका सम्पन्न वर्ग र गैरमार्क्सवादी दलहरूको दवाव बढ्न थाल्यो । सरकारले लागू गरेको नयाँ मौद्रिक नीतिका कारण १९७१ मा सुधार देखिएको मुद्रास्फिति दर १९७२ मा एक्कासि बढेर १४० प्रतिशत पुग्यो । यसको जिम्मेवार कालोबजारी भएको ठहर गर्दै अाधारभूत वस्तुहरूको उत्पादन र वितरण प्रणालीमा सरकारको नियन्त्रण कायम गरियो । यसले गर्दा चिलियन समाज अभूतपुर्व द्वन्द्वमा फस्न पुग्यो । ट्रक मालिकहरूको ट्रेड यूनियनले राष्ट्रब्यापी अनिश्चितकालिन हड्ताल शुरू गर्यो । त्यसमा साना व्यवसायी,पेशागत सँगठनहरू र विद्यार्थीहरू सामेल भए । यो ३४ दिन चलेको अान्दोलनले सेनाप्रमुख कार्लोस प्राटसलाइ गृहमन्त्री बनाएर विश्राम लियो । एलाण्डेको सहयोगी दल कृश्चियन डेमोक्र्याट गठबन्धनबाट अलग्गिएर विपक्षी न्याशनल पार्टीमा विलय भयो । यसै मेसोमा कलोनेल रोबर्टोले असफल सैन्य बिद्रोह गरे । खानी मजदूरहरूले अाम हडताल अाह्वान गरे । चौतर्फी घेरबन्दीमा परेको एलाण्डे सरकारले सँविधान र कानूनको खुलेअाम धज्जी उडाउन थाल्यो । सर्वोच्च अदालतले विधिको सम्मान गर्न सरकारलाइ सार्वजनिक रूपमै अपील गर्यो । व्यवस्थापिकाले सरकारद्वारा अधिनायकवाद शूरू गरिएको भन्दै सँवैधानिक सर्वोच्चता बचाउन सेनालाइ अाग्रह गर्यो ।
यति हुँदा पनि जनताको दुहाइ दिँदै एलाण्डे सरकार सत्ता कब्जाको अभियानमा अग्रसर हुन थालेपछी सर्वोच्च अदालतले सर्वसम्मतिले एउटा प्रस्ताव पारित गरि सरकारले अदालतको अादेशको बर्खिलाप गरि कानूनी अाधार गुमाइसकेको र विधिको सर्वोच्चताको सम्मान नगरेको घोषणा गर्यो । त्यसै गरि व्यवस्थापिकाले ४७ का विरूद्ध ८१ मतले एक प्रस्ताव पारित गरि सरकारमाथी विधायीकाको बेवास्ता गरेर अध्यादेशबाट शाशन सञ्चालन गरेको,अाफ्ना भार्तृ सँगठनका कार्यकर्ताहरू विरूद्ध अदालतले गरेको फैसला कार्यान्वयन नगरेको,अदालतको घोषणा र निर्णयहरूको सम्मान नगरेको,सञ्चार माध्यमहरूमा हस्तक्षप गरेको,अाफ्ना समर्थकलाइ हतियारले सुसज्जीत गरेको र अरूलाइ बन्देज लगाएको, गैरकानूनी रूपमा कब्जा गरिएका सम्पत्ति,घरजग्गा र कलकारखानाहरूलाइ मान्यता दिएको अादि अारोप लगाउँदै सँवैधानिक सर्वोच्चता,कानूनी राजको सुनिश्चितता र अाधारभूत लोकतान्त्रीक मूल्य-मान्यताहरूको सँरक्षणको लागि तुरून्तै हस्तक्षप गर्न सेनालाइ अनुरोध गर्यो । त्यसै गरि पारित प्रस्तावमा एलाण्डे सरकार स्पष्ट रूपले सत्ता कब्जा गर्ने र सधैँको लागि अधिनायकवाद लागू गर्ने योजनामा रहेको घोषणा गरियो र सेनासँग मुठभेड गर्ने उद्देश्यले विकास गरिएका सरकार सँरक्षित प्यारामिलिटरी र सशस्त्र समुहहरूको अालोचना गर्दै तुरून्तै तिनिहरूको विघटनको माग गरियो ।
तर पनि उनले हार मानेनन । बरू चेम्बर अफ डेपुटीज (व्यवस्थापिका) को घोषणालाइ दुइतिहाइ मत प्राप्त नभएको भनि खारेज गरिदिए । उनले यस घोषणालाइ जननिर्वचित सरकार र जनअाकाँक्षाका विरूद्ध विस्तारवादी शक्तिहरू र सिमित वर्गको स्वार्थको लागि नागरिक सर्वोच्चताको विरूद्ध सैन्य सर्वोच्चता स्थापना गर्ने प्रयासको रूपमा ब्याख्या गरे । प्रतिकृयामा उनले अाफूले सँविधानको सम्मान गरेको,सैन्य कू मा सामेल हुनेहरूलाइ क्षमादान दिएको र मुलुकको शान्ती सुरक्षा सुदृढ होस भनेर सेनाप्रमूखलाइ गृह र रक्षा मन्त्री नियुक्त गरेको स्मरण गराए । उनले सँसदले यो प्रस्ताव पास गरेर लोकप्रिय जनमतको अपमान र कार्यपालिकाको अधिकारक्षत्रमा हस्तक्षप गरेको अारोप लगाए । सेना र प्रहरीमा बिभाजन ल्याएर भए पनि अगाडी बढ्ने एलाण्डेको प्रयासलाइ सेना र प्रहरीले अवज्ञा गरे। चिलियन प्रजातन्त्र कसैको बपौति नभएको भन्दै यसको रक्षाको लागि तयार रहन उनले किसान,मजदूर,सबै प्रजातन्त्रवादी र देशभक्तहरूलाइ अाह्वान गरे ।
तर उनले जति जनमतको दुहाइ दिए पनि राजधानी साण्टीएगो तथा देशका अन्य भागहरूमा दृस्य भिन्न थियो । सरकार,मन्त्रीहरू र उनको दलका कार्यकर्ताहरू तिरस्कृत र हाँस्यपात्र बनिसकेका थिए । देशभरीनै लगातार रूपमा प्रदर्शनहरू भैरहेका थिए । यसैक्रममा रक्षामन्त्री जनरल कार्लोसले साण्टीयागोको सडकमा अाफूलाइ गिज्याउने एकजना महिलामाथि गोली चलाएपछी सर्वसाधारणको लछारपछारमा परेर मारिनै थालेको बेला एकजना ट्याक्सी चालकले भगाएर ज्यान बचाइदिएको घटनाले चिलीयन राजनीतिको दिशानै बदलीदियो । यो अपमान र तिरस्कार सहन नसकेपछि उनले सरकारबाट राजीनामानै दिए । एकजना निहत्था महिलामाथी गोली हान्ने बहादुरी गरेको भनेर समकक्षीहरूबीच ठट्टा र कटाक्ष हुनथालेपछि उनले सेनाप्रमूखबाट पनि राजीनामा दिए । सरकारलाइ निरँकुश हुनबाट रोक्ने म्याण्डेटका साथ जनअान्दोलनबाट सरकारमा घुसाइएका उनले अाफ्ना पुर्ववर्ति रक्षामन्त्री रेने स्नाइडरको "सरकारमा सेनाको अहस्तक्षपको सिद्धान्त "Schneider Doctrine"मानै अडान राखेपछि उनि असाध्यै अलोकप्रिय बनेका थिए । उनको राजीनामाले सरकारको सेनामाथिको नियन्त्रण विधिवत रूपमा समाप्त गरिदियो भने जनरल अगस्तो पिनोचे सेनापति भए । उनले "Schneider Doctrine"लाइ "National Security" मा परिवर्तन गरे । यहि नै चिलीयन सैन्य विद्रोहको सिलान्यास थियो ।
११ सेप्टेम्बर १९७३ को एकाबिहानै चिलियन जलसेनाले सामरिक उच्च महत्वको भाल्पारिजो पोर्ट, रेडियो स्टेशन र टेलिभिजन कब्जा गर्यो । यो खबर पाउनासाथ राष्ट्रपति एलाण्डे अाफ्नो दलका लडाकू जत्था (Group of Personal Friends) लिएर राष्ट्रपति भवन ला मोनेडा हानिए । एक घण्टा भित्रै स्थल सेनाले महत्वपूर्ण स्थानहरू कब्जा गरिसकेको थियो भने बाँकी ठाउँमा हवाइसेनाले बमवर्षा गरिरहेको थियो । रक्षामन्त्री लेटलर यस बिद्रोहको प्रथम शिकार बने । उनलाइ रक्षामन्त्रालय पुग्नासाथ पक्राउ गरियो । को-को बिद्रोहमा सामेल छन र क-कसले सरकारको पक्षमा प्रतिकार गरिरहेको छ भन्ने थाहै नपाउँदै राष्ट्रपति एलाण्डे बन्दी बनाइए । बिहान सात बजे शुरू भएको सैन्य कारवाही नौ बजे सफलतापूर्वक सम्पन्न भयो । मध्यान्न बाह्र बजे निर्वाचित राष्ट्रपति होजे साल्भाडोर एलाण्डेको अात्महत्यासँगै चिलि पुर्णरूपमा सैन्य नियन्त्रणमा पुगेको घोषणा गरियो । उनले हरेक बक्तब्यमा उल्लेख गर्न नविर्सने जनता उनको प्रतिरक्षामा कतै देखिएन बरू सैन्य कूको सहायकनै बनेको देखियो । सरि एकदलीय अधिनायकवादको बिकल्प सैन्यवाद हुन पुग्यो ।
२-भेनेजुएला,असफल कू र ह्युगो चावेज
४ फरवरी १९९२ का दिन सैन्य बिद्रोह ( by MBR-200 coup)मा असफल भएपछि अात्मसमर्पण गरेका लेफ्टिनेण्ट कर्णेल ह्यूगो राफयल चावेजलाइ कू मा सँलग्न अन्य कमरेडहरूलाइ पनि त्यसै गर्न अनुरोध गराउन राष्ट्रीय टेलिभिजन सामू उपस्थित गराइए पछि उनले भनेका थिए-"पोर अहोरा" ! अर्थात अहिलेलाइ असफल । राष्ट्रब्यापी रूपमा प्रशारित उनको सारगर्भित अभिब्यक्तिले सरकारको असक्षमताबाट वाक्क भएका अधिकाँश गरीव भेनेजुएलीहरूको मन छोयो । उनि जेल हालिए तर उनको चर्चा भेनेजुएलाको सिमा नाघेर विश्वब्यापी बन्यो । दुइ वर्षे कारागार बसाइलाइ उनले अाफ्नो राजनैतिक मेनुफेस्टेशनको लागि सदुपयोग गरे । नवनिर्वाचित राष्ट्रपति राफायल कल्डेराबाट सन १९९४ मा क्षमादान पाएपछि उनले MBR-200(Revolutionary Bolivarian Movement 200) लाइ फिफ्थ रिपब्लिकन मुभमेण्ट (MVR—Movimiento Quinta República) को रूपमा पुनरगठन गरे । लगत्तै उनि बोलिभेरियनवाद (भेनेजुएलाका प्रख्यात मार्क्सवादी विद्वान साइमन बोलिभरको दर्शनमा अाधारित भेनेजुएलेन विशिष्ठता सहितको समाजबाद) को एजेण्डा तयार गरेर १९९८ मा हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनको तयारीमा लागे । चावेज र उनका समर्थकहरूले अामूल परिवर्तनको नारा दिए। यसको लागि विद्यमान सँविधान खारेज गरि अग्रगामी सँविधान निर्माण गर्ने कार्यक्रम तय गरियो । यसले गरिखाने वर्गमा अभूतपुर्व उत्साहको सञ्चार गर्यो । जनमत सर्वेक्षणले १९९८ को मे महिनामा चावेजको पक्षमा ३० प्रतिशत मत देखायो । त्यसको दुइमहिना पछि ३९ प्रतिशत र डिसेम्बर १९९८ मा भएको राष्ट्रपतिय चुनावमा त ५६ प्रतिशत मत ल्याएर उनि विजयी भए ।
कार्लमार्क्स,लेनिन र ट्राटस्कीबाट प्रेरित तथा ल्याटिन अमेरिकन मार्क्सवादी हस्तिहरू साइमन बोलिभर, फेड्रिको ब्रिटो फिगेरो,जोर्गे ग्रेटा,सालभाडोर एलाण्डे,चे ग्वेभारा,फिडेल क्यास्ट्रो,एजक्वेल जामोरा,साइमन रोड्रिगेज,जाँ वालेसा अादिको शिक्षा-दीक्षा र सरसँगतबाट प्रभावित चावेजको समाजबाद (बोलिभेरियनबाद) नोम चोम्स्कीका कृति र बाइबलमा उल्लेखित जिसस क्राइस्टका उपदेशहरूको सारसँक्षप भएको उनको दावी छ । उनको नजरमा जीसस प्रथम समाजवादी हुन । उनका समर्थकहरूले बोलिभेरियनबादलाइ चावेजबाद भन्न रूचाउँछन । वाचा गरे अनुसार वर्षदिनभित्रै नयाँ साविधानको लागि जनमत सँग्रह,सँविधानसभाको गठन,नयाँ सँविधान निर्माण र अर्को जनमत सँग्रहद्वारा त्यसको अनुमोदन गरियो । जसले राष्ट्रपतिलाइ असिमित अधिकार प्रदान गर्यो । राष्ट्रपतिय कार्यकाल पाँचबाट छ वर्ष र दुइ कार्यकाल कायम गरियो भने राष्ट्रपतिको प्रत्याव्हानको प्रावधान समेत राखियो । देशको नाम बोलिभेरियन रिपब्लिक अफ भेनेजुएला राखियो । नयाँ सँविधान अनुसार सन २००० मा चावेज पुनः राष्ट्रपति निर्वचित भए ।
यसरी अाफु अनुकुलको सँविधान लागू गर्न सफल भएपछि राज्यका सबै अँगमा कडा नियन्त्रण शुरू भयो । अर्थतन्त्रको मेरूदण्डको रूपमा रहेको पेट्रोलियम उद्योग राष्ट्रीयकरण गरियो । सन २००२ र २००३ बीचको एकै वर्षमा ४५,००० मध्य १९,००० व्यवस्थापक र उच्च दक्ष प्राविधिकहरू पजनीमा परे । भेनेजुएलाभरि लाखौँ साना उद्यमीहरू अाफ्नो व्यवसाय बन्द गर्न बाध्य भए । विपक्षीहरूमाथि बेपत्ता दमनचक्र शुरू भयो । सञ्चारमाध्यमहरूमा चर्को सेन्सरसीप थोपरियो । फलतः ९ अप्रिल २००२ का दिन दुइदिन सम्म देशै ठप्प पार्ने गरि देशको सबैभन्दा ठूलो ट्रेड यूनियन हड्तालमा उत्रियो । साथमा हवाइ सेना र न्याशनल रिजर्भका जनरलहरूले साँकेतिक विद्रोह गरे जसलाइ तुरून्तै नियन्त्रणमा लीइयो । यसको दुइ दिनपछि २ लाख सम्मिलित जनप्रदर्शनमाथि भएको चावेज समर्थक भीजलान्तेहरूको सशस्त्र अाक्रमणमा २० जना प्रदर्शनकारी मारिए भने सयौँ घाइते भए । त्यसै साँझ राष्ट्रपति चावेज र दर्जनौँ मन्त्रीहरूलाइ राष्ट्रपति भवनमा सेनाले घेरा हाल्यो । सेनाले उनलाइ २० जनाको हत्याको मुद्दा खेप्ने वा देश छोड्ने मध्य एक बिकल्प रोज्न भन्यो । चावेजले सपरिवार क्युबा पलायन हुने इच्छा ब्यक्त गरे । सेनाले यसको ग्यारेण्टी लियो । त्यसपछि उनलाइ अज्ञात स्थलतिर लगियो । पेड्रो कार्मोना अन्तरिम राष्ट्रपति घोषित भए । उनले व्यवस्थापिका,सर्वोच्च अदालत तथा अन्य सँवैधानिक अँगहरू भँग गरे । तर कार्मोनाको नियुक्तिले उल्टो असर गर्यो । उनको समर्थन सैन्य पँक्तिमा मात्र सिमित रहेको, राजनैतिक पृष्ठभूमी नभएको र प्रयाप्त जनसमर्थन् नरहेको कारणले गर्दा सर्वत्र असन्तुष्टीको लहर पैदा भयो । फलस्वरूप लाखोँ मानिसहरू चावेजको समर्थन गर्दै राष्ट्रपति भवनमा जम्मा भए,मेट्रोपोलिटन प्रहरी मुकदर्शक बन्यो । चावेज समर्थक सुरक्षाकर्मी र जनसमुदाय मिलेर राष्ट्रपति भवन कब्जामा लिए । यसरी जनताको बलमा सैन्य कू असफल भै चावेजको पुनरागमन भयो ।
त्यसपछि भेनेजुएलामा चावेजवाद र उनको सत्ता निस्कँटक अगाडी बढीरहेको छ । भेनेजुएली राज्यसत्ता पूर्णतया चावेजको नियन्त्रणमा रहेको छ । २००३ पछि उनले समाजबाद लागू गर्ने क्रममा अाफुखुशी निर्णय गर्दै अाइरहेका छन । विधायिकाले यो अधिकार राष्ट्रपतिलाइ प्रदान गरेको छ । २००५ मा सम्पन्न विधायिकाको निर्वाचन प्रतिपक्षीले बहिस्कार गरेपछि पुरै १६७ विधायक उनकै दलका रहेकाछन । २००६ को राष्ट्रपति चुनाव उनले करिव दुइतिहाइ मतले जीते । राष्ट्रपतिय कार्यकालको समयसीमा हटाउने उनको प्रयास २००७ डिसेम्बरको जनमत सँग्रहमा अस्विकृत भए पनि २००९ को मार्चमा फेरी अर्को जनमत सँग्रह प्रायोजन गरि पारित गराइ छाडीएको छ । यसबाट चावेजको अाजीवन राष्ट्रपति हुने बाटो खुलेको छ । यी दुबै जनमत सँग्रह पनि प्रतिपक्षले बहिस्कार गरेको थियो ।
यस दौरान ब्यापक रूपमा मानवाधिकारको उलँघन गरिएको छ । गएका पाँच वर्षमा ६००० बढी गैरन्यायीक हत्या भएका छन । अक्टोबर २००६ देखी सेप्टेम्बर २००७ सम्मको १ वर्षमा १६५ जना विपक्षी राजनैतिक कार्यकर्ताको सुरक्षाकर्मीद्वारा दिनदहाडै हत्या गरिएको छ । सोहि अवधिमा ६९२ वटा वेपत्ता, अँगभँग र चरम यातना सम्बन्धी रिपोर्ट सार्वजनिक भएका छन । कुटपिट,गालीबेइज्जति र धाक-धम्कीका प्रकरणहरू त गनिसाध्य नै छैन । विपक्षी नेता (माराकाइबो नगरका मेयर तथा २००६ को राष्ट्रपति चुनावमा चावेजका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी ) मेनुयल रोसल्सले हालसालै पेरूमा राजनैतिक शरण लिएका छन भने अर्का विपक्षी नेता (कराकस नगरका नवनिर्वाचित मेयर) एण्टोनियो लेडेज्मालाइ सुरक्षाकर्मी लगाएर कार्यालय प्रवेश गर्नबाट रोकिएको छ । २००२ को कू को समर्थन गरेको अारोपमा स्वतन्त्र मिडियाहरूको जिब्रो थुतिएको छ । अाधारभूत वस्तुहरूको उत्पादन र वितरण,पेट्रोलीयम उत्पाद र पूर्वाधार सेक्टरमा सरकारले जुनसुकै बेला हस्तक्षप गर्नसक्ने बनाइएको छ भने बैँकहरू राष्ट्रीयकरण गरिएका छन । राष्ट्रपति चावेजले समाजवाद स्थापनाको दिशामा अझ बढी क्रान्तिकारी कदमहरू चालिने वचन दिएका छन । यसरी भेनेजुएलामा निर्वाचनको माध्यमबाटै अधिनायकबाद लागू भएको छ ।

चिलीको विगत र भेनेजुएलाको वर्तमानको सँक्षिप्त अध्ययनपछि नेपालको अागतको अनुमान गर्न सहज हुनेछ ।
३-नेपाल कुन बाटोमा
नेपालको वर्तमान राजनैतिक परिवेशले भेनेजुएलाको झ-झल्को दिइरहेको छ भने माअोवादी,सेना र दलहरूबीचको द्वन्द्वले एलाण्डेकालीन चिलीको स्मरण गराउँछ । राजनीतिको दिशा र रफ्तार यहि रूपमा जारी रहने हो भने दलहरूसँग चिलीको मार्ग अवलम्बन गर्नुको बिकल्प रहनेछैन भने दलहरू यहि स्तरमा कमजोर हुँदै जाने र नेपाली सेनाले तटस्थता (Schneider Doctrine) अपनाउने हो भने माअोवादीले चावेजपथ अनुसरण गर्ने पक्का छ । नेपाल लोकतान्त्रीक मार्गबाट विचलित भैसकेको छ । नेपालको चलायमान शक्ति सन्तुलन, बदलिँदो सामाजीक चरित्र र विद्यमान मानसिक बेचैनिको सुक्ष्म अध्ययन गर्दा उपरोक्त दुइ बिकल्प तुलनात्मक रूपमा कम हानिकारक र सँभाब्य विकल्पका रूपमा देखा पर्दछन । चर्चामा अाए अनुसारको बँगलादेश शैलिको शफ्ट कू माअोबादीले सँभव हुन दिनेछैन । म्याडागास्कर,गिनी,उत्तर कोरिया र खमेरकालिन क्याम्बोडियाका बिकल्पहरू पनि हामीसँग उपलव्ध त छन तर ती ज्यादै विवादास्पद र खतरनाक बिकल्पहरू हुन । यी जुनसुकै अवस्थामा अन्ततः नेपाली सेना र माअोबादी बीच निर्णायक मुठभेड (Decisive Encounter) वा पारस्परिक अन्तरघुलन (Reciprocal Adaptation) अपरिहार्य हुन्छ । माअोबादीले सेनालाइ साइजमा राख्न सक्यो र एमाले लगायतका सहयोगी दलहरूको गठबन्धन बचाउन सक्यो भने नेपाल भेनेजुएलाको मार्गमा अघि बढ्नसक्ने छ भने सेनाको वर्तमान रूझान कायम रहेको अवस्थामा एमाले-काँग्रेस र अन्य दलहरू एक हुने बित्तिकै मुलुक चिलीको बाटो लाग्न सक्छ । अहिलेको अवस्थामा माअोवादी बाहेकको नागरिक प्रशाशन असँभवप्राय छ । भेनेजुएलामा ह्युगो चावेज र उनको पाँचोँ रिपब्लिकन मोभमेण्टको भन्दा नेपालमा माअोबादी र प्रचण्डको अवस्था सुदृढ छ । चावेज निःशस्त्र जनसमर्थनको भरमा स्थापित र पुनरस्थापित भएका हुन भने प्रचण्डसँग लोकप्रिय जनसमर्थनसँगै पार्टीका हजारौँ मिलिसिया लगायत प्रशिक्षण प्राप्त जनसेना समेत सुरक्षीत छ । चावेजले उच्च सैन्यसेवामा रहेर अाधारभूमी तयार पारे भने प्रचण्ड चिनिया शैलीको दीर्घकालीन सशस्त्र सँघर्षमार्फत अाधारभूत तहबाट स्थापित भए । यसर्थ फिफ्थ मोभमेण्ट भन्दा माअोबादीका जराहरू दह्रो गरि गाडिएका छन । यसखाले नरम वाम कू को बर्खिलाप गर्न अन्तरराष्ट्रीय जगतलाइ पनि कठिन हुने कुराको प्रमाण हो भेनेजुएला ।
निष्कर्षमा दलहरूले चाहेअनुसार माअोवादी रूपान्तरण हुने वा जनताबाट टाढिने गुञ्जायस कम भएकोले दलहरूसँग सेनाको मूख ताक्नुको अर्को बिकल्प फिलहाल देखिँदैन । काँग्रेस-एमाले सँग लोकतन्त्रलाइ सफल निकास दिने क्षमता नभए पनि राजनीतिको दीशा बदल्न सक्ने शक्ति विद्यमान छ । त्यो भनेको चिली वा बङ्गलामार्ग नै हो । माअोबादीको परम्परावादी सैद्धान्तिक अडान कायम रहेसम्म लोकतान्त्रीक निकासको सँभावना ज्यादै न्यून छ । यस्तो अवस्थामा ठक्कर खाने दलहरूनै हुन, हार हुने लोकतन्त्रकै हो । माअोवादीको अाक्रामक नीति,लडाकू र हतियारले जनअनुमोदन प्राप्त गरेर प्रमूख दलहरू जनताबाट तिरस्कृत हुनुनै लोकतन्त्रको पराजय र सैन्यवादको विजय हो । जनताको यस्तै समर्थनबाट हिटलरको उदय भएको हो । जनसमर्थनबाटै साल्भाडोर एलाण्डेको पदार्पण भएको हो भने लोकप्रिय जनमत नभएको भए पिनोचेले दुस्साहस गर्न सक्ने थिएनन न त ह्यूगो चावेजको वापसी नै सम्भव थियो । अब नेपालमा लोकतन्त्र रहने वा एकतन्त्र कायम गर्ने भन्ने कुरा माअोबादी र नेपाली सेनाको हातमा पुगेको छ । नेपाली जनता, लोकतन्त्र र लोकतान्त्रीक दलहरू उनिहरूको निगाहभागी बन्दै गएका छन । यस्तो अवस्थामा पनि हाम्रो लोकतन्त्र र हाम्रा पार्टीहरू सकुशल उम्कन सफल भए भने हाम्रा नेताहरू यथार्थमै प्रशँशायोग्य भनेर मान्नुपर्ने हुन्छ ।

२८ अप्रिल २००९ बेल्जीयम । kshetriindra@yahoo.com
सन्दर्भ सामाग्री-

History of Chile –Coup d'etat Chile-Chilian Supreme Court Resolution,-Chilian Chamber of Deputy's Resolution,- Allegation of State Terrorism by united state,-Government Junta of Chile,-Tanquetazo,-Chile under Allende-1992 Venezuelan Coup d'etat attempts,-Venezuelen Presidential Ellection 1998,-Bolivarienism,-Presidency of Hugo Chavez,-Bolivarian Revolution,-Annual reports of State Department2008AndWIKIPEDIA-Free EncyclopediaGoogle Search.

Published at NepalJapan:@

http://www.nepaljapan.com/read.php?section=opinion&topic=headlines&id=20236

NepalBritain:@

http://www.nepalbritain.com/contents.php?q=2116585060fbe30986849d87fc48eb824

गजल

2009-04-19T10:51:00.000+02:00

हाँगाबाट आज फूल झरेको छ !
यताबाट त्यो मन कतै सरेको छ !!

शव्द-शव्द थाले पड्कन अचेल,
बचनमा तिम्रो बारूद भरेको छ !

अशान्त छौ तिमी अधीर छौ मान्दछु,
तर मेरो मायाँ कहाँनेर मरेको छ ?

तिम्रा पनि विघ्न-वाधा हुनन धेरै,
हूरी चलेको छ,चट्याङ परेको छ !

तिमी तर्केको क्षण म बिर्सुँ कसरी ?
परन्तु दिल नदुख्ने प्रण गरेको छ !

मानौँ एउटा सँकट आज टरेको छ !
यताबाट त्यो मन कतै सरेको छ !!
-------------------000------------------------

एन अार एन बेल्जीयममा पनि भद्रगोल र अव्यवस्था

2009-04-15T23:19:00.002+02:00

-इन्द्र छेत्री
एन आर एन बेल्जियमको गत अप्रिल पाँच तारीखका दिन बसेको बैठकले यस अघी गरेको आफ्नै निर्णयहरूलाई उल्टाएको छ । संघको अघिल्लो बैठकले आफ्ना पाँच जना संरक्षकमा बेल्जीयमका लागि नेपाली राजदूत लगायत सभासद पासाङ् सेर्पा,बेल्जियम कांग्रेस,एमाले र माओबादीका अद्यक्षहरुलाई नियुक्त गरेको थियो । त्यसैगरि सँघको विधानमा व्यवस्था भए अनुसार सातजना सल्लाहकारमा बिभिन्न ब्यक्तिहरूलाइ मनोनित गरिएको थियो भने सँघको द्वित्तिय महाधिवेशनबाट शँशोधित विधान बमोजिम अद्यक्षद्वारा मनोनित हुने चारजना कार्य समिति सदस्यहरू पनि मनोनित भएका थिए । यसरि ढिलै भए पनि सँघले पूर्णता पाएपछि गति लिने अाशा पलाएको थियो । तर समितिको पाँच अप्रिलमा बसेको बैठकले त्यो अाशामा तुषारापात गरिदिएको छ । समितिमा रिक्त रहेका सल्लाहकार र सँरक्षक पदपूर्तिको गाँठो अब साधारण सभाले मात्र फुकाउन सक्ने गरि कसिएको छ ।
सँघको पछिल्लो बैठकबाट राजदूत बाहेक अन्य सँरक्षकहरू हटाइएका छन् । विधान बमोजिम नियुक्त सातैजना सल्लाहकारहरूलाइ खारेज गरि बेल्जीयममा स्थापित सबै नेपाली सँघ-सँस्थाका प्रमुखहरूलाइ सल्लाहकार बनाउने निर्णय गरिएको छ भने मनोनित सदस्य इन्द्रलाल चापागाइँलाइ हटाएर टीका पौडेललाइ ल्याइएको छ । यसरि नियुक्ति,मनोनयन,खारेजी र पुनरनियुक्ति गर्नुको वैधानिक अाधार,औचित्य र आवस्यकता के हो भन्ने कुरा कतै खुलाइएको छैन । एकातिर साधारण सभामा पेश गर्ने भनिएको छ भने अर्कोतिर अाधिकारिक होमपेज मार्फत अावेदन फारम खुल्ला गरिएको छ ।
श्रोतहरूका अनुसार पहिलो पटक गैर-आवासीय नेपाली संघ बेल्जियममा प्रवेश गरेको माओबादी पक्षको लिंढेढिपिका कारण यी सब बचकाना कामहरू भैरहेका छन । गएको निर्वाचनमा सँघको प्रमूख पदहरूमा पराजय भोगेको त्यही पक्षको अर्गेल्याइँका कारण निर्वाचन भएको लामो समय बितिसक्दा पनि समितिले पूर्णता पाउन नसकेपछी बैठकले यसको जिम्मेवारी पदाधिकारीहरुलाई सुम्पेको थियो । नवप्रवेशी केही पदाधिकारीहरुले एन आर एन बेल्जियमको स्थापना र बिकासमा महत्वपूर्ण योगदान गर्ने वरिष्ठ ब्यक्तिहरुको नामै सुन्न नचाहेपछी सँस्थापनले पनि माओबादीका तर्फबाट प्रस्तुत एन अार एनमा लो प्रोफाइल भएका नामहरु हेर्नै चाहेन । अद्यक्षद्वारा प्रस्तुत प्रस्तावहरूलाइ असफल तुल्याउनकै लागि माअोबादीको नेतृत्व गरिरहेका उपाद्यक्ष लिलाधर पन्त र साथीहरूले अघि सारेको प्रस्ताव अनुसारनै गरिएको सात जना सल्लाहकार र पाँचजना सँरक्षकहरूको नियुक्तिमा अाफ्ना दुइजना मात्र परेपछि माअोबादी बेल्जीयममा तहल्का मच्चियो । अाफ्नो बहूमत रहेको सँघको बैठकले १०-१० जना बिरोधिहरू नियुक्त गरेपछि माअोवादी बेल्जीयमका अद्यक्ष र पदाधिकारिहरूको चर्को असन्तुष्टी सार्वजनिक भयो । तर त्यसको अाक्रोश जहाज जिम्मा लगाएर पठाएका अाफ्ना अनाडी कप्तानका विरूद्धमा हुनुपर्नेमा निर्दोष र सरल स्वभावका अद्यक्षमाथी बजारियो, मानौ अद्यक्षले खुसुक्क खल्तिबाट झिकेर अाफुखुशी यी नियुक्तिहरू गरेका होउन । भालूको रीस खनियामाथी पोखियो । यस सन्दर्भमा रोचक प्रसँग के रह्यो भने माअोवादी पक्षले अाफ्ना मानिस ल्याउने भन्दा पनि सँस्थापनद्वारा प्रस्तुत अमुक-अमुक नामहरू र निर्वाचनमा उनिहरूलाइ हराउन भूमिका खेल्ने प्रमूख ब्यक्तिहरूलाइ छिर्न नदिने रणनीति बनायो । यसले गर्दा सँघमा असहज स्थिति सृजना भयो । यसो गरेर उसले कतिपय वरिष्ठ ब्यक्तिहरूको लागि एन अार एन बेल्जीयमको ढोकामा गजबार त लगायो तर उसले जस-जसलाइ प्रवेशाज्ञा प्रदान गर्यो ति पनि सबैजसो सँस्थापन पक्षकै पर्न गएको कुरामा हेक्का राखेन । केहि ब्यक्तिहरूलाइ निषेध गर्न सफल भएकोमै उनिहरू दङग भए । बिभिन्न पदहरुमा मनोनयन र नियुक्ती भएका सोह्र जनामध्य अाफ्ना दुइजना मात्र पर्न सकेकोप्रति धेरै पछि मात्र उनिहरूको चेत खुल्यो । त्यो पनि माओबादी बेल्जियमको अद्यक्ष भएका हैसियतले एकजना सँरक्षक र सदस्यमा पराजित भएकी अर्की एक जना महिला भएका नाताले सल्लाहकारमा नियुक्त भए ! यहाँसम्म अाइपुग्दा समय घर्कीसकेको थियो । त्यसपछि माअोवादीको सक्कलि अनुहार सामुन्ने अायो । अाफ्नो महाधिवेशनको अवसर पारेर अाफ्ना पार्टी सुप्रिमोको भाष्य प्रयोग गर्दै बेल्जीयम माअोबादी अद्यक्षले अाफ्नै बहुमत रहेको भनिएको एन अार एन बेल्जीयमलाइ कब्जा गर्ने वा डुबाइदिने धम्की दिन पुगे । अाफ्नै बहुमत सदस्यले पारित गरेका निर्णयहरूका साथे नेपालमा स्थापना गर्न लागिएको एन अार एन कोषको समेत धुवाँधार विरोध गरेर उनले अागामि दिनमा कलह पैदा गर्ने,अद्यक्षको हात बाँधेर सँगठनलाइ अवरूद्ध पार्ने र निकम्मा बनाउन सक्ने तर्फ सँकेत गरे । अद्यक्ष कामरेडको यहि विरोधबाट निःसृत भएर एन अार एनमा खटीएका कामरेडहरूले त्यहाँ भद्रगोल मच्चाउन शुरू गरेका छन् । अहिलेको यो कदम त्यसै उद्देस्यतर्फ अग्रसर छ । एन अार एनको मर्म अनुसार सँस्थापनले सँस्थाको हीतको लागि सबैलाइ समेटेर लैजान देखाएको हदैसम्मको लचकतालाइ यहाँ कमजोरीको रूपमा लिने धृष्टता भएको छ । यहि नै समस्याको जड हो ।
यस क्रममा अहिले आएर पाँच जना सँरक्षक रहने वैधानिक व्यवस्थालाइ बेकम्मा बनाउँदै नियुक्त भैसकेका चार जना संरक्षकहरुलाई बिनाकारण हटाएर एकजना सँरक्षक कायम गरिएको छ भने सातजना सल्लाहकार रहने वैधानिक व्यवस्थाका बिपरित बेल्जियममा कार्यरत चालीसवटा नेपाली संस्थाका अद्यक्षहरुलाई पदेन सल्लाहकार बनाउने हास्यास्पद निर्णय गरिएको छ । अझ बिडम्बना त के छ भने NRN बेल्जीयमको सँस्थागत बिकाशमा महत्वपुर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने भू.पू. अध्यक्ष तथा अाइ सि सि मेम्बर रबिन्द्रमान श्रेष्ठ,निवर्तमान अद्यक्ष युवराज गुरूङ्ग,अाइ सि सि महिला प्रतिनिधि रजनी प्रधान,यूरोपीयन सँयोजक जानकी गुरूङ्ग, निवर्तमान उपाद्यक्ष द्वय गँगाधर गौतम र अनन्ता गुरुङ्ग, कृष्ण खतिवडा,पुष्पराज शर्मा,इन्द्र क्षेत्री,किसन के.सी.,बोधराज पौडेल,चन्द्र ब्लोन,इन्द्र ओली,अर्जुन दाहाल आदिको नाममा यो वा त्यो कारणले सहमति जुट्न सकेन भने सँस्था हस्तान्तरणको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी बोकेका निवर्तमान अद्यक्ष यूवराज गुरूङगलाइ समितिको बैठक प्रवेशमा समेत रोक लगाइएको कुरा बाहिर अायो । त्यसपछि अर्को समस्या के भइदियो भने उनिहरूसँग विरोधका लागि त दर्जनोँ नामहरू भए तर अाफ्नो पक्षबाट प्रस्ताव गर्ने खालको नाम खासै पाएनन् । उनिहरू एन अार एनमा भर्खरै प्रवेश गरेको हुनाले पनि यस्तो भएको हुन सक्दछ । फलतः समग्र सँगठननै अभिभावक बिहिन जस्तो बन्न पुगेको छ । निवर्तमान कार्य समितिलाइ नानाथरिका अारोप लगाएर नथाक्ने र सो समितिका ब्यक्तिहरूलाइ देखिनसहने वर्तमान बहुमत पक्षले निवर्तमान कार्यकालको प्रथम ६ महिना र अहिलेको गएको ६ महिनाका गतिविधि र नियुक्तिहरू तुलना गरेर हेर्न जरूरी छ ।
नियुक्ति र मनोनयनको क्रममा एन आर एनलाई ब्यक्तिविशेषको रिस-इवी र पूर्वाग्रह साध्ने माध्यम मात्र बनाइएन बैयक्तिक र चारित्रिक टिप्पणी गर्ने थलोको रूपमा प्रयोग गरिएको कुरा समेत बाहिर अाएको छ । कानून अनुसार स्थानीय कार्यालयमा नयाँ समिति दर्ता गर्दा सँगठनको निवर्तमान अद्यक्ष र पदाधिकारीहरू उपस्थित भएर नयाँ पदाधिकारी र सदस्यहरूको सनाखत गर्नुपर्ने नियम र परम्पराको उलँघन गरेर पूर्वाग्रह साध्ने काम भएको छ । पूर्वाग्रहकै कारण अहिलेसम्म सँगठनको बरबुझारथ लिन जरूरी ठानिएको छैन भने कोषाद्यक्षको ब्यक्तिगत विस्वासको अाधारमा रकम हस्तान्तरण भैसकेपनि बैँकखाता नामसारी भएको छैन । सँघको अाधिकारिक होमपेजमा कब्जा जमाएर बसेकाहरूले अहिलेसम्म द्वित्तिय महाधिवेशनबाट पारीत विधान र प्रगति प्रतिवेदन अद्यावधीक गरेका छैनन । यसमा अाफ्नो अनुकुलतामा त्यसको अपब्याख्या गर्न सकियोस भन्ने दुरासय रहेको छ । र त्यसो गरिँदै पनि अाएको छ । तिनिहरूले बैठकबाट अाफू अनुकुल भएका निर्णयहरू मात्र अपडेट गर्ने गरेका छन । अघिल्लो बैठकबाट नियुक्ति गरिएका पाँच जना सँरक्षक र सातजना सल्लाहकार तथा यस बीचमा अद्यक्षद्वारा मनोनित चारजना सदस्यहरूको समाचार अद्यावधिकनै गरिएन भने विधानमा व्यवस्था नभएका तर पछिल्लो बैठकबाट पारित साढे तीन दर्जन सल्लाहकारको लागि अावेदन फारम अपडेट गरिसकिएको छ । सल्लाहकार र सँरक्षकको नियुक्ति सर्वसम्मतिबाट भएको भए पनि पार्टी भित्रको असन्तुष्टीका कारण सार्वजनिक नगरिएको मात्र होइन महाधिवेशन र विधानले दिएको अधिकार प्रयोग गरेर अद्यक्षले मनोनित गरेका चारजना कार्यकारिणी सदस्यसँग तिनलाइ जोडेर होलसेलमा विरोध गरियो । यसले गर्दा अद्यक्षद्वारा मनोमानी भैरहेको भन्ने भ्रामक सन्देश बाहीर अायो । यस सन्दर्भमा अरू त अरू भ्रम निवारणको लागि अद्यक्ष र महासचिवद्वारा जारी गरिएको बिज्ञप्तिले सम्म सँघको होमपेजमा स्थान पाएन । त्यसैगरि अघिल्लो निर्णय बदर गर्ने र बिधान विपरित निर्णयहरू गर्न नहुने भनि महासचिव नन्दराज घलेद्वारा माइन्युटिङ गरीएको फरकमतलाइ पनि होमपेजमा राखिएको छैन । ज्ञातब्य छ बैठकमा प्रस्तुत फरक मत पनि पारित निर्णयसँग एट्याच गर्ने प्रचलन हुन्छ ।
यसरि सम्पुर्ण रूपले सँघलाइ राजनैतिक चश्माले हेर्ने र पार्टीगत स्वार्थको लागि गिजोल्नेहरूले नै सँस्थापन पक्षलाइ राजनितिक इशारामा चलेको अारोप लगाउनु कुनियत नभए के हो ? बहुमतको बलमा गलत काम अाफुले गर्ने र दोष अर्कोको थाप्लोमा थोपर्ने ? बैठकको निर्णय पालन गर्ने र विधान अनुसार चल्नेलाइ अप्रजातान्त्रीक भन्ने,नानाथरि अारोप लगाउने तर अाफू चाहीँ निर्णय गर्ने जिम्मेवारी नलिने अनि पानी माथीको अोभानो हुने ? यसरी चल्छ सँगठन ? सँघको हितकै कुरा गर्ने हो भने सँगठनको स्थापना र बिकाशमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अग्रजहरूको स्थान कहाँ हो ? एक तिहाइ जनमत अोगट्ने एमाले पक्षको ख्वै प्रतिनीधित्व ? त्यसको पनि प्रिनिधित्व होस भनेर अद्यक्षले मनोनित गरेका इन्द्रलाल चापागाइँलाइ हटाएर एकजना अाफ्नो मान्छे थप्दा सँस्थाको हीत हेरियो कि पार्टीको ? बहुमतको मुढेबलमा अद्यक्षको क्षेत्राधिकारमा धावा बोलिनु र अवैधानिक निर्णयमा सहमति जनाउन बाध्य पारिनुलाइ कुन रुपमा लिने ? साढे तीन दर्जन सल्लाहकार, दुइ दर्जन कार्यकारीणी,सँरक्षक,अाइ सि सि सदस्य,महिला प्रतिनीधि,यूरोपीयन सँयोजक अादि गरि सत्तरी थान जतिको बैठक गर्ने र कार्यक्रमहरूमा अासन ग्रहण गराउने कार्य कत्तिको सँभव र शोभनीय हो ? पाँच जनाले सँस्था खोल्न सक्ने नियम भएको देशमा सँस्थाको अद्यक्ष पदेन सल्लाहकार हुने कुरा कति तर्कसँगत हो ? यो डुब्न थालेको सँगठनलाइ उद्दार गर्ने काम हो कि अर्काले मेहनत गरेर बनाएको हुदोखाँदो सँरचना भत्काउने काम ? अाफ्ना कुरा कुरा,अरूका कुरा माकुरा ?
तर पनि भन्नैपर्ने हुन्छ, यति उपद्रो गर्दागर्दै माअोवादी फेरी चिप्लिएको छ । अाफ्ना यहाँ स्थापित बिभिन्न जातीय,क्षेत्रीय र बर्गीय लगायतका बिभिन्न मोर्चाका प्रमुखहरूलाइ एन अार एनको सल्लाहकार थोपर्ने ध्याउन्नमा उसले पचीस सदस्यीय कार्यकारीणिको चालिसजना सल्लाहकार हुनु भनेको सल्लाहकारै नहुनु सरह हो भन्ने वस्तुज्ञान बुझेको देखिएन । पछिल्लो निर्णयबाट उसले एकजनाको लागि दुइजनाको बली चढाएको छ । अद्यक्षबाट एकजना सदस्य मनोनित गराएर एकजना सँरक्षक र एकजना सल्लाहकार गुमाउन पुगेको छ । यसर्थ उसले चामलसँग पीठो साटेको छ । शायद यसैलाई कौवा बाठो भएको पनि भन्छन क्यारे नेपालीमा ! सँघको यस निर्णयबाट एउटा गलत नजीर कायम गरेर अाफ्नो कमजोरी लुकाउने प्रयास गरिएको छ । यस निर्णयले सँगठनको अस्तित्व,स्थापित मान्यता,परम्परा,साधारण सभाको जनादेश,विधान र प्रचलित कानूनको खिल्ली उडाउने काम गरेको छ । यहाँका माअोबादी मित्रहरू पनि गुरू कमरेड बाबुराम भट्टराइको "भद्रगोल र अव्यवस्था" सिर्जना गर्ने महान दर्शनबाट प्रेरित भएको प्रतीत हुन्छ ।
खरानी घसेका नयाँ जोगिहरुको यस्तो पूर्वाग्रही,अशोभनीय र मैमत्तापूर्ण व्यवहारको उपयुक्त समिक्षा आगामी दिनहरुमा हुनेनै छ । साथै सँगठनलाइ स्पीड ब्रेक गराउन उद्यत हुनेहरूले यी सामान्यज्ञानका प्रश्नहरूको उत्तर पनि दिनु पर्ला कि ?
१) विधान बमोजिम संरक्षक, सल्लाहकार र सदस्य भईसकेका ब्यक्तिहरुलाई एउटा बैठकमा सम्म उपस्थित हुन नदीइकन बरखास्त गरिनु कत्तिको न्यायोचित निर्णय हो ? तिनिहरूलाइ किन नियुक्ति गरियो र के कारणले हटाइयो ? के एन आर एन बेल्जियम नेपालको सरकार अनि संरक्षक,सल्लाकार र सदस्यहरू प्रज्ञा प्रतिस्ठानका प्राज्ञ वा पशुपतीनाथका पूजारी हुन ?
२) के यो खोइलाको घर हो ? जसलाई जसरी बनाए पनि हुने र भत्काए पनि हुने !
३) के एन अार एन राजनैतिक तिगडमबाजी गर्ने अखडा हो अथवा कसैको विर्ता हो ?
४) विधानले व्यवस्था गरेको अद्यक्षको अधिकार र कार्यविधिमाथी हस्तक्षप किन गरियो ?
५) विधान ठूलो हो कि कार्यसमिति ?
६) साधारण सभा ठूलो हो कि विधान ?
७) द्वित्तिय महाधिवेशनबाट शँशोधित विधान र अार्थिक तथा प्रगति प्रतिवेदन ख्वै ? सँघको वेबसाइटमा अाफ्ना अनुहारहरू देहोर्याइ-तेहेर्याइ राख्न सकिन्छ भने दस्तावेजहरू अपडेट गर्न किन सकिएन ?

Published @ http://www.nepalipress.net/nep_prelease/prelease_nep_detail.php?id=920

http://www.namasteeurope.com/

गैर आवासीय नेपाली संघ बेल्जियम "तंलाई न मलाई घुइयांलाई " !

2009-04-07T00:38:00.005+02:00

एन आर एन बेल्जियम को आज बसेको बैठकले यस् अघी गरेको आफ्नै निर्णयलाई उल्टाएको छ । संघको अघिल्लो बैठकले आफ्नो संरक्षकमा सभासद पासाङ् सेर्पा ,बेल्जियम कांग्रेस ,एमाले र माओबादीका अद्यक्षहरुलाई नियुक्त गरेको थियो । पहिलो पटक गैर आवासीय नेपाली संघ बेल्जियममा प्रवेश गरेको माओबादी पक्षको लिंढेढिपिका कारण निर्वाचन भएको लामो समय बितिसक्दा पनि समितिले पूर्णता पाउन नसकेपछी बैठकले यसको जिम्मेवारी पदाधिकारीहरुलाई सुम्पेको थियो । नवप्रवेशी केही पदाधिकारीहरुले एन आर एन बेल्जियमको स्थापना र बिकास मा महत्वपूर्ण योगदान गर्ने वरिष्ठ ब्यक्तिहरुको नामै सुन्न नचाहेपछी अद्यक्षले पनि माओबादीका तर्फबाट प्रस्तुत नामहरु हेर्नै चाहेनन । फलस्वरुप बिभिन्न पदहरुमा मनोनयन र नियुक्ती भएका सोह्र जनामध्य माओबादीबाट दुइजना मात्र पर्न सके । त्यो पनि एकजना सल्लाहकार माओबादी बेल्जियमको अद्यक्ष भएका हैसियतले र अर्का एकजना सल्लाहकार सदस्यमा पराजित भएकी लो प्रोफाइल की ब्यक्ति ! शायद यसैलाई कौवा बाठो भएको भन्छन क्यारे नेपालीमा ! अहिले आएर बेल्जियममा कार्यरत सबै नेपाली संस्थाका अद्यक्षहरुलाई पदेन सल्लाहकार बनाउने हास्यास्पद निर्णय गरेर "म तल भए पनि मेरो खुट्टो माथि छ" भन्ने युक्तिलाई चरितार्थ गरिएको छ । त्यसै गरी नियुक्त भैसकेका चार जना संरक्षकहरुलाई हटाएर कहीं नभएको जात्रा हाडीगाउंमा गरिएको छ । पचास वटा नेपाली संघ-संस्थाहरु कार्यरत रहेको ठाउंमा तिनका अद्यक्षहरुलाई पदेन सल्लाहकार बनाउने निर्णय कहांसम्म बैधानिक र तर्कसंगत हो ? एकपल्ट संरक्षक भईसकेका ब्यक्तिहरुलाई एउटा बैठकमा सम्म उपस्थित हुन नदीइकन बरखास्त गरिनु कत्तिको न्यायोचित निर्णय हो ? के एन आर एन बेल्जियम नेपाल सरकार र संरक्षकहरु प्रज्ञा प्रतिस्ठानका प्राज्ञ वा पशुपतीनाथ मन्दिरका पूजारी हुन ? के एन आर एन बेल्जियम खोइलाको घर हो ? जसलाई जसरी बनाए पनि हुने र भत्काए पनि हुने ?
नियुक्ति र मनोनयन को क्रममा एन आर एनलाई ब्यक्तिविशेषको रिस इवी र पूर्वाग्रह साध्ने माध्यम मात्र बनाइएन बैयक्तिक र चारित्रिक आस्था र इज्जत माथि समेत धावा बोल्ने दुस्साहस भएको छ । । खरानी घसेका नयाँ जोगिहरुको यस्तो मैमत्तापूर्ण व्यवहारको उपयुक्त जवाफ आगामी दिनहरुमा खोजी हुने छ ।

के लोकतन्त्रको लागि फेरी लडनु पर्ने हो ?

2009-03-29T00:25:00.016+01:00

-इन्द्र क्षेत्री
‘‘नेपालमा प्रजातन्त्रबादी र बामपन्थी धार वारी-पारी बगिरहेका छन,राजाले बुद्धि पुर्याएनन् भने यी दुइ नदी एउटै धारमा मिसिन सक्छन् । त्यसपछी यसलाइ दुनियांको कुनै ताकतले रोक्न सक्ने छैन ।’’
-गिरिजा प्रसाद कोइराला (दोश्रो जनआन्दोलनका दौरान बिबिसिमा प्रसारित अन्तरवार्ता)

त्यहि भयो । यस्तो स्पष्ट कुरा राजाले बुझेनन् । अन्ततः १२ बुँदे दिल्ली दोभानमा यी दुबै धारको सँगम भयो । बुद्धि बिग्रेका राजाको राजपाठ खोसियो । बाठा दलहरूले एक-एक प्रमूख कुरा त्याग्ने सहमति गरेर डुब्दो नैया तत्कालका लागि पार लगाए । माओबादीको हतियार,काँग्रेसको सिद्धान्त र एमालेको अडानले विश्राम पाए । मुलुकको राजनीतिले सकारात्मक मोड लियो । माअोबादीको हिँसा र राजाको निरँकुशताबाट मुलुक मुक्त भयो । सँविधान सभाको चुनाव भयो । परिवर्तनको एजेण्डा बोकेको क्रान्तिकारी दलले जनमत जीत्यो । सम्झौता मुताबिक नै नेपाल लोकतान्त्रीक गणतन्त्र घोषीत भयो । देशको उन्नतिको सिलान्यास भयो ।
यसरी सरसर्ति हेर्दा जनताको हात माथि परेको जस्तो देखिए पनि वास्तविकता अर्कै भएको कुरा घटनाक्रमहरूले पुष्टी गर्न थालेका छन् । तथ्यहरूको सुक्ष्म अध्ययनले के देखाउंछ भने दोश्रो जन-आन्दोलनमा पराजीत हुने राजतन्त्र मात्र थिएन । रूप पक्षमा २४० वर्षे राजतन्त्र हारेको देखिए पनि सारमा राज्यको सँस्थापन पक्ष पनि सँगसँगै कमजोर भएको प्रति कमैको ध्यान गयो । राजतन्त्र अग्रमनको बाधक भएकैले त्यसको अन्त्य स्वभाविक थियो तर निरँकुशता बिरूद्ध शधैँ अग्रमोर्चामा लडने लोकतान्त्रीक शक्तिहरूलाइ पनि समानरूपले दण्डभागी किन बनाइयो ? अहिलेको यक्ष प्रश्न यहि हो । राज्यको मूलधार (लोकतान्त्रीक शक्ति) परिवर्तनको बाधक हुन सक्दैन भन्ने कुरालाइ नजरअन्दाज गरियो । यहाँनेर नेपाली जनता कि त ठूलो भ्रममा परे वा उनिहरूलाइ गूमराहमा राखीयो ।
जुन दिन गिरिजा प्रसाद कोइरालाको नेतृत्वमा माअोबादीले उसका हतियार र लडाकूहरूलाइ सँयुक्त राष्ट्र सँघ जस्तो सर्वोच्च निकायबाट बैधानिकता दिलाउन सफल भयो त्यहि दिनदेखी सैन्यबादको हात माथी र नेपाली जनता, राजनैतिक दल र लोकतन्त्रको हात तल परेको कुरा अहिले प्रमाणीत हुंदै छ । सात सालमा हतियार बुझाएर काँग्रेस चुक्यो, त्रीसठ्ठीमा बिद्रोही सैन्य र अार्टीलरी यथावत राखेर दलहरूले गल्ती गरे । त्यहिँबाट राजाको निरँकुशतालाइ बिदा गरेर अर्को सर्वसत्ताबादको खाँतिरदारी शुरू भयो । यहि तालमा राजनैतिक बिकाश जारी रहने हो भने भन्नै पर्ने हुन्छ, नागको बिकल्पमा अजीङ्गरलाइ पदासीन गराइएछ । इरानको इतिहाँस नेपालमा दोहोरिन सक्ने छाँटकाँट देखिन थालेको छ । नेपाली जनता,लोकतन्त्र र प्रजातन्त्रबादी दलहरू खासगरी नेपाली काँग्रेस र नेकपा (एमाले)ले यसको चर्को मूल्य चुकाउनु पर्ने कुरा नेताहरूले बल्ल बुझ्न थालेका छन । "प्रजातन्त्रको लागि फेरी कसैले सँघर्ष गर्नु नपरोस" भन्दै १२ बूँदे सम्झौता गर्न पुगेका 'अक्टोजेनेरियन ' नेता गिरीजा प्रसाद कोइरालालाइ लोकतन्त्रको लागि पुनः युद्ध गर्नु पर्ने अनुभूति हुन थालेको छ भने माधव नेपालले बिद्रोही दललाइ हतियार र लडाकु सहित सत्तामा लग्नु गल्ति भएको अभिब्यक्ति दिएका छन् । दिल्लीमा मिलेका नदीहरूमा यसर्थ भङ्गालो परिसकेको छ।
जहाँ लोकतान्त्रीक शक्ति कमजोर र विद्यमान सत्ता विरोधी शक्ति बलियो हुन्छ, त्यस समाजले अनपेक्षित परिघटनाहरूको सामना गर्नु पर्ने र अकल्पनीय सास्ती बेहोर्नु पर्ने खण्ड आइ लाग्छ । नेपाली समाजले ब्यहोरेको अवन्नति, दुरावस्था र भद्रगोल यसैको परीणाम हो । लोकतान्त्रीक राज्य व्यवस्थामा चरमपन्थी र निरँकुशतावादी शक्तिहरू सत्तामै रहेर पनि सत्तापक्ष हुन सक्दैनन् । उनिहरू शक्ती प्राप्त गरेर पनि बैचारिक असुरक्षा, अतिवादी सोच र शैलीकै कारण झन अन्योल, अव्यवस्था, भद्रगोल र बिपद सृजना गरेर अाफू पनि डुब्छन, अरूलाइ पनि डुबाउंछन । विश्वको इतिहाँसले यही प्रमाणीत गरेको छ । नेपालमा भैरहेको पनि यहि हो । ३० वर्ष पञ्चायती शाशन र ज्ञानेन्द्रको शाही शाशन यही मनोबिज्ञानबाट ग्रस्त थियो । अहिले माअोबादीहरू सत्त्ता सम्हालेका प्रतिपक्ष भएका छन । सेना,प्रहरी,प्रशाशन,न्यायालय,सञ्चार,शिक्षा,उद्योग कतैपनि सरकारको बात बनिरहेको छैन । सरकारले जहाँ खुट्टा राख्यो त्यहिँ पहिरो गइरहेको छ । सारसँक्षपमा सरकारका कृयाकलाप सँस्थापन बिरोधी देखिएका छन् । यसको कारक माअोबादीको सैद्धान्तिक उहापोह नै हो । विद्यमान राज्यसँरचना अन्तरगत केही गरेर देखाउन उनिहरूको सिद्धान्त्तले मिल्दैन भने सत्ता कब्जा गरी हाल्ने परिस्थीति पनि छैन । यही असँगतिका कारण सरकारले कुनै काम ढँगले गर्न सकिरहेको छैन भने राज्यका अबयवहरू बीचनै अन्तरद्वन्द्व र असन्तुलन उत्पन्न भैरहेको छ । र बिडम्बना भन्नु पर्छ, यसको जिम्मेवारी लिन प्रधानमन्त्री र उनको दल तैयार छैनन् । बाबुराम भट्टराइ यस्तो अवस्थाको सिर्जना जानाजानी पार्टी नीति अनुसारै गरिएको दावी गर्छन भने प्रिमीयर प्रचण्ड अाफ्नो असफलताको लागि राज्यव्यवस्था,सरकारी सँयन्त्र र सामाजिक परिपाटीलाइ दोषारोपण गर्न र प्रतिपक्षलाइ धारे हात लाउन उद्यत छन । राजकाजमा यहाँभन्दा ठूलो असँगति के हुन सक्दछ ?
राज्यका बिभिन्न निकायहरूमा अनुचित र अशोभनीय छेडखानीले सीमा नाघेको छ । विसँगति नै विसँगतिका बीच सरकारको सेना संग परेको मुङ्ग्रा-मुङ्ग्री अब सर्वोच्च सम्म फैलिन पुगेको छ । सत्तारूढ दलनै न्यायालय र न्यायमूर्तिहरूको बिरूद्घमा सडकमा उत्रिएकोलाइ कुन रूपमा बुझ्ने ? यत्रो जनमत प्राप्त गरेर पनि यति असुरिक्षत, गैरजिम्मेवार र यति निकम्मा सरकार नेपालीले इतिहाँसमै देखेका थिएनन् । सरकारले जोरसोरका साथ गरेका अधिकाँश निर्णयहरू विवादास्पद भएका र लागू हुन नसकेका मात्र होइनन् मुलुकको लागि प्रत्यूत्पादक नै प्रमाणीत भएका छन । सरकारद्वारा जारी समावेशीकरण अध्यादेश, सेना बिबाद, सेवाकेन्द्र घोषणा,क्षेत्रीय विश्वविद्यालयहरू स्थापना, पशुपति पूजारी र प्राज्ञ नियुक्ति प्रकरण अादि यसका ज्वलन्त उदाहरणहरू हुन् । प्रधानमन्त्रीले ब्यक्त गरेका सबैजसो प्रतिबद्धताहरू फोस्रा साबित भएका छन । हत्यारालाइ कारबाही गर्ने सामान्य मुद्दा देखी लिएर सेना समायोजन, राज्यको पुनःसँरचना र सामेलीकरण जस्ता जटील विषयहरूमा समेत प्रमले जथाभावी प्रतिबद्दता जाहेर गर्ने र पूरा नहुने उपक्रम दोहोरिनाले राज्यको विस्वसनीयता कमजोर भएको छ । यस्तो कृयाकलापले आघात गर्ने भनेको अन्ततः राज्यको अस्तित्वलाइ नै हो । यसरी नै आँखामा पट्टी बाँधेर अघि बढीरहने हो भने राज्य असफल हुने भय रहन्छ ।
यदि दूरदृष्टी राख्ने हो, दृढ इच्छाशक्ति हुने हो र नीयत सफा हुने हो भने सरकारलाइ काम गर्न सामान्यतया कसैले रोकेको छैन । जन-आन्दोलनको आलोक, जनमतको बल, अग्रगमनको न्यानो, परिवर्तनकामी जनता, रूपान्तरण हुन तैयार राज्ययन्त्र, समान बिचार राख्ने सहयोगी दल, अपेक्षाकृत शान्त प्रतिपक्ष, उत्सुक अन्तरराष्ट्रीय बिरादरी र भित्ता लागेको पश्चगामी तत्व ! खै कहाँ छ सरकारलाइ अवरोध ? जेहेन्दार नेतृत्वलाइ सौर्य देखाउने यहाँ भन्दा उत्तम वातावरण के हुन सक्छ ? माओबादी स्वयम् ले उठान गरेका मुद्दाहरूमा अहिले आम सहमति जस्तै बनेको अवस्था छ । सामन्तबादी उत्पादन सम्बन्धको अन्त्य; जल,जमीन र जँगलको न्यायपूर्ण बितरण; राज्यका श्रोत-साधनमा निम्न वर्गको पहूँच; सबै जात-जाती,क्षेत्र,भाषा र बर्गको समानुपातिक समावेशीकरण; राज्यको पुनरसँरचना; समृद्ध,आत्मनिर्भर र प्रगतिशील अर्थतन्त्र; राष्ट्रघाती सन्धी-सम्झौताहरूको पुनरावलोकन, खारेजी र पुनरलेखन ! यहि होइन माओबादी कार्यसूची ? कसको विमति छ यी एजेण्डाहरूमा ? बैज्ञानिक भूमीसुधार लागू गर्न कसले हो रोक्ने ? रोक्यो कसैले रोबर्ट मुगाबेलाइ ? समाजबाद स्थापना गर्नबाट ह्यूगो चावेजलाइ कसले छेक्न सक्यो ? इभा मोरालेशहरूले निर्धक्क प्रगतिशील कार्यक्रमहरू कार्यान्वयन गर्न सक्छन भने प्रचण्डहरूले किन सक्दैनन ? जहाँ दुइ तिहाइ जनमत बामपन्थी समर्थक छ भनेर छाती चौडा गरिन्छ, जहाँ सत्ता साझेदार दलनै मार्क्सबादी-लेनिनबादी छ, अनि जहाँ प्रमुख प्रतिपक्षी दल समाजवादी छ ! यस्तो आदर्श परिस्थिति एक यूगमा एकपटक आउँछ । अनुमान बमोजिम राजस्व उठाएर देखाए बाबुराम भट्टराइले । लगन र इमानदारीता भए काम हुँदो रहेछ भन्ने उदाहरण हो यो । सहमति जुटीसकेका कुराहरू सहमतिबाटै लागू गर्दै जाँदा के बिग्रिन्छ ? सबैले खोजेको आखिर सहमति नै त हो । के रक्तपात नमच्चाए सम्म क्रान्ति सम्पन्न भएको नमानिने नै हो त ?
तिगडमबाजी नहुने हो, देश र जनताप्रति उत्तरदायी हुने हो र इमान्दारी हुने हो भने सामाजीक र अार्थिक मुद्दाहरूमा नेपालका प्रमुख दलहरूमा सैद्धान्तिक मतभेद हुनुपर्ने कुनै कारण देखिँदैन । सबैजसो सम्पन्न मुलुकहरूले अहिले हामीकहाँ सतहमा देखिएका जस्तै मुद्दाहरूको व्यवस्थापन गरेरै अगाडी बढेका हुन । कुनै पनि अग्रगामी समाज र सभ्य मुलुकले उपरोक्त एजेण्डाहरूको समाधान नगरि सुखै छैन, चाहे त्यो चाहेर होस वा बाध्य भएर । यो भवसागर पार नगरि लक्षमा पुग्न सकिँदैन । यहाँनेर कसैलाइ यथास्थितिवादी हुने र कसैलाइ पश्चगामी हुने अवसरै उपलव्ध छैन । त्यसैले अहिले उठेका जल्दा-बल्दा मुद्दाहरूबाट कुनै पनि दल भाग्ने वा उल्टोबाटो लाग्ने भन्ने गुञ्जायस नै हुँदैन । यदि यस्तो साहस कसैले गरिहाल्यो भने पनि त्यो जनताबाट अलग्गिने र उसको अस्तित्वनै धरापमा पर्ने निश्चित छ ।
सम्पुर्ण बिवादको चुरो राजनैतिक बिचारधारामा रहेको छ । नेपाली समाजको विश्लेषण गर्ने सवालमा दलहरूबिच गम्भीर मतभेद छ । माओबादी र अन्य दलहरूबीच राजनैतिक परिपाटी र सँघीयताको विषयमा गतिरोध कायमै छ र यो गतिरोध अन्त्य हुने कुनै सँकेत पाइएको छैन । यथार्थमा अन्य दलहरू माअोबादी मार्गचित्रमा अगाडी बढीसकेको परिप्रेक्षमा अब माअोबादी पनि रूपान्तरण हुनुको बिकल्प देखिँदैन । सबैभन्दा ठूलो र सत्तासीन् दल भएका हैसियतले गतिरोध हटाउने प्रमूख जीम्मेवारी पनि उसैले वहन गर्नु पर्ने हो । उसले बुझ्नु पर्दछ यो उकुसमुकुस र अन्योलको लागि माअोबादी प्रतिको अाशँका, उसमा विद्यमान द्विविधा र उसका बोली-व्यवहार प्रमूख रूपमा जिम्मेवार छन् । माओबादीले सैन्यवादी सोच त्याग्ने हो र बहुलबादी राजनीति अँगिकार गर्ने हो भने अहिले मुलुकमा देखिएको आधा बिसँगति स्वतः समाप्त भएर जानेछ । काँग्रेसले सिद्धान्त र एमालेले अडान माओबादी सच्चिने शर्तमा नै त्यागेका हुन । तर माओबादीले यसतर्फ कुनै सकारात्मक सँकेत दिएको छैन । अपितु उसले बिगतमा गरिएका सम्झौता र समझदारीहरू जसरी सुनियोजित ढँगले अवज्ञा गरेको छ, त्यसले उसको ध्याउन्न अन्यत्रै भएको सँकेत गर्दछ । चिन्ताको विषय यहि हो । १२ बुँदे पछी उसले दिएको केहि पनि छैन,लिएको मात्र छ । माअोबादी दिन नजान्ने,लिन मात्र जान्ने तलाउमा खसेको 'पुण्डरीक' बन्दै छ जो उद्वार गर्नेलाइ अाफ्नो हात दिन नजानेर डुबीरहेको हुन्छ । अहिले आएर वर्तमान राज्ययन्त्रलाइ एकलौटी कब्जा गर्ने,जनबादी गणतन्त्र लागू गर्ने र सर्वसत्ताबाद कायम गर्ने जस्ता असान्दर्भिक कार्यसूचीहरूको वरिपरी महत्वपूर्ण समय र श्रम बर्बाद गरिँदै छ । शान्तीप्रकृया,सँविधान निर्माण,राज्यको पुनरसँरचना र समावेशीकरण जस्ता प्राथमिक कार्यभारहरू नियोजित ढँगले पछाडी धकेलिँदै छ । मुलुकसामू उपस्थित चुनौतिहरूको मुकाबिला गर्न सबै एकजूट हुनुपर्ने बेलामा दलहरूबीचमा ब्याप्त अविस्वास र वैमनस्यता मुठभेडको हदसम्म बढ्न थालेको छ । यो तरिकाले मुलुक अगाडी बढ्न सक्दैन । सहयोगी दलहरूलाइ प्रमूख दुश्मन,पीँध नभएको लोटा र बिदेशी दलालको ठप्पा लगाएर दूत्कार्ने बेला यो होइन । देशको राजनीति जटील मोडमा छ । अब सत्तासीन दलले चाहे अनुरूप कि त सत्ता कब्जा गर्ने हिम्मत गर्नु पर्यो होइन भने सबैले राजनीतिलाइ स्वभाविक ढँगले सहमतिको पटरीमा आउन दिनु पर्यो । अन्यथा यसरी नै मूख्य दलहरूले मुलुकलाइ पेवा ठान्ने हो र ह्ययांकुलाले पेलेर देशलाइ अबरूद्ध गरीरहने हो भने प्रमूख बिपक्षी नेता गिरिजा प्रसाद कोइरालाले दावी गरेझैँ जनतासँग लोकतन्त्रको लागि अर्को यूद्ध लड्नुको बिकल्प रहने छैन ।

३० मार्च २००९ kshetriindra@yahoo.com बेल्जीयम ।

यूरोपको नेपाली पत्र, वर्ष ३, अँक १४५( २६ चैत्र-१ वैशाख २०६६, 8-14 April 2009 ) मा प्रकाशीत / Also published at : दैनिकी

http://www.dainikee.com/news/index.php?action=news_details&news_id=5733

and

DCnepal:
http://www.nepalipress.net/nep_prelease/prelease_nep_detail.php?id=887

enepalnews:

http://chitawan.com/tujuk/?p=285

Namasteeurope
http://www.namasteeurope.com/getnews.php?Action=Full&NewsID=7756
nepalbritain

http://www.nepalbritain.com/contents.php?q=f38b8d3f042eac00b7e929807adec62b4

2009-03-27T15:09:00.003+01:00

प्रेममा लिप्त जोडी ढूकुरको,भावनाको भेल हो गजल !
शव्द,सन्दर्भ र सौन्दर्यको,लुकामारी खेल हो गजल !!

काब्य शौष्ठव र छटा,श्रूति मधूर, एवम् भाव गम्भीर,
प्रतिक,बिम्ब र उपमाको, सुन्दर तालमेल हो गजल !

राजनीति प्रेम र धर्म, दर्शन,समाज अनि मान्छे,
धनी-गरीव र सुख-दुःखको विगत-अचेल हो गजल !

रदिफ,काफिया र शेर,मक्ता,मत्ला अनि मिसरा,
सुस्पष्ट नियम र बहरहरूको,हथकडी-नेल हो गजल !

शव्द र विचार ओइरेर खालि, कहाँ गजल बन्छ र ?
भाव, गुञ्जन र गायकीको,त्रीकोणीय स्केल हो गजल !

---------------------000-------------------------

गजल

2009-03-27T10:48:00.006+01:00

ती वचन के भए, कहाँ गए ती कसम् ?
तिमी कता गयौ, कहाँ हरायौ पूनम् ??

जीवनको हर मोडमा,उही विछोड्को क्रम् !
कति सहूँ ए जून् ! पीर,वेदना र जखम् ?

सर्वथा रित्तो छु,तिमि बिना म खोक्रो छु,
तन्-मनमा तिमि छौ, तिम्रै छ चाह हरदम् !

प्रेमको उत्तरार्द्धमा,कुन गोलार्द्ध पुग्यौ प्रिय ?
कहाँ पाउँछौ तिमि,सत्यमम्-शिवम्-सुन्दरम् ??

फेरी मधुमास आयो,चमेली सुवास छायो,
तिमी कहाँ चाँदनी ? किन भूल्यौ यो मौसम् ??

--------------------000------------------------

फोरमले हिन्दी भाषालाई राष्ट्रीय भाषा प्रस्ताव गर्यो नेपालीहरूमा हिन्दी मेनिया !

2009-03-26T12:44:00.001+01:00

के गर्ने बच्चा,वयस्क,बृद्ध अनि हिमाल,पहाड,तराइ सबैलाइ हिन्दी मन पर्ने भएपछी के लाग्छ ? हिन्दी भाषाका चलचित्र र टीभी सिरियलहरूले पुरै नेपाली समाजलाइ गाँजेको छ । घरमा नेपाली चलचित्र र धारावाहिकहरू हेर्ने गरौँ, नेपाली गानाहरू सुन्ने गरौँ भन्दा एक्लो भइन्छ । नानीहरूको नेपालीमा भन्दा हिन्दीमा बढी प्रगति छ । म नेपाल छोडेर हिँड्ने बेला एक शब्द नबुझ्ने मेरी श्रीमति २/४ वर्षको अन्तरालमा पुनरमिलन हुँदा हिन्दी बुझ्ने मात्र होइन धाराप्रवाह बोल्न सक्ने दक्षता सहित प्राप्त गरेँ, छोरा-छोरीको त कुरै नगरौँ । साथी-भाइलाइ बिदेशमा पनि किन हिन्दी नै प्रमोट गर्नु पर्ने भन्दाखेरी 'Racist' र गँवार भन्ने उपाधी पाइएको छ । अझ एकजना बैनिले यसै सन्दर्भमा 'छ्या तपाइजस्तो मान्छेले यस्तो सँकीर्ण र अयथार्थवादी कुरा गर्न सुहाउँछ ? के मान्छे कालो वर्णका छन भनेर उनिहरूको परफरमेन्स लाइ पनि नकार्ने ?' भनेर हपारिन ।

हाम्रा नानीहरूलाइ कुन-कुन साइटहरूमा कुन-कुन फिल्म र टेलिसिरियलहरू राखेको छ भन्ने कुरा कण्ठस्थ हुन्छ । कुन फिल्म कस्तो छ र अहिले कुन सिरियल हिट भैराखेको छ भन्ने कुरा कसरी-कसरी थाहा पाइहाल्छन । हिजो एकजना भाइले नयाँ हिन्दी सिरियल हेर्ने गर्नु भएको छ ? भनेर सोध्यो, मैले सोझै भनेँ छैन । ल त्यसो भए म फेवराइटमा एड गरिदिन्छु,फ्री हो समय हुँदा हेर्नुहोला भन्यो, मैले टार्ने हिसाबले गर न त भनिदिएँ । पछी त छोरीको पहिल्यैदेखी लग इन आइडी रहेछ । म छक्क परेँ । मलाइ मन पर्दैन भनेर नभनेकी रे आफूहरू सबैजनाले हेर्ने गर्दा रहेछन । केटा-केटीलाइ भाषाको समस्या छ, त्यसैले स्थानीय च्यानलहरूमा बानी पार्नु पर्ने बाध्यता छ र मात्र, नत्र भने घर पान-दोकान हुने पक्का छ ।
नेपालीका दिवा पसल र कम्युनिकेशन दोकान मात्र होइन हरेक नेपालीका घर-घरमा हिन्दी चक्काहरूको सँग्रहालय हुन्छ । मेरो सानो भदै छ,स्कूल जान्छ,यहाँको भाषा सिक्न उल्लाइ गाह्रो परिराखेको छ । नेपाली प्रष्ट बोल्न सक्दैन, हिन्दीमा पोख्त छ । नेपालीमा दुइ भनेको कति भन्दा अप्लक्क परेर बस्छ, दो कितना हे भन्दा तुरून्तै दुइटा अँगुठा उठाउँछ । हिन्दी फिल्मको एक-एक शब्द बुझ्छ,नेपाली फिल्म हेर्नै मान्दैन किनकि नेपाली डाइलग उसले बुझ्दैन । घरमा हिन्दी चक्का लगाएर हैरान पार्छ । एउटै चक्का पटक-पटक चलाएर दिक्दार पार्छ । बेल्जीक च्यानल पनि हेर्न मान्दैन जसले गर्दा भाषा सिकाइमा समस्या परेको छ । सात समुद्र पारी त यो हालत छ भने देशभित्रको के कुरा गर्नु ? यो भाषिक अतिक्रमण हो । यो प्रकोप झन-झन फैलिँदै छ । जसलाइ हामीले शनैःशनैः जीवनशैलीकै रूपमा अँगिकार गर्दै गैरहेका छौँ । यो चिन्ताको विषय हो ।
बेल्जीयममा फ्रेन्च,डच र जर्मन भाषाहरूको अध्ययन अनिवार्य हुन्छ तर अँग्रेजी भाषा अनिवार्य छैन किनकि नानीहरूले अनौपचारिक रूपमै यो भाषा प्रयाप्त सिक्छन । अतः औपचारिक पाठ्यक्रममा राख्न आवस्यक ठानिँदैन । यहाँ अँग्रजी भाषा अनिवार्य अध्ययन गर्नु नपर्ने राष्ट्रीय भाषा हो । नेपालमा हिन्दीले यस्तै स्थान ग्रहण गरिसकेको छ । यसलाइ वैधानिकता दिनु मात्र बाँकी थियो अब त्यो पनि हुनेवाला छ ।

गजल

2009-03-26T07:40:00.004+01:00

पेट रित्तो छ र पनि, अघाइरहेका यी भाईहरू !
पग्-पगमा जीवन, चहर्याइरहेका यी भाईहरू !!

सार्थकताले हिजै हो, बार-बान्नो लाइसकेको,
बिना पैरवी मुकाम, धाइरहेका यी भाईहरू !

आफ्नो नैतिक मूल्यमा,यत्रो लूटपाट हुँदा पनि,
पराया सँस्कारमा हाय ! रमाइरहेका यी भाईहरू !

निकम्मा छ यो पुस्ता, भ्रष्ट छ,विश्वास यहाँ रहेन,
पल-पल आपस्तमा,मात खाइरहेका यी भाईहरू !

आदर्श बलात्कृत छ,जन-अस्मिता क्षत-विक्षत,
पाप र दुष्कर्मलाइ खूब, सघाइरहेका यी भाईहरू !

यो कस्तो कालखण्ड हो, के हुँदैछ यहाँ था'छैन,
होहल्लामा यसै जीब्रो, चपाइरहेका यी भाईहरू !

गजल

2009-03-24T11:38:00.001+01:00

गजल

2009-03-23T21:36:00.005+01:00

यो उतार-चढाव अनि कालचक्र !
तनाव-भडकाव अनि कालचक्र !!

तिम्रा आदर्शको देख्यो के हाल छ,
गृहकलह-मनमुटाव अनि कालचक्र !

मक्ख थियौ,युद्ध जीतेथ्यौ के पायौ ?
त्रासदी अभाव अनि कालचक्र !

तिमि हताश छौ,खोइ त्यो जोश,
विषुवत स्वभाव अनि कालचक्र !

मान्छे,मानव बन्नलाइ वाञ्छनीय छ ,
एक अर्को इन्कलाब अनि कालचक्र !

गजल

2009-03-23T14:24:00.004+01:00

सुक्ख देखी टाढा,खुशी भन्दा दूर हाय जीन्दगी !
मरी-मरीकन यसै बाँच्न मजबूर हाय जीन्दगी !!

गद्-गद् छन ती छाडा छन जो केही सफल भए,
निर्धा-दूखीका निम्ति अमिलो अङ्गूर हाय जीन्दगी !

तमोगुणले भ्रष्ट हुन्छ मानिस आलोचना सुन्दैन ,
बेहूली नमाग्दै जन्ति जान आतूर हाय जीन्दगी !

जीवन पानी हो जो बगीरहन्छ सतत् बगीरहन्छ,
कहीँ ज्वार उठेको छ कहीँ गिरेको नूर हाय जीन्दगी !

सँक्रमीत छ चाहना,आकाँक्षा अनियन्त्रीत उत्तिकै,
अनाचार र परपीडा बनेको छ दस्तूर हाय जीन्दगी !

सेना समायोजन विशेष समितिको बैठक बस्दै

2009-03-23T11:31:00.002+01:00

काठमाडौँ, चैत १० । सेना समायोजन विशेष समितिको बैठक सोमबार अपरान्ह सिंहदरबारमा बसेको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा बसेको बैठकमा प्राविधिक समितिको नाममा छलफल भइरहेको छ। समिति गठनको प्रक्रिया सोमबारबाटै सुरु हुने समितिका सदस्य मोहम्बद हबिबुल्लाले बैठक जानकारी दिएका थिए। बैठकमा सेना समायोजनको प्रक्रियाका विषयमा काम गर्ने प्राविधिक समितिको गठनका बारेमा छलफल हुने बताइएको थियो। यसअघि बसेको बैठकले ८ सदस्यीय प्राविधिक समिति गठन गर्ने निर्णय गरेको थियो । सेना समायोजन प्राविधिक समितिमा सेना समायोजनको प्रक्रियाका बारेमा राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय जानकार नेपाली सेनालाई राम्ररी चिनेको र नेपालको द्वन्द्व व्यावस्थापनमा भूमिका खेलेको व्याक्तिलाई प्राविधिक समितिमा राख्ने सहमति भएको छ।सोमबारको बैठकमा एमालेबाट रिक्त सदस्यको पूर्तिका विषयमा पनि छलफल हुनेछ। समितिका सदस्य एमाले नेता भीम रावलले पदबाट राजिनामा दिएपछि एमालेबाट एकजना रिक्त रहेको छ।

गैर-आवासीय नेपाली सँघ बेल्जीयममा मनोनयन ।

2009-03-22T20:54:00.000+01:00

ब्रसेल्स । गैर-आवासीय नेपाली सँघ,बेल्जीयमको कार्यकारी सदस्यमा नेपाली काँग्रेस सम्बद्ध जनसम्पर्क समितिका उपाध्यक्ष प्रेम गुरूङ्ग,सह-महामन्त्री शालीकराम गौतम,व्यवसायी सँघका उपाध्यक्ष राजकुमार लामा र एमाले बेल्जीयम सम्बद्ध इन्द्रलाल चापागाइँ मनोनित हुनुभएको छ । सँघको शँशोधीत विधान अनुसार अध्यक्षले चार जना सदस्य मनोनीत गर्न पाउने व्यवस्था छ । यस अघि सँघका तीनजना सँरक्षकमा काँग्रेस,एमाले र माअोवादी सम्बद्ध सँगठनका अध्यक्षहरूलाइ नियुक्त गरिसकीएको छ । त्यस्तै नेपाली काँग्रेसका सँविधान सभासद पासाङ सेर्पा र बेल्जीयमका लागि नेपाली राजदूत प्रमेश हमाल पनि सँरक्षक नियुक्त हुनु भएको छ । त्यसै गरि सात जना सल्लाहकारहरुमा जनसम्पर्क समितिका महामन्त्री सुवाश जोशी,कोषाध्यक्ष अनिता लामा र वरिष्ठ सल्लाहकार गोबिन्द सुबेदी मनोनित हुनु भएको छ भने व्यवसायी सँघका अध्यक्ष अर्जुन श्रेष्ठ,माओवादीकी कल्पना मगर,साहित्यकार कृष्ण बजगाइँ र व्यवसायी सहदेव गौतम पनि सल्लाहकार मनोनित गरिनु भएको छ । स्मरणीय छ, मनोनीत सदस्य चापागाइँ र सल्लाहकार कल्पना मगर सँघको निर्वाचनमा सदस्यका पराजीत उम्मेदवार हुन । उपरोक्त नियुक्ति र मनोनयनहरूलाइ लीएर समितिमा बहुमतमा रहेको माओवादी पक्ष असन्तुष्ट रहेको बताइन्छ भने कार्यसमितिका एकजना उपाध्यक्ष बाहेक सम्पुर्ण पदाधिकारीहरूले NRN को सँरक्षक पद लगायतका पदहरू पनि आफैँ ओगट्न पुगेकोलाइ काँग्रेस वृत्तमा पदलोलुपताको पराकाष्ठको रूपमा चर्चा गरिएको छ । विचारणीय के छ भने NRN बेल्जीयमको सँस्थागत बिकाशमा महत्वपुर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने भू.पू. अध्यक्षद्वय रबिन्द्र श्रेष्ठ र युवराज गुरूङ्ग ,रजनी प्रधान,जानकी गुरूङ्ग,कृष्ण खतिवडा,पुष्पराज शर्मा,अनन्ता गुरुङ्ग,इन्द्र क्षेत्री,किसन के.सी.,बोधराज पौडेल,चन्द्र ब्लोन,इन्द्र ओली,अर्जुन दाहाल आदिको अनुपस्थिति खट्कीने विषय हो । यीनै कतिपय कारणले होला सँघले लामो समय बितिसक्दा पनि आफ्नो निर्णय सार्वजनिक गरेको छैन ।

गजल

2009-03-21T23:26:00.004+01:00

थर्पुमा च्याँखे थापीएको, जुवा यो जीन्दगी !
यति हल्का कि सिमलको भुवा यो जीन्दगी !!

अाफ्नो वरीपरी, तिम्ले सिउंडी उमारे पछी,
घरको भयो न घाटको भतुवा यो जीन्दगी !

अस्थिरता, अनिश्चय र भ्रम हरदम यहाँ,
कुहिरो, तुवाँलो र धुंवा यो जीन्दगी !

रमझम-रमितामा, रोदी र सोरठीमा ,
गजबले लक्ष भुलेको बटुवा यो जीन्दगी !

'इन्द्र' तेरो ठाँट-बाँट र तडक-भडक देखी ,
यसै उतर्सीएको पानी मरूवा यो जीन्दगी !

-----------------000---------------------------

गजल

2009-03-21T22:29:00.004+01:00

अनेकौँ मोड्हरूमा मरेर, बारम्बार बाँच्दै छु !
प्राप्तीविहीन सँधर्षको, उपसँहार बाँच्दै छु !!

वर्ष-वर्ष गरेर, एउटा सग्लो कार्यकाल बित्यो ,
के पाएँ ?गुमाएँ के ?वस्तुतः यस्तै दोधार बाँच्दै छु !

यस्तो भयङ्कर आँधी चल्यो, कि कायापलट भयो ,
प्लेगले ओकलेको म, धम्कीको बिमार बाँच्दै छु !

ठूल्ठूला शक्तीस्तम्भ, जो कालचक्रमा भासिए गए ,
सौजन्य यो जीवन, मृत्युबाट फरार बाँच्दै छु !

'इन्द्र' ! तेरो वक्रनजरको, म शिकार बाँच्दै छु !
यस दण्डकारण्यमा, बनेर ठूलो भार बाँच्दै छु !!

-------------------000----------------------

गजल

2009-03-21T21:23:00.003+01:00

काँढा माझ बनेको यो, हाम्रो घरबार हेर्नोस !
चुनौति छ जिजीविषा, यहाँ बारम्बार हेर्नोस !!

कस्तो दिनमा जन्मीएछ,आतङ्कमै बाँच्नु पर्ने ,
यत्र-तत्र सर्वब्याप्त, खुकुरीको धार हेर्नोस !

अस्थिरता, अनिश्चय र, अशान्ती हरदम यहाँ ,
आशँका छ मगजभरी, दिलमा हाहाकार हेर्नोस !

भूगोलमा छ पाउ त के भो ? अन्तरले आकाश चुम्छ ,
समुन्द्र छ छाती हाम्रो, उभेको निधार हेर्नोस !

बीच शहरको लावा-लश्कर, सवयात्रा जस्तो लाग्छ ,
चीरनिन्द्रामा हो कि विवेक, फोरी गजबार हेर्नोस !

------------------------000-------------------------

Maoist: either absolute power or fade away

2009-03-21T16:21:00.005+01:00

-Indra kshetri

"People may think that the Maoist has created enormous conflict. …..system used to be developed out of mismanagement .Revolution used to happen within chaos. We must bring chaos. Well planned Chaos is the ideal."
-Baburam Bhattarai
Above quotation of com. Baburam Bhattarai reflects, there is no doubt of Maoist is the cause, convener and carrier of the worsening situation of the nation. Government is the one who's generating present unrest, anarchy, misconduct and chaos having several vital decisions in hurry and stepping back respectively. Entire mechanism of the establishment and the maoist party has been mobilized to achieve mentioned goal of statelessness. The government is gaining one step forward stepping two paces back, toward the very specific goal. Wrangler prime minister and hardworking ministers are paying their 15/15 hours a day of important time and efforts, not in vain .The YCL, Maoist trade unions and ANFSU (revolutionary) and others sister organizations are activated to spread terror and anarchy throughout the country. Youth force, tharuhat arm force, madhes-Vahini and other several arm groups active in the Terai-madhesh and eastern mountaineering region are collaborating and contributing to accelerate violence and fear. The controversial verdicts such as unnecessary interference in bureaucracy, judicial council conflict, Pashupati temple scandal, intellectual arbitrary appointment, service point declaration, Army recruit admission debate, ordinance release are the object-oriented rehearsals of projected target.

In fact, now-a-days, strange forerunning is being exercised in Nepal. Prime minister himself accepts that the ruling coalition is completely unable to perform, although he is not prepared to step down! He is walking on opposite way and complaining nowhere could be reached yet! Instead of delivering good governance, he's threatening to grab the power! Victims are punished and culprits are rewarded! Minister of home affairs claims the lawlessness is growing up where the cabinet releases hundreds of dacoit, murderer, rapist, robber and culprits from the state prisons! Some of them are promoted to higher ranks of Maoist Party and some are in waiting list. Eight thousand of maoist cadres killed during 10 years long bloodshed involving into brutal killing of innocent teachers, students, political activists and ordinary people have been declared 'martyr' recently but the thousands of people brutally assassinated and displaced by maoist militants have been neglected and forced to survive without feeding, clothing and shelter. Maoists are still not ready to return captured lands, houses and property of the people; on the other hand twenty thousand of its insurgents are being benefited with billions of rupees provided by the state on the name of people army. Does anyone possess such an enormous courage without any specific purpose? Comrade Prachanda knows very well the consequences of such humiliation, injustice, indifference and outrage can push the nation into the fiery tsunami of unprecedented conflict and retaliation. The axiomatic outcome of such a marvelous progressive footstep causes anarchy, chaos and finally fierce encounter among various factors of the society however Nepal government and the CPN (Maoist) are fully acknowledged and well planned for furthermore. Even though the maoist had made clear, testifying several practical attempts in order to impose their strategy and basic principle, the intellectuals, civil society and the political parties were either hesitating to accept the reality or pretending to be misunderstood, thus com. Bhattarai needed to be thundered. Obviously the maoist government has insisted open encounter for all but the problem is, no one is able to challenge them right now. After the 8th national convention, the CPN(Uml) has become pitiable jackal, tail tied with tiger's tail destined to be dragged and dumped and main opposition party Nepali Congress is being transformed to the hermitage of worthless, boasters and cowards has zero expectation of retaliation.

Baburam Bhattarai's clarification unveiled mystery of the regional, ethnic and linguistic slogans adopted in decade long insurgency. Every caste, region and community is feeling unprecedented discomfort, insecurity and panic now. After the certain point of time these kinds of insecurity and suspicion will stroke social fellowship, harmony, brotherhood, tolerance and finally harm nationalism and national integrity. Maoist smoothly has had fusion its class related principle into the racism, communalism and regionalism. Kautilya to claim "anti Nepalese nationalism" and Jwala Singh to threat "dialogue for boarder distribution" was inspired by maoist geo-politics. Now, in which manner the expectation of ethnic, linguistic and regional autonomy and self determination is mounting, the color of Nepalism is getting insipid slowly. Such distrust, jealousy, conflict and retaliation also result anarchy, lawlessness and chaos which is expanded throughout the country rapidly. Now, the Western Terai seems totally out of control. Terai-madhesh is set on fire from the first week of March. It suggests 2008 madhesh uprising. Controversial government ordinance took 3 lives so far and there is no sign of stopping violence. Maoist is the progenitor of such unrests. Now the challenge appeared before the nation is, how, who and in which manner this turmoil would be solved, is unanswered.
In this way, the maoist regime is approaching with terrible intention to practice communist dictatorship and proletariat arbitration in the country. For this purpose, the public would be intimidated, outraged and terrorized by promoting confrontation, hooligan rule, lawlessness and tragedy. The present existence and parliamentary democracy would be blamed for state failure by pushing the nation into the fire of anarchy and unprecedented outrage. Allying parties would be controlled by misusing state resources, intimidation, oppression and trepidation. Oppositions would be isolated, dishonored and trapped into the dangerous and malign conspiracy so that they could stand nowhere. The media and communication sector known as the permanent opposition of the regime would be tongued out by using various means of extortion. Glorious Nepal Army is now being targeted by the government and the ruling party. First the government and now the Supreme Court along with the People liberation army (PLA) have been collided against it. PLA just opened the admission of recruitment and the Supreme Court is considering the lawsuit charged against NA. It is clear that maoist wants all of its combatants to be integrated into the Nepal army to take control of the organization and finally to grab sovereignty of the nation. Premier prachanda announces to grab existence is not in vain. Actually maoist is running far ahead toward this objective. Principally maoist seems obvious and honest on it as well. They are exactly executing the same as their commitment. If we overview the maoist testimonials, publications, schooling, draft statute published by maoist and analyze the statement made by Mr. Bhattarai "either the statute will be written according to us or no constitution will be formed ", maoist intention seems terrible.

Herewith, we must understand that to take part in the election and to access the power is not anti -Marxism. This is also a shape of long term armed struggle. So that, it's still premature, hypothetical and fake to believe that maoist has already been transformed or adopted multiparty democratic system. If possible, the political parties, intellectual circle and civil society immediately should initiate to handle the situation and have to convince the people, how and why the maoist intention to impose the dictatorship and arbitration is harmful for the country and the people, otherwise there is no way of escape . The valueless mourning is just the mockery. There is no meaning of explore different meaning of maoist presentation because they've practically proved their declaration.

Maoists are strongly following Marxism, Leninism and Maoism in Nepalese political scenario. They are not perplexed in the fundamental principle on sustainable armed struggle, dictatorship of communist party and supremacy of headquarter. Everyone exercises the politics in accordance to his own principle, so the maoist also is acting the same. As their ideology, rock must be broken to access ahead, without foundation no structure and without destruction no creation is possible. Thus they are breaking the cliff, founding the site and sabotaging the existence. They're working hard to demolish existing system, power, structure, custom and culture to develop communism. They almost approach to their destination continuing disorder, vandalism and misruling. We must wait for couple of years to witness the result whether they gain absolute power or completely vanish from this optimum disorder and vandalism. Along with the fate of maoist Nepal will be determined either to be Cuba or Cambodia. It is sure by certain after this adventure either maoist or Nepal would not exist as it is.

Published at Europeko Nepali Patra : @ http://www.nepalipatra.net/new/detailarticle.php?article_id=43

07.03.2009 kshetriindra@yahoo.com Belgium